|

سوریه؛ دیگران هم دخالت می‌کنند؟

درحالی‌که نیروهای سوریه با پشتیبانی هوایی روسیه مشغول پیشروی در اطراف شهر «حلب» هستند، هشدارها نسبت به احتمال دخالت دولت‌های دیگر برای حمایت از مخالفان در حال افزایش است. اما چه کشورهای دیگری قرار است دخالت کنند؟ نزاع سوریه چه پتانسیلی دارد که موجب شده تا طرف‌های گوناگونی وارد یک بحران شوند؟ در عمل بازیگران متعددی در خارج از سوریه هستند؛ از جمله دولت‌های عربی و غیره که گروه‌های مسلح را آموزش و به آنها سلاح می‌دهند تا با نیروهای دولت «بشار اسد» رئیس‌جمهوری سوریه، مقابله کنند. تقریبا کشورهای غربی به‌صورت روزمره حملاتی هوایی را علیه مواضع شبه‌نظامیان داعش ترتیب می‌دهند و هرگاه حرکتی زمینی مشاهده شود، این حملات نیز افزایش پیدا می‌کند. این در حالی است که نیروهای دیگری نیز به صورت مستقیم‌تر در این نزاع مشارکت دارند. نگرانی ترکیه به نظر می‌رسد دخالت روسیه تاکنون نتایج خوبی برای نظام سوریه داشته است. این حضور نه‌تنها موجب تقویت مواضع دولت سوریه شده بلکه کمک کرده است ارتش سوریه بتواند پیشرفت‌های جدیدی به دست آورد، از جمله تهدید به قطع ارتباط شورشیان حلب با خطوط لجستیکشان در ترکیه. همین امر ترکیه را بر آن داشت خواستار تحرک همگان در برابر این اقدام شود. بی‌ثباتی در سوریه و عراق، نگرانی ترک‌ها را نسبت به احتمال ظهور یک دولت کردی دوچندان کرده است؛ همین مسئله موجب شده آنکارا به مناطق کردنشین در داخل ترکیه حمله کند، حملاتی که تاکنون حتی انتقادات زیادی را از سوی متحدان غربی ترکیه به همراه داشته است. شاید ترکیه نیز دخالت در سوریه را دوست داشته باشد اما این مسئله به موضوع کردها پیوند می‌خورد و می‌تواند معنای آن را داشته باشد که ترکیه قصد دارد بحران سوریه را برای همیشه و به‌صورت یکجا حل کند. دخالت سعودی اما عربستان سعودی نیز از ورود به یک بحران دیگر اجتناب می‌کند. عربستان البته از چند موضوع سرخورده است که بیشتر به نقش روسیه در بحران سوریه و تلاش‌های محدود کشورهای غربی در حمایت از مخالفان اسد و نیز شکست دیپلماتیک برای دست‌یافتن به یک راه‌حل سیاسی باز می‌گردد. اما آیا عربستان واقعا می‌خواهد در سوریه دخالت زمینی کند؟ دخالت عربستان و کشورهای عرب نمی‌تواند درازمدت باشد و بیشتر سمبلیک خواهد بود؛ زیرا ریاض بیشتر ترجیح می‌دهد بر جنگ علیه حوثی‌ها در یمن تمرکز کند. به همین دلیل عربستان دخالت نظامی خودش در سوریه را منوط به دخالت زمینی آمریکا در میدان می‌کند، اما واقعا بازیگران خارجی قصد دارند به نفع نیروهای مخالف در سوریه دخالت کنند؟ اگر چنین اتفاقی بیفتد، چه خواهد شد؟ آیا این امر می‌تواند ختم این نزاع را تسریع کند؟ در این میان آمریکا نیروهای ویژه خود را در منطقه آموزش داده و روزبه‌روز بر تعدادشان می‌افزاید؛ حال اینکه واشنگتن در عراق نیروهای زمینی متحد و قابل‌اعتمادی دارد که به وسیله آنها می‌تواند نقش نظامی خود را ایفا کند اما وضعیت در سوریه فرق می‌کند. ورود آمریکا می‌تواند در ائتلاف نیروهای مخالف دولت تحولات جدیدی پدید آورد. بخش اعظمی از این نیروها با تشکیلات «القاعده» ارتباط دارند؛ مسئله‌ای که هیچ‌گاه دخالت نظامی آمریکا را توجیه نمی‌کند. به‌هرحال باید گفت بی‌تردید دخالت بازیگران خارجی بیشتر در نزاع سوریه موجب پیچیده‌ترشدن این بحران خواهد شد و هرگز به این جنگ پایان نمی‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.