|

یادداشت‌های روزانه تماشاگر ردیف وسط

در زمان «رسوایی» صندلی‌ها اشغال بود

مهرداد حجتی

وقتی جایت آن وسط باشد، طبیعی است که پای خیلی‌ها را لگد می‌کنی تا برسی. وقتی هم رسیدی تازه نمی‌دانی با آن‌همه کیف و کاپشن و کلاه چه کنی؟ صندلی چپی اشغال است. راستی هم اشغال است. می‌ماند همان وسطی که تو بناست اشغالش کنی. اما آنجا هم اشغال است. چون هم چپی و هم راستی کیف و کاپشن و کلاهشان را آنجا گذاشته‌اند. تا بوده همین بوده، منظورم اشغالگری نیست آن‌هم از نوع چپ یا راستش. منظور کمبود جاست. همیشه آن وسط جا کم است. فیلم که شروع می‌شود راستی می‌گوید: «ببینیم این یکی با پول بیت‌المال چه کرده؟» چپی می‌گوید: «این یکی‌رو هستم». از جایی که نشسته‌ایم هیچ‌جای سالن «نقطه کور» نیست. می‌شود همه‌جا را دید. اما در یک آپارتمان کوچک صدمتری نمی‌دانم چرا آن‌همه « نقطه کور» هست؟! فیلم را می‌گویم. انگار هیچ‌یک از اعضای آن خانه درست یکدیگر را نمی‌بینند. همه با هم مشکل دارند. حتی با آدم‌های خارج از خانه! شب یا روز فرقی نمی‌کند. اصلا کسی کسی را نمی‌بیند. از آن گذشته به من و جایگاهم هم بر می‌خورد، اگر آن وسط ننشسته بودم شاید این‌قدر حساس نبودم. اما هستم. طبقه متوسط جامعه در فیلم هدف گرفته شده است. مردی که فکر می‌کند همسرش مدام دروغ می‌گوید، برادر و خواهر مرد هم با او همراه می‌شوند و به‌یک‌باره در یک فضای کوچک جهنمی برپا می‌شود که از تحمل همه خارج است. حتی ما که داریم تماشا می‌کنیم. گویا این تم بسیاری از فیلم‌های این دوره از جشنواره است. دروغ، تردید و خیانت. کاتالوگ را هم نداده‌‌اند تا بفهمیم در فیلم‌ها چه می‌گذرد. همه آثار تا لحظه نمایش مثل هندوانه سربسته‌‌اند. انگار قرار است این‌چنین بی‌هیچ مطالعه‌ای از پیش با هربار نمایش غافلگیر شویم. هرچند در این تعداد از فیلم‌ها که دیده‌ایم نکته غافلگیرکننده‌ای ندیده‌ایم. نکته غافلگیرکننده، بی‌نکته‌بودن فیلم‌هاست. اما نکته غافلگیرکننده دیگر، خلوت‌شدن کاخ جشنواره است. در دوره «شمقدری» عادت کرده بودیم به حضور خانواده‌هایی که با دردست‌داشتن کارت ویژه به ترتیب قد از کوچک تا بزرگ چیپس و پفک به‌دست تمام ردیف‌های سالن را اشغال می‌کردند تا جایی که به محض ورود به سالن می‌دیدی تمام سالن اشغال است و دیگر جایی برای نشستن نمانده است. حتی به صندلی‌های ردیف راست هم قانع نبودند. همه جا‌ها را اشغال کرده بودند. صدای اعتراض منتقدان هم بنا نبود شنیده شود. تعداد مراقبان و محافظان کاخ را چندبرابر کرده بودند تا مبادا مشکلی پیش بیاید. باید همه‌چیز منظم به نظر می‌رسید. در چنین شرایطی چاره نبود باید به کناری می‌خزیدی و فیلم‌ها را سرپایی می‌دیدی. آن‌موقع از صندلی ردیف وسط خبری نبود. فقط کناره بود و ایستادگی. باید طاقت می‌آوردیم تا تمام شود. فیلم‌ها هم یا گریه‌دار بودند، یا خنده‌دار. به‌خصوص «رسوایی» مسعود ده‌نمکی که واقعا خنده‌دار بود.گفتم ده‌نمکی، یادم آمد که قرار است امسال هم از ایشان یک «رسوایی» دیگر ببینیم. رسوایی ایشان از یکی متجاوز شده حالا به دومی هم رسیده است. اسمش را هم گذاشته‌‌اند «رسوایی 2». خسته نباشند ایشان. چقدر پرکار هستند! برای «رسوایی» تازه‌شان شنیده‌ام خواب‌وخوراک نداشته‌اند. چه پشتکاری؟! وقتی آن‌بار «رسوایی» به جشنواره آمد گمان نمی‌کردیم باز هم شاهد یک «رسوایی» دیگر در جشنواره باشیم. تصور این بود که «رسوایی» تعلق به دورانی دارد و حالا زمانه‌اش سپری شده است. اما اشتباه می‌کردیم. گویا قرار است این «رسوایی»‌ها همچنان ادامه داشته باشد. از قرار معلوم قرار است این دومین «رسوایی» از سلسله «رسوایی»ها را در یکی از همین شب‌ها روی پرده نمایش دهند تا همه ببینند. تماشا هم دارد لابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.