|

گفتمان برتر رئیس‌جمهور، برجام اقتصادمحور و جذب سرمایه خارجی

عبدالرسول خلیلی .استاد‌دانشگاه

با مساعی به‌عمل‌آمده در برداشته‌شدن زنجیر تحریم از پای اقتصاد ایران، رئیس‌جمهور در رونمایی از وعده‌های اصلی خود به مردم، به یكی از مهم‌ترین آنها، جامه عمل پوشاند. این در حالی است كه تا قبل از آن در شرایط تحریم، میزان تورم در كشور بالای 40 درصد و رشد اقتصادی منفی 6.8 درصد بود، مشكلی كه خردمندانه ساماندهی شد و می‌تواند در تحقق وعده‌های بعدی رئیس‌جمهور كه همانا رسیدگی و بهبود معیشت مردم است، به‌خوبی عملیاتی شود. دکتر روحانی با لغو تحریم‌ها، یکی از وعده‌های دولت یازدهم در انتخابات به مردم را به منصه ‌ظهور رساند و به برداشتن زنجیر تحریم از پای اقتصاد ایران اشاره كرد كه می‌تواند راه را برای تعامل بیشتر با جهان بازگشایی كند و به همین دلیل خواهان آماده‌شدن كشور برای تحرک اقتصادی شد. رئیس‌جمهور با توجه به توفیق‌های دولت در عمل به وعده‌هایی که برای برداشتن موانع به مردم داده بود، از بخش خصوصی، فعالان اقتصادی و کارآفرینان كشور خواست تا در فضای به‌وجود آمده وارد عرصه فعالیت شده و از همه فعالان اقتصادی داخلی، ایرانیان خارج از کشور، شرکت‌ها و دولت‌های خارجی که تمایل به همکاری با ایران دارند، دعوت كرد تا از فرصت سرمایه‌گذاری در ایران به‌عنوان امن‌ترین کشور منطقه، و دارنده بزرگ‌ترین منابع انرژی، سرمایه و نیروی انسانی فوق‌العاده، استفاده کنند آن‌چنان‌كه رئیس‌جمهور به وجود 32 میلیون جوان 20 تا 40 ساله در کشور اشاره كرده که از لحاظ نیروی انسانی قدرت بزرگی به شمار می‌رود، و همچنین مردم مشتاق تغییر که دنبال یک تعامل سازنده با جهان هستند. این سخنان خبر واقعه جدید اقتصاد ایران برای جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی است كه می‌تواند رویكرد كشور را به اقتصاد توسعه به‌منزله یك ضرورت برای تقویت بازار سرمایه نشان دهد. از سوی دیگر، جذب سرمایه‌گذاری، از الزامات جذب فناوری پیشرفته در جوامع امروزی است كه می‌تواند فقر مادی و تنزل دائمی شاخص‌های توسعه را كه از مشكلات اقتصادی در کشورهای درحال‌توسعه است، برای جذب بازارهای هدف منطقه‌ای و بین‌المللی جبران و مرتفع کند. با جذب سرمایه‌گذاری‌ به‌ویژه سرمایه خارجی است كه می‌توان نسبت به احداث زیرساخت‌ها و امکانات مورد نیاز از طریق روش‌های رایج جذب سرمایه‌گذاری خارجی اقدام کرد. انجام‌دادن این کار به‌درستی می‌تواند زمینه‌های لازم را برای ایجاد زیرساخت‌های اولیه و پیشرفته برای حرکت جهشی اقتصاد فراهم کند. این در حالی است كه تاكنون بیش از 200 هیأت خارجی به ایران سفر كرده، هرچند حدود تقریبا 30 درصد آن با بخش خصوصی ایران مذاكره داشته‌اند. با توجه به گفتمان برتر روحانی برای در عصر جهانی‌شدن اقتصاد، جذب سرمایه‌گذاری خارجی یک ضرورت برای گسترش بازار سرمایه به‌مثابه یکی از بازارهای چهارگانه اقتصادی، پروژه خصوصی‌سازی و نیاز اقتصاد ملی به رشد و توسعه اقتصادی به‌شمار می‌رود. این ضرورت به‌ویژه با ظهور نظام پیچیده تولید و تقسیم كار بین‌المللی، که از عوامل مؤثر در پایداری جریان سرمایه‌گذاری خارجی است، پیوند تنگاتنگی را میان بازارهای سرمایه، کار و خدمات ایجاد کرده و درعین‌حال سطح دستمزدها و بهره‌وری‌های سرمایه را در کشورهای میزبان به سطح کشورهای صادرکننده سرمایه می‌رساند، به‌گونه‌ای که ادغام اقتصاد کشورها در نظام بین‌المللی موجب شده تا سهم سرمایه‌گذاری خارجی در فعالیت‌های اقتصادی جهان در دو دهه گذشته دو برابر شود و 40درصد کل جریان سرمایه‌گذاری خارجی در سطح جهان را تشکیل دهد. در کشورهایی که به علت پایین‌بودن درآمد سرانه، حجم پس‌اندازها ناکافی است، سرمایه‌گذاری‌های خارجی‌ بخشی از نیاز کشور به منابع مالی را تأمین می‌کند. آن‌چنان‌كه در بند 11 سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، توسعه حوزه عمل اقتصاد کشور به منظور انتقال فناوری‌های پیشرفته، گسترش و تسهیل تولید، صادرات کالا و خدمات و تأمین نیازهای ضروری و منابع مالی از خارج تصریح شده است. به این ترتیب، سرمایه‌گذاری‌های خارجی از یک‌سو رشد اقتصادی را به دنبال دارد، و از سوی دیگر ـ در کوتاه‌مدت ـ از فشار بر تراز پرداخت‌های خارجی، می‌کاهد که در نتیجه افزایش تقاضا برای کالاهای وارداتی ایجاد شده است. امروزه توسعه به‌مثابه یک مسئله بین‌المللی حائز اهمیت است، و چنین نگاهی همگام با ماهیت اقتصاد مقاومتی برای بهره‌گیری از فرصت‌های خارجی اقتصاد كشور است. به‌طوری‌که جذب سرمایه‌گذاری خارجی از مهم‌ترین عوامل توسعه از منظر اقتصاد بین‌المللی، می‌تواند به مقاوم‌سازی اقتصاد كشور بیش از پیش كمك كند. به همین خاطر با جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و هم‌زمان انتقال فناوری‌های پیشرفته روز می‌توان نسبت به احداث زیرساخت‌ها و امکانات موردنیاز از طریق روش‌های رایج سرمایه‌گذاری خارجی اقدام کرد. توسعه کشورها همواره در فرایند بین‌المللی از طریق پیوند با اقتصاد و بازار جهانی تقویت می‌شود. توانمندی‌های اقتصادی کشورها نیز در تعامل با این اقتصاد و بازار تحكیم می‌شود‌. بر این اساس دولت‌ها سعی می‌کنند تا فرایند توسعه را در کشورهای خود با حضور در بازار جهانی بسترسازی کرده و اقتصاد ملی را به رشد مطلوب برسانند. درست انجام‌دادن این کار می‌تواند زمینه‌های لازم را برای ایجاد زیرساخت‌های لازم برای حرکت شتاب‌دهنده فراهم کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.