|

ده روز با داعش

اخیرا کتاب دیگری درباره‌ داعش چاپ شده که روایتی است از سفر خبرنگار آلمانی، یورگن تودنهوفر به «قلمرو داعش». تودنهوفر که بار‌ها به مناطق جنگی‌ای مانند افغانستان، عراق، لیبی، سوریه و فلسطین سفر کرده بود، این‌بار با امان‌نامه‌ای از طرف خلیفه‌ خودخوانده «داعش» به مناطق تحت کنترل آن می‌رود. او در جریان مصاحبه‌های اینترنتی با پیکارجویان داعش، با یکی از فرماندهان داعش آشنا می‌شود و از وی امان‌نامه‌ای را دریافت می‌کند. کتاب نگاهی ژورنالیستی به پدیده‌ داعش دارد و حاوی گزارش‌ها و مصاحبه‌هایی با پیکارجویان این گروه است. در بخش نخست کتاب نویسنده می‌کوشد تحلیلی از زمینه‌ها و عوامل شکل‌گیری داعش بدهد. از نظر او، داعش محصول جنگ آمریکا با عراق است. این جنگ علاوه بر ویرانی‌هایی که به بار آورد موجب شد تا شرایط برای قبایل سنی آن‌قدر وخیم شود که برخی از آنها به گروه‌های افراطی روی بیاورند. هدف غرب مانند همیشه دست‌یابی به نفت بوده است و تروریسم توجیه ظاهری برای ابزار رسیدن به این هدف، یعنی جنگ را فراهم کرده است. نویسنده در جست‌و‌جوی «حقیقت»ی که پشت این فرایند پنهان مانده، به میان مهیب‌ترین و هراس‌آور‌ترین گروه تروریستی در جهان سفر می‌کند تا گزارشی منصفانه از شیوه‌های زندگی آنها فراهم کند. این رویکرد با وجود اینکه سطحی و فاقد بصیرت نظری است، نمونه‌ خوبی است از نگاه عام به علل شکل‌گیری پدیده داعش. ولی آنچه موجب اهمیت کتاب است، تلاش نویسنده در شرح کامل جزئیات آنچه تجربه کرده و توصیف دقیق او از خاطراتی است که در این سفر داشته. او برای رفتن به این سفر، ابتدا با کمک قاچاقچیان مرزی از مرز ترکیه عبور می‌کند تا به شهر رقه در سوریه برود؛ شهری که تحت کنترل «داعش» قرار دارد. در آنجا چند نفر از فرماندهان و پیکارجویان او را همراهی می‌کنند. اما تنها وقتی که به شهر دیگر تحت حاکمیت این گروه، یعنی موصل می‌رود، به او اجازه‌ گرفتن عکس و فیلم از مناظر شهری و مصاحبه با ساکنان را می‌دهند. موصل پرجمعیت‌ترین ناحیه‌ تحت کنترل داعش است و داعش آن را مهم‌ترین شهر خود می‌داند. نویسنده در این شهر با چند پیکارجو، دو زندانی، یک قاضی و یک اسیر کُرد مصاحبه می‌کند و از مناطق شهری، شیوه‌ زندگی مردم عادی و نیز پیکارجویان داعش گزارش‌هایی تهیه می‌کند. پس از چند روز به وی اجازه خروج می‌دهند و او از‌‌ همان مسیری که رفته‌ بود بازمی‌گردد. پس از بازگشت، او شروع به نگارش خاطرات خود از این سفر 10روزه می‌کند که حاصلش کتاب «نگاهی از درون به داعش» است. در این کتاب نویسنده می‌کوشد با وجود حس نفرت خود از داعش، تصویری واقع‌گرایانه از شیوه‌ زندگی در این مناطق ارائه دهد. توصیفات و تفسیرهای او‌ گاه آمیخته با احساس ترس، خشم، نفرت و نیز حس کنجکاوی است و همین موضوع به جذابیت این اثر می‌افزاید. او نخستین خبرنگار غربی است که تاکنون به چنین سفری رفته و بی‌آنکه گروگان گرفته شود یا کشته شود، از سفر بازگشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.