|

حضور روسیه در سوریه بلندمدت خواهد بود؟

استفان روزنبرگ

گروه بی‌بی‌سی در نوامبر سال 2015 از پایگاه نظامی «الحمیمیم» سوریه بازدید کرد. از آن زمان تاکنون شرایط بسیار تغییر کرده است. ما 10 روز بعد از آن به پایگاه مذکور رفتیم که یک جنگنده روسی در نزدیکی‌های مرز ترکیه با سوریه سرنگون شد و نخستین روسی را به کشتن داد. هم‌اکنون آسمان سوریه بسیار شلوغ‌تر از گذشته است. بریتانیا نیز حملات هوایی خود را از دسامبر گذشته شروع کرد، هرچند این حملات بسیار کمتر از حملاتی است که از چهار ماه پیش تاکنون روسیه انجام می‌دهد. وزارت دفاع روسیه موافقت کرد گروهی از رسانه‌های خارجی به سوریه سفر کنند. من یکی از کسانی بودم که به یک سفر چهارروزه دعوت شدم و بسیار علاقه‌مند بودم ببینم چه چیزهایی تغییر کرده است. پایگاه سوریه با یک هواپیمای روسی از نوع «الیوشن» از یک پایگاه نظامی نزدیک مسکو به پایگاه هوایی «الحمیمیم» سوریه واقع در نزدیکی «لاذقیه» پرواز کردیم. وقتی مسکو حملات هوایی خود را شروع کرد گفت این یک عملیات موقتی خواهد بود اما بعد از چهار ماه هیچ نشانه‌ای مبنی بر کاهش این عملیات دیده نمی‌شود. در خلال روزی که ما در پایگاه الحمیمیم بودیم، دیدیم جنگنده‌های روسی پشت سر هم بلند می‌شوند و بر زمین می‌نشینند. در آن روز روس‌ها از یک باند اضافی استفاده کردند. در پشت آن باند ما زرادخانه‌ای از موشک‌های زمین به زمین مدل اس-400 روسی را دیدیم. این زرادخانه بعد از سقوط جنگنده روسی در ماه نوامبر به سوریه منتقل شد. ما به چشم دیدیم که مهمات به سمت این موشک‌اندازها برده می‌شد. دولت‌های غربی روسیه را متهم می‌کنند که به دلیل استفاده از مهمات غیرموجه شهروندان عادی را به کشتن می‌دهد. من از ژنرال «ایگور کوناچنکف» سخنگوی وزارت دفاع روسیه خواستم دراین‌باره توضیح دهد، اما او گفت: «حقیقت ندارد، دلیلی برای آن نیست». کوناچنکف تنها نظامی‌ای بود که اجازه داشت در آن پایگاه هوایی با روزنامه نگاران صحبت کند. او به ما گفت غیرممکن است بتوانید با سربازانی که داریم مصاحبه مطبوعاتی کنید. در یک جای دیگر از این پایگاه هوایی، نیروهای روسی به ما نشان داده شد که مشغول حمل کمک‌های انسان‌دوستانه بودند. قرار بود این کمک‌ها به وسیله چتر نجات برای شهروندان مناطق اطراف شهرک «دیرالزورر» واقع در شرق سوریه فرستاده شود؛ این شهرک مدت‌هاست از سوی تشکیلات «داعش» محاصره است. افسران نیروی دریایی روسیه گفتند به آنها سپرده شده با ما صحبت کنند بااین‌حال هیچ‌کدام دستور کار روزانه را نمی‌دانستند و به‌همین‌دلیل وقتی سوار اتوبوس خبرنگاران شدیم نمی‌دانستیم کجا قرار است برویم. اتوبوس، ما را به سمت جنوب به موازات ساحل تا بندر «طرسوس» برد؛ جایی که روسیه یک پایگاه دریایی بزرگ از دوران شوروی سابق دارد. آنجا نه یک پایگاه مکمل بلکه بیشتر یک ایستگاه حفظ و تجهیز کشتی‌های جنگی است. بااین‌حال طرسوس تنها منفذ روسیه به دریای مدیترانه است و به‌همین‌دلیل اهمیت استراتژیک زیادی برای مسکو دارد. به‌جز موارد نادر به خبرنگاران خارجی اجازه بازدید از این پایگاه داده نمی‌شود اما گروه ما حتی اجازه یافت سوار کشتی‌های روسی شود، ازجمله کشتی «آدمیرال کولاکوف». مأموریت اصلی این کشتی کنترل و انهدام زیردریایی‌های دشمن بود و به ‌عنوان بخشی از عملیات نظامی روسیه در سوریه و در دریای مدیترانه به شمار می‌رفت. وقتی داشتیم حرکت می‌کردیم با کاپیتان «واریک» آشنا شدیم؛ از او پرسیدم چرا روسیه باید به یک کشتی ضدزیردریایی در اینجا احتیاج داشته باشد حال آنکه داعش اساسا فاقد زیردریایی است؟ او در جواب گفت: تهدیدهای دیگری وجود دارد ازجمله قایق‌های تندرو تروریست‌ها که حامل مواد منفجره است. ما از یک فاصله دور در آنجا موشک‌های روسی مدل «فاریاگ» را هم دیدیم. روز بعد نیروهای روسی ما را به مناطق کوهستانی در خارج از لاذقیه بردند. از راه‌های باریک و روستاهای کوچک عبور کردیم. در راه باغ‌های پرتقال و نارنگی و مناظر جذابی از کوه‌های پوشیده از برف دیدیم. مناظر زیبایی که کاملا با جنگ داخلی موجود در سوریه تناقض داشت. بعد از یک ساعت حرکت، به خبرنگاران و تصویربرداران جلیقه‌های مخصوص داده شد و آنها سوار بر کامیون‌های زرهی شدند تا به آخرین ایستگاه بروند. در راه ما پیوسته از منافذ کامیون بیرون را نگاه و تلاش می‌کردیم بدانیم چه خبر است. وقتی به روستای «سلما» نزدیک شدیم آثار جنگ کاملا دیده می‌شد؛ ساختمان‌های ویران، منازل سوراخ‌سوراخ به وسیله شلیک گلوله یا خمپاره‌ها، بقایای تانک‌های آتش گرفته. یک هفته می‌شد که ارتش سوریه این روستا را از دست مخالفان مسلح پس گرفته بود، البته با کمک نیروی هوایی روسیه. بااین‌حال هنوز برخی ساختمان‌ها چنانکه به ما گفتند بمب‌گذاری شده بود. جالب اینکه هم‌زمان با ورود ما «ابراهیم سلیم» استاندار لاذقیه نیز به آنجا رسید. او به من گفت: «روسیه به سوریه کمک کرد، تروریست‌ها را هدف قرار داد و سلاح و مراکزشان را منهدم کرد». به پایگاه هوایی روسیه بازگشتیم و پیش از آنکه دوباره به مسکو بازگردیم، گزارش تلویزیونی خود را آماده کردیم. برداشتم از این سفر آن بود که عملیات نظامی روسیه و حضور نظامی این کشور در سوریه طولانی خواهد بود. در گذشته «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه، گفته بود این عملیات به‌لحظ زمانی «محدود» خواهد بود، اما چشم‌انداز پایانی دیده نمی‌شود. منبع: بی‌بی‌سی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.