گامهاي آرام کانادا بهسوي ایران
شرق: قطار بهبود روابط ایران و کانادا که با پیروزی «جاستین ترودو» در این کشور به راه افتاده بود، اکنون با لغو تحریمها رفتهرفته سرعت میگیرد. در پی اجرائیشدن توافق هستهای ایران و غرب، دولت کانادا اعلام کرده است که بخشی از تحریمها علیه تهران را لغو کرده و بهدنبال ازسرگیری گفتوگو با ایران است؛ گفتوگوهایی که قطعشدن آن بسیاری از ایرانیان مقیم کانادا را به دردسر انداخته بود و حالا ازسرگیری آن حتما مفید خواهد بود. دولت کانادا بر اساس آنچه در بیانیه تازه خود آورده است علاوه بر لغو تحریمهای سازمان ملل در تحریمهای یکجانبه و گسترده خود علیه ایران - در حوزههای خدمات مالی، واردات و صادرات- نیز بازنگری میکند تا اجازه تجدید کنترلشده روابط اقتصادی با ایران را بدهد؛ روابط اقتصادیای که در دوران احمدینژاد و خصوصا بعد از تعطیلی سفارت این کشور در تهران بهشدت کاهش پیدا کرده است تا جایی که در سال 2008 سهم ایران از تجارت خارجی 400 میلیارددلاری کانادا تنها 40 میلیوندلار بود و بازرگانان ایرانی پیشبینی میکردند این مقدار ناچیز نیز قطع شود. اگرچه در آن مقطع زمانی درخواست بخش خصوصی ایران در اتاق بازرگانی مبنیبر اینکه دولت از کاهش روابط با کانادا صرفنظر کند، به جایی نرسید اما اکنون با تغییر دولت در دو کشور و اجرائیشدن برجام و لغو تحریمها، روزنه امید در توسعه روابط اقتصادی باز شده است. گفتنی است کانادا در بعضی از زمینههای صنعتی همچون صنایع سنگین و حوزه نفت و گاز بسیار پیشرفته است و بنابراین در عصر پساتحریمی میتواند به کمک ما بیاید. دولت کانادا نیز اکنون اعتقاد دارد که لغو بخشی از تحریمهای ایران فرصت بهتری را برای تجار و بازرگانان این کشور برای رقابت در فضای اقتصادی ایران فراهم خواهد کرد. کاهش مناسبات اقتصادی با کانادا تنها مشکل ما با این کشور نبوده است و حالا با صدور بیانیه مذکور و رویکرد دولت جدید این کشور انتظار میرود که دیگر مشکلات ناشی از تعطیلی سفارت کانادا حلوفصل شود. اصلیترین مشکل رابطه ایران و کانادا در ابعاد انسانی و کنسولی است زیرا تعطیلی سفارت برای ایرانیهای مقیم این کشور مشکلاتی ایجاد کرده و جمهوری اسلامی ایران در راستای تأمین حقوق اتباع خود باید فکری به حال این مسئله کند. دیگر نکته قابلتوجه در حوزه روابط دو کشور، انتقادهای سرسختانه کانادا در سالهای اخیر نسبت به برنامه هستهای و وضعیت حقوق بشر در ایران بوده است. دولت سابق این کشور عمدتا سردمدار و آغازگر تحریمهای مبتنیبر مسئله حقوق بشر علیه ایران بود. آنها در اواخر تابستان سال 91 سفارت خود را نیز در تهران تعطیل کرده و دیپلماتهای خود را به کانادا فراخواندند. هارپر، نخستوزیر وقت این کشور، حتی پس از تغییر دولت در تهران نیز علاقهای به تجدید رابطه نشان نداد. او بعد از آنکه دولت یازدهم مذاکرات هستهای را با جدیت پیگیری کرد و کشورهای دیگر نسبت به تعامل با ایران ابراز تمایل کردند نیز تأکید کرد که مایل نیستند بخشی از عادیشدن روابط ایران و غرب باشند اما پیروزی جاستین ترودو در انتخابات اخیر آنها، موجب شد که مواضع ملایمتری اتخاذ کنند و این مواضع تازه تا جایی پیش برود که روز جمعه در بیانیهای ابراز امیدواری کردند که روابط دیپلماتیک با ایران را از سر بگیرند. ناگفته نماند که نخستوزیر این کشور درعینحال اعلام کرده است که همچنان نگرانیهایی در مورد بلندپروازیهای هستهای دارند و به محدودیتهای سختگیرانه خود برای صادرات کالاها، خدمات و فناوریهایی که از نظر امنیتی حساس خوانده شده، ادامه خواهند داد. بنا بر بیانیه دولت کانادا، تمام درخواستها برای صدور مجوز صادرات به ایران به صورت مجزا بررسی خواهد شد و درخواستها برای صدور مواردی که در «فهرست کنترل صادرات» آمده، رد خواهد شد. رویکرد تعاملی دولت یازدهم، مواضع مثبت دولت ترودو در کانادا و اجرائیشدن برجام این امیدواری را ایجاد کرده است که روابط پرچالش ایران و کانادا بهبود یابد. بهطورحتم این بهبود به صورت مرحلهای و پلکانی دنبال میشود اما بههرحال روابط دو کشور را در مسیری قرار میدهد که مقصد آن تعامل و توسعه روابط سیاسی و اقتصاد است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.