|

برنامه اقتصادی ائتلاف اصلاح‌طلبان در گفت‌وگو با فاطمه حسینی

توسعه تولید صادرات‌گرا با تکیه بر بخش خصوصی

فاطمه‌سادات حسینی با وجود اینکه جوان‌ترین نامزد ائتلاف اصلاح‌طلبان برای ورود به مجلس است، به واسطه تحصیلات عالیه در حوزه مالی و اقتصاد و تجربه کاری مرتبط با آن، بار اصلی اعلام برنامه و مواضع این ائتلاف در حوزه اقتصاد را بر دوش گرفته است؛ به‌همین‌دلیل با او درخصوص اولویت‌های اقتصادی مجلس آینده در باب رفع مسائل عمده اقتصاد کشور گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که می‌خوانید:

به‌عنوان اولین سؤال، به نظر شما مهم‌ترین مسائل اقتصادی کشور درحال‌حاضر چیست؟ متأسفانه به دلیل شرایط دشواری که در سال‌های اخیر بر اقتصاد ایران به طور ظالمانه از سوی غرب تحمیل شد و نیز وقوع برخی سوءمدیریت‌ها در دولت قبل، مسائل اقتصاد ایران افزایش چشمگیری پیدا کرده و به دلیل ذات پدیده‌گونه و سیستمی مسائل اقتصادی، اکثر آنها واجد اهمیت بالایی هستند. بیکاری، افت قدرت خرید مردم، رشد پایین اقتصادی، بدهی کلانی که از دولت قبل به ارث رسیده، دشواری‌های حاصل‌شده برای بخش تولید، هزینه بالای تأمین مالی، مسائل مرتبط با محیط‌زیست، ازجمله بحران کم‌آبی و افت سرمایه‌گذاری‌های تولیدی و زیرساختی اقتصاد ایران به‌ویژه در بخش انرژی، سرفصل‌های مسائل مهم اقتصاد ایران در شرایط حاضر است که بدیهی است مدیریت و اصلاح آنها برای هیچ دولتی کار بسیار ساده‌ای نیست. از میان مواردی که اشاره کردید، در صورت پیروزی با اکثریت اصلاح‌طلبان در انتخابات، مجلس چگونه قرار است در حل این مسائل ایفای نقش کند؟ مجلس آینده در شرایطی کار خود را آغاز خواهد کرد که شاهد رفع تمامی تحریم‌های اقتصادی علیه برنامه‌های صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی هستیم. این رخداد که حاصل دیپلماسی کارآمد دولت تدبیر و امید بوده، طبیعتا می‌تواند به‌عنوان کاتالیزور رفع مسائل اقتصاد ایران کمک‌حال قوه‌مجریه و مقننه باشد؛ بنابراین مجلس آینده باید شرایط لازم قانونی و نظارتی مورد نیاز را برای اصلاح اقتصاد ایران در چارچوب اسناد بالادستی و نیز فرامین مقام معظم رهبری به‌ویژه درخصوص سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، سند چشم‌انداز و برنامه ششم توسعه، فراهم کند. اگر بخواهید به طور عملیاتی‌تر توضیح دهید، مجلس اصلاح‌طلبان، مسیر اصلاح اقتصادی کشور را چگونه می‌بیند؟ خوشبختانه ما شاهد یک اجماع فراگیر درخصوص استراتژی اصلاح اقتصادی کشور میان مقام معظم رهبری، دولت محترم و نیز فعالان سیاسی اصلاح‌طلب و نخبگان اقتصادی هستیم و آن اصلاحات اقتصادی مبتنی بر توسعه تولید صادرات‌گرا با تکیه بر بخش خصوصی و تعاونی است؛ بحثی که هم تأکیدشده توسط مقام معظم رهبری در سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی است و از سوی رئیس‌جمهوری محترم هم بارها بر آن تأکید شده است و دغدغه عموم اصلاح‌طلبان و نخبگان اقتصادی برای مدیریت بهینه اقتصاد کشور در دوره پساتحریم است. خوشبختانه اجماعی در این سطح می‌تواند در مدیریت انتظارات عمومی که معمولا در ساختارهای نفتی معطوف به افزایش واردات است، نقش درخور ‌توجهی داشته باشد که قطعا یکی از ابزار فرهنگ‌سازی آن خود شما رسانه‌ها هستید و خواهید بود. الزامات اجرای این استراتژی که به آن اشاره کردید و همچنین تأثیر بر اقتصاد ایران و زندگی مردم، چیست و چه خواهد بود؟ طبیعی است که در گام اول باید مجلس شرایط را برای تسهیل فضای کسب‌وکار فراهم کند؛ همچنین رویکرد ما به جلب و جذب سرمایه‌های خارجی باید تغییر کند و به‌روز شود؛ چون هدف این است که سرمایه‌گذاری‌های تولید با مشارکت طرف‌های خارجی با هدف تصاحب بازارهای جهانی صورت گیرد. این همکاری، مشکل ما را در فرسوده‌بودن نظام تولید و تکنولوژی تولیدی حل خواهد کرد. این رخداد تأثیر ماندگاری خواهد داشت. از یک سو، بیکاری را کاهش می‌دهد و نرخ مشارکت اقتصادی را بالا می‌برد و از سوی دیگر موجب افزایش قدرت خرید مردم خواهد شد. اما منتقدان این استراتژی معتقدند که اقتصاد ایران دارای مزیت نسبی در بخش تولید نیست و تولیدات ایرانی قدرت رقابت در بازارهای جهانی را ندارند، نظر شما چیست؟ البته در دنیای امروز بیش از مزیت نسبی، دارابودن مزیت رقابتی مهم است. شکی نیست که ما درباره تمامی محصولات تولیدی دارای مزیت رقابتی نیستیم. این را هم باید قبول داشته باشیم که بخشی از مزیت رقابتی ما در سال‌های اخیر از میان رفته و دلیل عمده آن هم افزایش هزینه مبادله در اقتصاد ایران است. وقتی به دلیل تحریم‌ها هزینه نقل و انتقال پول و کالا جهش پیدا می‌کند، مزیت رقابت از میان می‌رود؛ ولی شرایط تغییر کرده و پیام اجرائی‌شدن برجام همین است که هزینه مبادله در اقتصاد ایران کاهش می‌یابد. همان‌طورکه اشاره کردم در کنار این اتفاق، مجلس هم باید با مصوبه‌ها و حمایت‌های خود از برنامه اقتصادی دولت، شرایط را برای کاهش بیشتر هزینه مبادله و کسب و کار در اقتصاد ایران فراهم کند؛ همچنین تکنولوژی روز و ایده‌های نوی سرمایه‌گذاران خارجی هم در افزایش مزیت رقابتی محصولات تولید ایران مؤثر خواهد بود و این نکته مهم نباید مغفول بماند که محور این مسیر جدید توسعه اقتصاد ایران، بخش خصوصی و تعاونی خواهد بود و نه بخش دولتی که هم دچار مشکلات به‌ارث‌رسیده از قبل است و هم هزینه فعالیت اقتصادی آن بالاتر است. با مانع فساد در اقتصاد ایران چه خواهید کرد؟ استحضار دارید که مخصوصا در روزهای اخیر مقام‌های ارشد دولت، نگرانی‌های جدی‌ای درخصوص این مانع توسعه اقتصاد کشور اعلام کرده‌اند. البته با آن بخش از فساد که رخ داده، قوه محترم قضائیه در حال برخورد است. نقش مجلس رفع گریزگاه‌های قانونی مفسدان و تصویب قوانینی است که مانع از بروز فساد شود؛ اما اگر کلان‌تر به موضوع نگاه کنیم، حرکت استراتژیک ما به سمت شکل‌گیری اقتصاد رقابتی با تکیه بر بخش غیردولتی و حداکثر‌سازی ارتباط با بازارهای جهانی، در اصل مهم‌ترین اقدام برای سلب شرایط بروز فساد فراگیر در اقتصاد ایران است. چقدر به موفقیت این استراتژی اقتصادی امید دارید؟ به نظر من نباید در اینکه این استراتژی امید قطعی اقتصاد ایران است، تردید کرد. دو دلیل عمده هم برای این ادعای خودم دارم، اول اینکه همان‌طورکه عرض کردم، اجماع تاریخی حول آن شکل گرفته و دوم اینکه کاملا بر الگوهایی که از سوی اقتصادهای نوظهور در حال پیگیری است و شواهد موفقیت آن هم پدیدار شده، منطبق است؛. البته تأکید کنم که منظورم از این انطباق نادیده‌انگاشتن شرایط بومی، محیطی و ساختاری اقتصاد ایران نیست؛ بنابراین اگر همراهی مردم و مشارکت مردم در این برنامه که رئیس‌جمهوری محترم هم از آن با عنوان برجام دو، یاد کردند، باشد، موفقیت لازم حاصل خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.