|

بحران اقتصادی اربیل را به بغداد نزدیک کرد

بعد از چند ماه قطع رابطه، یک هیأت از دولت کردستان عراق یکشنبه گذشته به بغداد سفر کرد. هرچند دغدغه‌های اقتصادی مشترک و جنگ با «داعش» طرفین را به هم نزدیک کرده است اما برخی در بغداد به صورت جدی از هیأت کردی گلایه می‌کنند و برخی دیگر عکس این نظر را دارند. در این میان ناظران هدف از توسل اربیل به بغداد را ایجاد هماهنگی و همکاری‌های لازم به منظور اجرای برنامه‌های ریاضت‌طلبانه برای عبور از بحران اقتصادی کنونی کشور می‌دانند. یکشنبه گذشته یک هیأت کرد به ریاست «نچروان بارزانی» وارد بغداد شد تا با «حیدر العبادی» نخست‌وزیر کشور درباره برخی پرونده‌ها مذاکره کند؛ مهم‌ترین پرونده‌های مورداختلاف طرفین، نفت، سهمیه کردستان از بودجه کل کشور و حقوق نیروهای پیشمرگه است. «خلف عبدالصمد» عضو «ائتلاف ملی» حاکم با تردید نسبت به جدی‌بودن هیأت گفت‌وگو‌کننده در پیداکردن راه‌حلی برای این مشکلات می‌گوید: «تجربه ثابت کرده است حزب دموکرات کردستان به رهبری مسعود بارزانی پیوسته به ‌دنبال منافع خودش است». به نظر او، کاهش درآمدهای نفتی که اربیل و بغداد از آن رنج می‌برند، موجب شده کردها دست به چنین مانوری بزنند تا بتوانند دستاوردهای تازه‌ای داشته باشند. بااین‌حال کردها هنوز هم به یکپارچگی عراق اعتقادی ندارند. او درباره برنامه اصلاحاتی که العبادی اعلام کرده بود، می‌گوید آنها هیچ تصوری از بسته پیشین یا بعدی اصلاحات العبادی ندارند اما هرچه باشد عراق باید برای واردات خود به غیر از نفت، منابع دیگری پیدا کند. فشارهای مردمی هیأت اعزامی کردها با العبادی توافق کردند از برنامه اصلاحات اقتصادی به‌منظور کاهش اتکا به نفت تبعیت شود. آنها درمورد برنامه‌های اصلاحی و افزایش واردات نیز قرار گذاشتند با یکدیگر ارتباط بیشتری داشته باشند. به گفته دفتر نخست‌وزیری عراق، آنها تأکید کردند باید به‌صورت کامل به عوارض گمرکی و مالیات بر درآمدها به‌عنوان منابع اصلی درآمد دولت بغداد نگاه کرد و این کار به نفع کردستان هم خواهد بود. «عبدالرحمان المشهدانی» تحلیلگر اقتصادی عراق با عبدالصمد درباره مجبوربودن اقلیم و نیازش به بغداد برای حل بحران اقتصادی منطقه اتفاق نظر دارد. انتظار می‌رود طرف کردی به دلیل فشارهای مردمی حاضر شده باشد در مواردی کوتاه بیاید؛ به‌خصوص اینکه اقلیم کردستان در ماه‌های گذشته از تأمین حقوق کارمندانش ناتوان بوده است. المشهدانی توافق طرفین را البته «سست» می‌داند و درمورد دلیل آن می‌گوید: «به محض اینکه قیمت نفت دوباره بهبود پیدا کند کردها به همان شیوه‌های قدیم خود و فشار بر بغداد یا چانه‌زنی به‌خاطر منافعشان روی خواهند آورد». المشهدانی درباره اصلاحات العبادی می‌گوید: «العبادی در بخش اول برنامه‌اش شکست خورده است. بقیه آن هم هنوز جوهر روی کاغذ است. حال آنکه کشور از مشکلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی متعددی رنج می‌برد». تفاهمات دو طرف از اینها گذشته، «روژنوری شاویس» یکی از رهبران حزب «دموکرات کردستان» و عضو هیأت اعزامی به بغداد گفت طرفین به تفاهمات زیادی دست یافته‌اند. آنها بر تشکیل دو هیأت بلندپایه توافق کردند به صورت دوره‌ای برای حل مشکلات با یکدیگر دیدار داشته باشند. شاویس همچنین گفت درحال‌حاضر اولویت هر دو، مبارزه با داعش است، باید برای «آزادسازی» قریب‌الوقوع «موصل» و سد موصل هماهنگی وجود داشته باشد. به گفته او، شرایط کنونی طرفین را بر آن داشته است تا همکاری‌های بیشتری داشته باشند؛ باید اقدامات سخت‌گیرانه‌ای برای خروج از بحران اقتصادی کنونی اتخاذ شود. همچنین او می‌گوید باید درباره میزان حقوق‌ها و کاهش تعداد بانک‌های دولتی تجدیدنظر شود و این مسئله بر شهروندان و دولت فشار وارد می‌کند. «کفاح محمود» مشاور رئیس اقلیم کردستان نیز می‌گوید اصل مشکل در بی‌اعتمادی بین طرفین است به‌خصوص درباره درآمدهای نفتی، بودجه فدراسیون، آموزش پیشمرگه‌ها و سهم اقلیم از تسلیحاتی که عراق خریده است. به گفته او، «فساد عظیمی» که در عراق وجود داشت موجب فروپاشی اوضاع در کشور شد. کردها بهترین کسانی هستند که می‌توانند از اصلاحات العبادی حمایت کنند. او درباره اینکه اروپایی‌ها مخالف فکر استقلال کردستان هستند، نیز معتقد است: «هیچ قدرتی نیست که بتواند جلوی تمایل شش‌ میلیون کرد برای کسب استقلال را بگیرد». «علی بابیر» رهبر گروه اسلامی کردستان عراق پیش‌تر گفته بود اتحادیه اروپا بر یکپارچگی عراق تأکید دارد و اجرای همه‌پرسی برای استقلال اقلیم را در شرایط کنونی تأیید نمی‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.