نگاهی به پوستر فیلم مالاریا
با چشمانی بسته
احمدرضا دالوند
پوستر فیلم «مالاریا» را با هم ببینیم: 1. نمای درشت چهره زنی درمانده و گریان با چشمانی بسته. 2. چیدمان حروف در نواری در قسمت پایین پوستر واقع شده که هرچند مزاحمتی در نمایش سوژه پوستر برای مخاطب ایجاد نمیکند اما تنظیم حروف بهشدت شلخته و بیقاعده میزانپاژ شده است. حالا که یک عکس نسبتا مناسب برای طراحی پوستر فراهم شده، میزانپاژ ناشیانه پوستر مالاریا به شکلگیری یک پوستر خوب لطمه زده است. فقدان یک چیدمان متعارف و ساده (چیدمان درخشان پیشکش)، نشانی بیبروبرگرد از فقدان سواد بصری است و این یک مشخصه کاملا جهان سومی است. میخواهم بگویم میزانپاژ خلاق مثل موزیک متن فیلم است که در نمونههای موفق، موزیک متن در تاروپود تصویر، کلام، حرکت، نور و ... جذب و هضم میشود به گونهای که تماشاگر قادر به فاصلهگذاری و تفکیک میان آنچه میبیند، میفهمد و میشنود نیست... چیدمان حروف باید جزئی از معنا و حس نهفته در پوستر باشد نه صرفا تجمع مقادیری از واژگان با سیاق مندرآوردی و نه حتی یک ژست بصری و متظاهرانه و بیربط با درونمایه فیلم. 3. خوب که دقیق میشوی، در نوار تحتانی پوستر نوشته انگلیسی Malaria را میبینی که با حرف M انگلیسی خواستهاند شکل پشه مالاریا را دربیاورند، در لابهلای سایر حروف نیز مقادیری شکلک به سر و روی حروف الصاق کردهاند. لابد قصد از چنین شکلکبازیهایی تأکید مؤکد بر سوژهای است که با یک پرتره گریان همه سطح پوستر را پوشانده است. گویی سازنده یا سازندگان پوستر، گمان میکنند باید بیشتر بیننده را تحت تأثیر قرار دهند و با حرف M انگلیسی پشه مالاریا را دوباره به خاطرش بیاورند که مبادا دست خالی پوستر را ترک کند! 4. چشمان زن بسته است، اما رنج را بیش از این احتمال که اگر چشمانش باز بود منتقل میکند. انتخاب عکس بد نیست. افسوس که با دیزاین ناشیانه اطلاعات کلامی، پوستر فیلم مالاریا در ردیف طولانی پوسترهای متوسطالحال جشنواره قرار گرفته است. 5. خیلیها میپرسند چرا پوستر فیلم در ایران از فروغ زیادی برخوردار نیست؟ ضرورت «طراحی ساده» و قوی که پیام را بلافاصله و با صراحت به مخاطب برساند، گاهی فقط با یک میزانپاژ عالمانه و هنرمندانه حاصل میشود اما طراحی سادهای که در اغلب پوسترها شاهد هستیم، «طراحی ساده» از نوع خام و مبتدیانه هستند. سادگیای که بتواند مجاری ذهن و شعور مخاطب را بپیماید و در جانش بنشیند، سادگیای است که در کمال به دست میآید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.