«اشتاینمایر» با مقامات ارشد ایرانی ديدار كرد
فصل تازه رابطه تهران - برلين
شرق: فرانک والتر اشتاینمایر، وزیرخارجه آلمان، دیروز ظهر دومین سفر خود به تهران را پایان داد و عازم ریاض شد. او در این سفر علاوه بر محمدجواد ظریف، همتای ایرانیاش، با حسن روحانی، رئیسجمهوری، علی شمخانی دبیر شورایعالی امنیت ملی و علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، دیدار و گفتوگو کرد. روابط دوجانبه و مسائل منطقه، محور این گفتوگوها بود؛ بنابراین طرفین درباره نقشه راه توسعه روابط دو کشور، حلوفصل بحران سوریه، افراطیگری و تروریسم، تنشهای منطقه مانند درگیری سعودیها و یمن، ترکیه،روسیه و... رایزنی کردند.جدیترین موضوع بحث میان حسن روحانی و اشتاینمایر، توسعه روابط دوجانبه در عصر پساتحریم بود. روحانی ضمن اشاره به نقش مثبت و سازنده آلمان در روند مذاکرات هستهای، اجرای صحیح برجام را به نفع همه دانست و یادآور شد: «برجام به عنوان الگویی موفق، فضای بسیار خوبی را در عرصه بینالمللی برای تعامل و گفتوگو درخصوص سایر موضوعات ایجاد کرده است و باید تلاش کنیم معادله برد- برد را برای حلوفصل سایر مسائل منطقه نیز به کار گیریم». او افزود: «باید با بهرهگیری از فرصتهای پسابرجام و پساتحریم، سطح همکاریهای دو کشور را ارتقا داد، بهویژه اینکه آلمان در دورهای نخستین شریک تجاری ایران در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا بوده است». ضرورت همکاریهای بلندمدت پایهگذاری و برنامهریزی یک همکاری و فعالیت مشترک بلندمدت میان تهران و برلین از سوی روحانی به عنوان یک ضرورت طرح شد. صنعت، معدن، انرژی، خطوط ریلی و گردشگری ازجمله بخشهایی است که به اعتقاد طرفین میتواند زمینهساز مشارکتهای فعالتر باشد. اشتاینمایر نیز بر آغاز فصل تازه در روابط اتحادیه اروپا و آلمان با اجرای رسمی برجام تأکید کرد و دو سفر خود را در سه ماه گذشته نشانهای از علاقهمندی برلین به توسعه همهجانبه روابطش با تهران دانست. شمخانی نیز در جریان ملاقات با اشتاینمایر اجرای برجام و رفع تحریمها را مقطعی بسیار مهم در ایجاد و تقویت اعتماد میان ایران و کشورهای غربی غیرمتخاصم عنوان کرد اما رفتار دوگانه و سراسر ابهام ایالات متحده آمریکا را نیز همچنان محل نگرانی دانست. به گفته او تعامل سازنده ایران و کشورهای اروپایی در چارچوب تأمین منافع مشترک با توجه به خطوط قرمز سیاسی، فرهنگی و اقتصادی تعیینشده میتواند زمینه شکلگیری فصل جدیدی از همکاریهای همهجانبه را فراهم كند. علی لاریجانی نیز در دیدار با وزیر خارجه آلمان به روند روبهرشد و گسترش همکاریهای اقتصادی و سیاسی ایران و آلمان پرداخت و گفت: «آلمان ازجمله کشورهایی است که در مدت چند ماه توانسته است قراردادهای تجاری و اقتصادی خوبی با ایران منعقد کند». او با اشاره به مناسبات اقتصادی تجار ایرانی از زمانهای قدیم با آلمان تأکید کرد اکنون فرصت مغتنمی است تا در این زمینه به توافقهای بیشتری برسیم. چالشهای بنیادین در منطقه آنطور که روحانی در دیدار با وزیر خارجه آلمان تأکید کرد، ایران و آلمان علاوه بر تلاش برای ارتقای روابط دوجانبه میتوانند در مسیر حل مشکلات منطقهای و بینالمللی بهویژه مبارزه با تروریسم و ایجاد صلح و ثبات در منطقه