قدرتهای جهانی بر اي برقراری آتشبس در سوریه توافق کردند
صلح، در غیاب حاضران
عاقبت حاصل شد. مذاکرات نفسگیر صلح سوریه که نمایندگان قدرتهای جهانی و منطقهای حاضر در میدان جنگ آن کشور را از ژنو و لندن تا مونیخ، اینبار پای میز گفتوگو کشانده بود، بارها تا مرز بنبست پیش رفت، اما سرانجام روز گذشته و با بیانیه «جان کری»، وزیر خارجه ایالات متحده، پایانی باز به خود دید؛ پایانی که البته نه به معنای خاتمه مذاکرات طرفهای درگیر است و نه حدس اتفاقات آتی در میدان جنگ سوریه را سهل و آسان میکند. جان کری در حالی روز گذشته و پس از میزبانی مشترک گفتوگوهایی بهدرازاکشیده در مونیخ، در کنار همتای روس خود، «سرگئی لاوروف»، از توافق 17 کشور عضو گروه بینالمللی حامیان سوریه برای آغاز فرایند پایاندهی سراسری به آتشافروزیهای پنجساله در سوریه جنگزده در مدت یک هفته و تسریع و افزایش دامنه کمکهای بشردوستانه به شهروندان آسیبدیده خبر داده که حضورنیافتن نمایندگان دمشق و مخالفان دولت «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه، در مذاکرات مونیخ، تحقق مفاد این توافقنامه را دستکم در کوتاهمدت دور از دسترس میکند؛ بهویژه که به گفته «فرانک والتر اشتاینمایر»، وزیر خارجه آلمان، بند آخر این توافقنامه سهبندی، با محور دستیابی به توافقی درباره انتقال سیاسی قدرت در سوریه، راه را برای ادامه مذاکرات بعدی صلح در ژنو هموار خواهد کرد تا گروههای سوری درباره سرنوشت سیاسی و دولت ملی انتقالی بحث و مذاکره کنند. این آتشبس بلندپروازانه که بنابر مفاد توافقنامه باید در یک هفته تمامی طرفهای درگیر نظامی یا شبهنظامی حاضر در سوریه، به جز سازمان تروریستی «داعش» و شاخه فعال «القاعده»، یعنی «جبهه النصره» را مجاب کند سلاحهای خود را زمین بگذارند، از همین حالا و با اتکا به اذعان مسکو بر ادامه بمباران تروریستهایی که در حلب کمین کردهاند، انتقادات فراوانی را برانگیخته است. سرگئی لاوروف در حالی ساعات ابتدایی روز گذشته و در کنفرانسی خبری بر عزم کشورش برای ادامه کارزار هوایی خود علیه اهداف تروریستی متعلق به داعش و جبهه النصره تأکید داشته که سکوت متن توافقنامه درباره حملات هوایی جنگندههای روس، امکان برقراری آتشبس در مناطق مسکونی تحت تصرف مخالفان را با تردیدهای بسیاری روبهرو کرده است. به اینها اضافه کنید خلأهای موجود در بند دوم توافقنامه را که امکان کمکهای بشردوستانه به مناطق و شهرهای تحت محاصره، ازجمله «حلب» و «مضایا» را فراهم میآورد، اما به هیچ عنوان متضمن دسترسی شهروندان سوری به نیازهای حیاتی خود نیست. در نتیجه جای تعجب نیست که جان کری با اشاره به آغاز قریبالوقوع مذاکرات دولت با مخالفان، توافقنامه کنونی را فقط کلماتی بر روی کاغذ دانسته که برای بدلشدن به واقعیت، گذشته از اقدامات عملی طرفهای درگیر در چند روز آینده، نیازمند نظارت گروههای عملیاتی ویژه سازمانملل خواهد بود؛ گروههایی که نهتنها باید در هفته آینده، با نقطهگذاری مناطق تحت تصرف تروریستهای داعش و النصره، تمامی نقشه راههای موجود برای توقف سراسری، جامع و دائمی خشونتها را بررسی کنند، بلکه باید با نظارت بر فرایند کمکرسانیهای بینالمللی، امکان هرگونه تعهدشکنی از سوی طرفين را مسدود کنند؛ مأموریتی که تکمیل آن با نظر به ابهام موجود بر سر گره کلیدی سوریه، یعنی سرنوشت بشار اسد، بدون شک بردباری فراوانی میطلبد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.