تورم بیسابقه در روسیه
آیا طبقه متوسط در روسیه مرده است؟
در سال 2008 ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، به مردم این کشور قول داد جمعیت طبقه متوسط در این کشور را افزایش دهد. حالا و با گذشت 16 سال از آن زمان، جمعیت طبقه متوسط این کشور نهتنها بیشتر نشده است، بلکه روزبهروز کمتروکمتر میشود تا حدی که انگارههایی مبنی بر نابودی طبقه متوسط روسیه شکل گرفته است. حالا بنا بر برخی برآوردها، جمعیت طبقه متوسط روسیه به رقمی برابر با فقط 20 درصد از جمعیت کل این کشور نزدیک شده است. گفته میشود امروزه یکپنجم از جمعیت روسیه به طبقه متوسط تعلق دارند. طبقه متوسط در روسیه را بهطور معمول، بخشی از جمعیت این کشور به حساب میآوردهاند که تحصیلات بالایی دارند و درآمد آنها بهطور معمول حول میانگین درآمدها میگردد بهعلاوه اینکه جمعیت متعلق به این طبقه ناچار نیستند کار یدی انجام دهند. واقعیت این است در نیمی از یکونیم دهه گذشته موضوعی که درباره روسیه از اهمیت بسیاری برخوردار است، نه منابع نفت و گاز، که وضعیت اضطراری طبقه متوسط این کشور بوده است. از زمانی که بهواسطه رویکارآمدن پوتین میزان درآمدهای طبقه متوسط روسیه ناگهان سقوط کرد، به نظر میرسد این طبقه در معرض نابودی قرار گرفته است. اطلاعاتی که در زمینه اقتصاد منتشر میشود، چندان خوشایند و امیدبخش نیستند. گفته میشود در حال حاضر روسها ناچارند نیمی از درآمدشان را بهتنهایی صرف خرید غذا کنند. خرید مایحتاج خوراکی در سال 2007، حدود 25 درصد از درآمد روسها را به خود اختصاص میداده است. برآوردها برای آینده از آن حکایت دارد که قرار است وضع از این هم بدتر شود. پیشبینیها حاکی از آن است بهزودی بخش قابلتوجهی از جمعیت روسیه در شرایطی قرار میگیرند که فقط بتوانند برای بقا بجنگند. واضح است طبقه متوسطی که با تقلیل وضعیت و جایگاه اقتصادی خود مواجه باشد، نمیتواند در استانداردها طبقه متوسط به حساب بیاید. این است که سرعت کوچکشدن طبقه متوسط در روسیه از پیامدهای نرخ تورم در این کشور بیان میشود. در دو دوره نخست زمامداری پوتین در روسیه، یعنی در فاصله سالهای 2000 تا 2008، اقتصاد روسیه سالانه در حدود متوسط هفت درصد رشد داشت اما در یک سال اخیر این رشد اقتصادی فقط چهار درصد بوده است. در ماههای پیشِرو تقاضای مصرفکنندگان در روسیه رو به زوال خواهد رفت و این دقیقا بدان علت است که دولت نمیتواند درآمدهای مردم را به شیوهای که در سال 2009 تأمین میکرد، تأمین کند. به نظر میرسد در چنین شرایطی، دولت فقط این امکان را دارد که در مشکلات بخشهای عمومی و زیرساختهای شهری هزینه کند. تا سال 2014 دولت روسیه در حال استفاده مازاد از درآمدهای تجارت، جاری و بودجههای فدرالی بود. برآوردها حاکی از آن است بهزودی وضعیت درآمدهای دولت بهگونهای خواهد شد که بخشهای مهم مانند حقوق بازنشستگان معوق شود. طبقه متوسط حدود 40 درصد جمعیت 146میلیون نفری روسیه را به خود اختصاص میدادند. این درحالی است که در سال 2008، پوتین قول داد میزان جمعیت این طبقه را تا سال 2020 به 70 درصد افزایش دهد. با درنظرگرفتن وضعیت کنونی تورم و اقتصاد روسیه، برآورد میشود تا یکی، دو سال آینده این رقم به 30 درصد نزول کند، یعنی طبقه متوسط روسیه لاغرتر از وضع موجود شود. اما برخی برآوردها از این هم بدبینانهترند. براساس این برآوردها، گفته میشود میزان جمعیت این طبقه به حدود 20 درصد خواهد رسید. این در حالی است که در سال 1998 جمعیت طبقه متوسط در روسیه در حوالی همین میزان بوده است. اما نکته جالب این است که این طبقه متوسط نهتنها پوتین را بابت سیاستهایی که آنها را به این روز انداخته سرزنش نمیکنند، بلکه گفته میشود آنها به دولت بسیار وفادار هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.