پنجاهوچهارمین اجلاس امنیتی مونیخ، با رایزنیهای منطقهای و فرامنطقهای برگزار شد
سایه سوریه بر مونیخ
شرق: محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، بههمراه حسین امیرعبداللهیان، معاون عربی و آفریقایی خود، صبح پنجشنبه به مونیخ رفت تا سخنران یکی از مهمترین مجامع رایزنی درباره مسائل امنیتی جهان؛ یعنی کنفراس امنیتی مونیخ باشد. شرکت در نشست بینالمللی حامیان سوریه نیز در برنامه کاری این سفر دو روزه قرار داشت. اختلافها و تنشهای اخیر میان ایران و عربستان بعد از بحران سوریه، یکی از مهمترین مسائل امنیتی و اثرگذار منطقه است که دو روز گذشته از سوی ظریف و دیگر حاضران در مونیخ به آن اشاره شد. اشتاین مایر، وزیر خارجه آلمان که میزبان اجلاس مونیخ است، پنجشنبهشب در سخنانی در نشست مربوط به مسئله سوریه، بر ضرورت افزایش تلاش این ایران و عربستان برای ایجاد ثبات در خاورمیانه تأکید کرد. او با تأکید بر اینکه دو کشور باید مسئولیتهای بیشتری برای ایجاد ثبات در خاورمیانه بر عهده بگیرند، گفت: «دو طرف برای رسیدن به راهحلی درباره بحران سوریه، باید اختلافهای خود را کنار بگذارند». به گفته او بحران سوریه فقط از طریق دیپلماسی حل خواهد شد و این نیازمند تلاش بیشتر قدرتهای منطقهای است. اشتاین مایر همچنین گفت: «هنوز راه زیادی برای رسیدن به صلح در سوریه باقی مانده است و هیچیک از اقدامات پیشرو آسان نخواهد بود. اختلافهای اخیر پیشآمده میان ایران و عربستان مانع رسیدن به این هدف است. پیام ما به تهران و ریاض مشخص است؛ هر دو کشور باید مسئولیتهای گستردهتری را برای ایجاد ثبات در منطقه بر عهده گیرند». محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان نیز از همان ابتدای سفر و در بدو ورود به مونیخ در جمع خبرنگاران به موضوع سوریه پرداخت و با بیان اینکه «ما هم معتقد هستیم زمان زیادی از ضربالاجل گذشته و درواقع دستیابی به راهحل برای بحران سوریه به دلیل بعضی سیاستهای غلط و پیششرطهای غیرمنطقی، نامعقول، دستنیافتنی و غیرقانونی به تأخیر افتاده است»، گفت: «زمان زیادی تاکنون تلف شده است. وظیفه افرادی که در خارج از سوریه هستند، تسهیل روند صلح در این کشور است نه تعیین شرط و شروط برای مردم». دیدارهای جانبی ظریف در حاشیه دو اجلاس یادشده، با همتایان چینی و روسی خود، «استفان دیمیستورا»، نماینده ویژه سازمان ملل متحد برای سوریه، «یوسف بنعلوی»، وزیر خارجه عمان و «ایاد بن امینمدنی»، دبیرکل سازمان همکاری کشورهای اسلامی، «خواجه آصف»، وزیر دفاع پاکستان، «میخائیل جانلیدزه»، وزیر خارجه گرجستان و «یان الیاسون»، معاون دبیرکل سازمان ملل دیدار و گفتوگوهایی داشت که بیشتر پیرامون مسائل منطقه، بحران سوریه و نقش ایران در حلوفصل آن بود. براساس آنچه سایت رسمی وزارت امور خارجه چین منتشر کرده است، وزیران خارجه دو کشور در این دیدار علاوه بر رایزنی پیرامون آخرین تحولات مربوط به سوریه درباره راهکارهای برونرفت این کشور از بحران کنونی گفتوگو کردند و وانگ یی خواستار جدیگرفتن نقش ایران در منطقه و ازسرگیری فوری مذاکرات صلح سوریه با حضور تمام طرفهای درگیر شد. رئیس دستگاه دیپلماسی چین با تأکید بر لزوم توقف سریع درگیریهای نظامی در خاک سوریه، برقراری آتشبس فوری و آغاز رایزنیهای همهجانبه سیاسی را از