گافگیران
ابراهیم عمران
مدتی است که «گاف»گیران محترم سریالهای نهچندان باکیفیت و پربیننده تلویزیونی، منتظرند که با پخش این سریالها، خطاهای شاید سهوی سازندگان را بگیرند و بر سبیل اتفاق اعلام کنند که کار این گروه، درمورد فلان سکانس یا بهمان جمله یا شعر از اساس اشتباه بوده و این «اکسسوار» صحنه یا دیالوگ در آن دوره رواج نداشته و نبوده است. فینفسه چنین دقتی که بینندگان نکتهسنج دارند که عموما از «کاربلدان» آن گاف موردنظر هستند، در نوع خود بد نیست و جای خوشحالی و سپاس هم دارد؛ ولی از پنجرهای دیگر نیز میتوان به این بحث نگریست. هرچند نباید پوشیده داشت که صحنهآرایی و بهکاربردن هر مفهوم و معنایی، لاجرم در رساندن حس آن سکانس و صحنه، تأثیر درخوری دارد که شاید نمونههای اندکی از این «حس برانگیختن» در ذهن تماشاگران وجود دارد و بهیقین نمیتوان گفت که فرد یا افرادی در یادشان باشد که مجموعه یا فیلمی آنچنان، این موارد را رعایت کرده باشد. حال اگر از این موضوع نمونهدادن بگذریم و به بحث خویش برگردیم، چه در ادامه خواهیم گفت؟ پرسش از خردهگیران و دانشمندان این کار این است که آیا بر فرض مثال، نشاندادن لوگوی برندی در سریال یا ظرف تفلونی در مجموعهای دیگر، اگر هم از روی کمتوجهی باشد که لاجرم نباید چنین شود و بهحتم در هر کاری افرادی هستند که مسئول چنین مواردی باشند و صرفا نباید نویسنده و کارگردان را سیبل چنین خطاهایی دانست؛ پاشنه آشیل یا چشم اسفندیار چنین برنامههایی است؟! و این کردار خود غیرمستقیم دیگرانی را هم ترغیب و تشویق میکند که به پای این داستانها بنشینند تا آنان نیز از این قافله مچگیری عقب نمانند و حرفی برای گفتن داشته باشند! بهشخصه شاهد بودم در سکانس مربوط به سفر «قوام» به شوروی و دیدار با استالین و روشنکردن سیگار قوام توسط کبریت استالین چه بلوایی در میان بینندگان در گرفت و کل سکانسهای بعدی از نظرها محو شد! باور عدهای بر این بود، استالین خود با فندک و نه کبریت شخصا سیگار قوام را روشن کرد و عده دیگری داستانهای خیالی و واقعی را در این فقره تعریف میکردند و همگی هم حرفشان این بود که این «کیمیای» سعادت را داشته باشند که در فردای پخش اینگونه سریالها «معمایی» را حل کرده باشند...! فراگیری این پدیده در جامعه ما بسان همه موارد دیگر رخداده از جایی ضربه میخورد که روح و اساس آن پدیده برای مچگیری و فضلفروختن به دیگری است و کسی نیست در این میان که بپرسد، پس نگاه توأم با آموزش درست و از روی یاددادن اصولی در کجای این داستان قرار دارد؟ و آیا نمیتوان این گافها را از روی دوستداشتن و کینه بیان نکرد و راهکاری اصولی نشان داد؟ این نوشته نه از روی جانبداری سریالهای در حال پخش تلویزیون و شبکه خانگی نوشته شد و نه از روی نیشوکنایهزدن به دوستداران آگاه به مسائل تاریخی معاصر؛ بلکه ازاینرو به قلم آمد که نکتهای را یادآوری کند که از احساس برتری ذهنیمان نسبت به دیگران نشئت میگیرد که شاید در جاهایی هم به درست بیان شود؛ ولی این احساس اگر منجر به زاویهگیری با دیگران شود و در کنه خود آموزشی بههمراه نداشته باشد؛ افسوسانه ره به جایی نمیبرد که یاددادن و تعلیم درست، خود مسیری دارد به درازنای تاریخ.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.