|

جهش بزرگ به عقب

ماه فوریه است اما سال 2016 تا همين جا هم زمستاني سخت و طاقت‌فرساست كه آبستن ثبت تاريخي براي كره‌شمالي است كه در آينده از آن با تأسف ياد مي ‌شود. تاکنون همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، کره‌شمالی بیشتر وارد عمل شده است. پیونگ یانگ روز ششم ژانویه سال جدید را با چهارمین آزمایش هسته‌ای‌اش آغاز کرد که ظاهرا بمبی هیدروژنی بوده است. یک ماه بعد و روز هفتم فوریه، رژیم کره‌شمالی با پرتاب ماهواره‌ای که به‌عنوان بخشی از آزمون یک موشک بالستیک بین‌قاره‌ای عمل می‌کند، اقدامات خود را دوبرابر کرد. مخاطرات بالا اما حالا کره‌جنوبی وارد عمل شده و دهم فوریه را به فهرست تاریخ‌های شوم اضافه کرده است. پس از چند روز شایعات، «هنگ یونگ پیو»، وزیر اتحاد کره‌جنوبی تأیید کرد که این کشور مجتمع صنعتی کايسونگ، آخرین سرمایه‌گذاری مشترک بین دو کره را کاملا و به طور نامحدود بسته است. خشم و سرخوردگی کره‌جنوبی قابل‌درک است. کیم جونگ اون مثل پدرش با سرپیچی از قطع‌نامه‌های سازمان ملل و ظاهرا با مصونیت از مجازات، سلاح هسته‌ای و موشک آزمایش می‌کند و مقامات نگاه می‌کنند و به خشم می‌آیند. اما آیا بستن کايسونگ کمکی می‌کند؟ ترس من از این است که برخلاف تصور، نتیجه‌ای معکوس داشته باشد و به کره‌جنوبی آسیب برساند. نخست، آیا به کره‌شمالی صدمه خواهد زد؟ این سؤال دو جزء دارد؛ اقتصادی و سیاسی. وزارت اتحاد این را می‌گوید: «تابه‌حال حدود 516 ‌میلیون دلار از طریق مجتمع صنعتی کايسونگ به کره‌شمالی وارد شده است که 111 میلون دلار آن به سال قبل برمی‌گردد. برای کره‌جنوبی فعالانه درگیربودن بسیار دشوار است... درحالی‌که جامعه بین‌المللی به خاطر نقض قطع‌نامه‌های سازمان ملل و آزمایش هیته اب پرتاب موشک، تحریم‌های شدیدی علیه کره‌شمالی را موردبحث قرار می‌دهند». به نظر پول زیادی می‌رسد، به‌ویژه برای اقتصاد کوچکی مثل کره‌شمالی. اما یونهاپ، خبرگزاری نیمه‌رسمی کره‌جنوبی با استناد به یکی از ناظران صنعتی که نخواسته نامش فاش شود، نشان می‌دهد درآمد کايسونگ تنها یک درصد از حجم تجارت کره‌شمالی را تشکیل می‌دهد. دولت کره‌شمالی 30 درصد از آنچه را کره‌جنوبی برای کايسونگ می‌پردازد نگه می‌دارد، 70 درصد دیگر احتمالا صرف دستمزد 55‌ هزار کارگر می‌شود. در مقایسه با بیش از دو ‌میلیون‌دلاری که پیونگ یانگ سال گذشته از صادرات به چین به دست آورده، درآمد ناخالص 11‌میلیون‌دلاری کايسونگ بسیار ناچیز است. اما سیاست برای هر دو طرف منطقه غیرنظامی کره، حیاتی است. وزارت اتحاد کره‌جنوبی می‌گوید این کشور به خاطر تحریم‌ها مجبور شده این تصمیم را بگیرد، اما چه عجله‌ای است؟ می‌توانست صبر کند تا شورای امنیت سازمان ملل پیش‌نویس قطع‌نامه تحریم‌های جدید را بنویسد که مطمئنا به خاطر پرتاب موشک اخیر به همین زودی‌ها اتفاق می‌افتد. سئول با اقدام یک‌جانبه‌اش در‌حال‌حاضر انتخابی آگاهانه کرده است. آیا تصمیم درستی است؟ یک چیز قطعی است؛ آن هم اینکه این چرخش کامل پارک گئون‌های، رئیس‌جمهوری کره‌جنوبی است. درست سه سال پیش کیم با دامن‌زدن به بحران در ماه مارس و آوریل، او را امتحان کرد. همه آن فصاحت و بلاغت را به یاد دارید که حتی با معیارهای کره‌شمالی هم شدید بود؟ کره‌شمالی همچنین 55 هزار کارگر خود را بدون هیچ دلیل مشخصی از کايسونگ بیرون کشید. پارک ماهرانه این چالش را پشت سر گذاشت. او آرامش خود را حفظ و با صبر و حوصله مذاکرات را دوباره آغاز کرد. در ماه آگوست 2013 کره‌شمالی و جنوبی توافق پنج‌ماده‌ای را درباه آنچه آنها «عادی‌سازی سازنده» خواندند، امضا کردند. در بخشی از این توافق‌نامه آمده بود: «دو کره اجازه نمی‌دهند مجتمع کايسونگ دوباره بسته شود... آنها عادی‌سازی عملیات این مجتمع را تضمین می‌کنند... و موقعیت بین دو کره تحت هیچ شرایطی بر آن تأثیر نمی‌گذارد». چه چیزی تغییر کرده است؟ آزمایش‌های هسته‌ای و موشکی اخیر نمی‌تواند دلیلی منطقی برای برهم‌زدن توافق باشد. اگر آزمایش‌های قبلی مهم نبوده چرا حالا مهم شده؟ دو سال از ریاست‌جمهوری پارک باقی مانده و او روابط کره‌شمالی و جنوبی را در بدترین حالت به حال خود رها می‌کند، حتی بدتر از زمانی که آن را تحویل گرفت. در طول دهه گذشته، منطقه کايسونگ کمی از مسلح‌ترین مرز جهان را بعد از نیم‌قرن، از خط مقدم به در جلو تغییر داده است، که به‌خودی‌خود انقلابی است. چندین کار کوچک و متوسط درآمدزا وجود داشت اما هدف اصلی نشان‌دادن مزایای همکاری با پیونگ یانگ بود. بدون کايسونگ، کره‌جنوبی و شمالی دیگر در هیچ کجا و هیچ نقطه‌ای در تماسی منظم نخواهند بود؛ این جهش بزرگی به عقب است.