جمله راههای اصلی خروج سوریه از بحران دانست. گفتوگوهای وانگ یی و ظریف به مسئله سوریه محدود نبود؛ وزیر خارجه چین که سفر اخیر رئیسجمهور کشورشان به تهران را سفری موفق و پربار توصیف میکرد، به ظرفیتهای همکاری ایران و چین در قالب پروژه «یک کمربند - یک جاده» که به احیای جاده ابریشم مربوط میشود اشاره کرد و یادآور شد تعاملات تهران - پکن علاوه بر افزایش اعتماد استراتژیک دو طرف به یکدیگر، مناسبات را به دوران جدیدی از توسعه سریع وارد کرده است. ظریف نیز در این دیدار به توافق مقامات عالیرتبه ایران و چین برای گسترش بیشازپیش مناسبات دوجانبه اشاره کرد و خواستار پیگیری مقامات مرتبط با تصمیمهای اخیر رهبران دو کشور برای تحقق برنامههای آتی و هدفگذاریهای پیشرو در مناسبات تهران و پکن شد. گفتوگوهای اسلامی ظریف در حاشیه سفر خود به مونیخ با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه نیز دیدار و در یک جلسه 45 دقیقهای درباره مسائل مورد علاقه دو کشور بحث و تبادل نظر کرد. یکیدیگر از جلسات درخور توجه ظریف در این سفر، ملاقات و گفتوگو با ایاد امین مدنی، دبیر کل سازمان همکاری اسلامی بود. او همان کسی است که چندیقبل در نشست فوقالعاده ۵۷ کشور عضو این سازمان، از اینکه اختلاف میان ایران و عربستان مانع رسیدگی به «چالشهای واقعی» مثل تروریسم است، ابراز تأسف کرده بود. ایاد مدنی در آن نشست که به درخواست عربستان تشکیل شد و با وجود مخالفت عباس عراقچی به عنوان نماینده ایران با بیانیهای که قویا حمله به مراکز دیپلماتیک سعودی را محکوم میکرد، پایان یافت؛ خواستار «ساختن پلهای تفاهم و بازگشت اعتماد متقابل» از طریق دیالوگ شده و گفته بود چنین شرایطی برای جلوگیری از «اتلاف انرژی و کمک به رشد و توسعه مردم» در جهان اسلام لازم است. حالا که در حاشیه نشست بینالمللی حامیان سوریه در مونیخ فرصت گفتوگو میان او و ظریف فراهم شد، انتظار میرود این گفتوگوها نقش مثبتی در بازگشت اعتماد متقابل میان اعضای سازمان همکاریهای اسلامی داشته باشد.
-------------------------
داووس امنیتی وزیران امور خارجه و دفاع به عنوان سیاستمداران متخصص در امور امنیتی، نظامیان کارشناس امور بینالمللی و برخی از صاحبان صنایع تسلیحاتی، ماه فوریه هر سال در هتل بایریشر هوف مونیخ گردهم میآیند تا پیرامون موضوعات مهم امنیتی در عرصه بینالملل بحث و تبادل نظر کنند. این کنفرانس که حاضران در آن بنای تصمیمگیری ندارند و صرفا رایزنی میکنند، یکی از مجامع بینالمللی مهم در حوزه امنیت جهانی به حساب میآید و به دلیل شباهتهایی که از نظر کمی و کیفی با مجمع جهانی اقتصاد دارد، به داووس امنیتی معروف شده است. کنفرانس مذکور نخستینبار در سال 1962 توسط «ادواردهاینریش فن کلایستاشمنتسین»، یک نظامی سرشناس آلمانی، بنیان گذاشته شد و در سالهای اول «کنگره دفاعشناسی» نامیده میشد. هزینههای کنفرانس امنیتی مونیخ توسط وزارت دفاع آلمان و کمکهای مالی صنایع تسلیحاتی تأمین میشود. روال کار اینطور است که هر سال به طور خاص به یک موضوع پرداخته میشود. برگزاری نشست بینالمللی حامیان سوریه در حاشیه اجلاس امسال سبب شد بحران سوریه و مسائل منطقه خاورمیانه به عنوان مهمترین موضوع امنیتی دنیا در فوریه 2016 بررسی شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.