همکاری کنند. روحانی با تأکید بر اینکه باید جلوی انتقال منابع مالی و تسلیحاتی به تروریسم سد شود، گفت: «حوادث ماههای گذشته نشان داد تروریسم خطری برای همگان و ازجمله اتحادیه اروپاست». اشتاینمایر نیز درباره ضرورت مبارزه همگانی با تروریسم گفت: «باید برای حل مسئله تروریسم، زمینههای رشد و نمو این پدیده شوم را خشک کنیم که مقابله با افراطگرایی در منطقه یکی از این زمینههاست». موضوع تروریسم در ديدار علی شمخانی و اشتاینمایر نیز محور گفتوگو بود. دبیر شورایعالی امنیت ملی اصرار برخی کشورها برای حضور گروههای تروریستی و تکفیری در روند مذاکرات صلح سوريه را موجب شکلگیری چالشهای بنیادین در مسیر حل مسالمتآمیز بحران سوریه دانست. او با ابراز نگرانی از افزایش پیچیدگیهای تصنعی در بحران سوریه بر حمایت ایران از روند سیاسی و تداوم گفتوگوها برای دستیابی به راهحل سیاسی در سوریه تأکید کرد. دبیر شورایعالی امنیت ملی فاصلهگرفتن برخی کشورهای حامی جریانهای افراطی از رویکردهای گذشته و همراهی آنان با مسیر گفتوگوهای سازنده را عاملی تأثیرگذار در تسهیل روند مذاکرات سیاسی برشمرد و گفت: «بزرگترین آفت در مبارزه با تروریسم، برخورد گزینشی با این پدیده شوم از سوی برخی کشورهای مدعی مبارزه با تروریسم است». نگرانی از افزایش نظامیگری گفتنی است مسئله تروریسم، نظامیگری و تنشهای منطقه در دیدار علی لاریجانی و اشتاینمایر نیز مورد بررسی قرار گرفت. لاریجانی ضمن ابراز نگرانی از گسترش تنشها در منطقه گفت: «برخی مسائل ناهنجار در منطقه وجود دارد که باید حل شود و برخی کشورها در منطقه نقش درستی ایفا نمیکنند و باعث افزایش درگیریها و همچنین کمک به تروریسم میشوند».او رویکرد نظامیگری سعودیها را ناموفق ارزیابی کرد و گفت: «تا وقتی رویکرد کشورهایی که در پشت میز مذاکره در وین مینشینند، اصلاح نشود و هرکدام به دنبال منافع شخصی و استفاده ابزاری از تروریسم باشند، ادامه این مذاکره بیشتر به یک شوخی شباهت خواهد داشت». اشتاینمایر، وزیر خارجه آلمان، نیز گسترش بحران و تنشهای منطقه را موضوعی نگرانکننده توصیف کرد و گفت: «من مطمئن هستم که دو کشور ایران و آلمان علاقهمند به حل مسائل منطقهای هستند زیرا اکنون طعم شیرین مناسبات دوستانه را چشیدهایم».او با اشاره به تنشها میان سعودیها و یمن، روسیه و ترکیه و همچنین افغانستان و عراق گفت: «در مذاکرات وین که درخصوص حل مشکل سوریه تشکیل شده است، این یکپارچگی مشاهده نمیشود. حتی در میان مخالفان سوریه هم یکدستی وجود ندارد و این خطری برای به بنبست رسیدن حل این مشکلات است که ما نباید بگذاریم به چنین نقطهای برسیم». وزیر خارجه آلمان ضمن ابراز تأسف از اینکه باید مشکلاتی را حل کنیم که دیگران به وجود آوردهاند، گفت: نظامیگری هیچوقت نتیجه دلخواه را به دنبال نخواهد داشت.او در حالی دیروز تهران را ترک کرد و عازم ریاض شد که بعد از گفتوگو با ظریف در پاسخ به «شرق» گفته بود متوجه آمادگی ایران براي گفتوگو با عربستان براي بهبود روابط شده است. حال باید دید که نتیجه سفر او به عربستان چه خواهد بود و آیا در راستای میانجیگری و فراهمکردن بستر بهبود رابطه ایران و عربستان، گامی خواهد برداشت یا خیر.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.