------------------------------------------------------------------------------- انتقام به سبک پیونگ یانگ کره‌شمالی پارک صنعتی «کایسونگ» را کاملا بست و تمامی آن را زیر نظر ارتش قرار داد. حدود 280 شهروند کره‌جنوبی در این پارک به کار مشغول بودند و پیونگ یانگ تمام این افراد را اخراج کرد؛ درحالی‌که آنان فقط اجازه داشتند که وسایل شخصی خود را همراه ببرند. تمامی دارایی‌های شرکت‌های کره‌جنوبی، شامل تجهیزات، مواد و تولیدات نیز «کاملا مسدود» شده است. به گزارش بی‌بی‌سی، «هونگ یونگیی-پیو» وزیر وحدت کره‌جنوبی اعلام کرد که در واکنش به تصمیم دولت کره‌شمالی به اخراج کارکنان شرکت‌های این کشور از منطقه صنعتی کایسونگ و مسدودکردن دارایی‌های این شرکت‌ها، دستور قطع آب و برق را صادر کرده است. هونگ گفته است که کره‌شمالی به‌طور غیر قانونی اموال شرکت‌های کره‌جنوبی را مسدود کرده است؛ اما مقامات پیونگ یانگ می‌گویند این تصمیم در واکنش به «اقدام خصمانه سئول» اتخاذ شده؛ چراکه کره‌جنوبی فعالیت 124 شرکت این کشور در پارک کایسونگ را «موقتا» به حالت تعلیق درآورده است. براساس توافق دو کره، قرار شده بود شرکت‌های کره‌جنوبی در ایجاد واحدهای تولیدی در این پارک سرمایه‌گذاری کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.