بازخواني هشدارهاي «هاوكينگ»
سياره يكبارمصرف!
اميد رهنما
اظهارنظر اخير «استیون هاوكينگ» مانند بسياري از سخنان ديگر وي، بحثبرانگيز شده است. «هاوكينگ» بهتازگي نيز درباره آينده بشر ابراز نگراني كرد و هشدار داده است که انسانها با ساختههای خودشان، در حال نابودکردن زمین هستند و تنها راه نجاتشان در آینده، زندگی در سیارات دیگر است. اين کیهانشناس و فیزیکدان اعلام كرده است بشر در معرض خطراتی است که خود آنها را ایجاد کرده و تنها راه چاره، استقرار در سیارات دیگر و مسکونیسازی آنهاست. به باور «هاوكينگ»، اين تنها راه نجات بشر و فرار از انقراض و نابودی است. او هشدار داده كه با پیشرفت علم و تکنولوژی، خطرات بیشتری هم به دست انسان بهوجود میآیند و بههميندليل در هزار يا 10هزارسال آينده، احتمال نابودي سياره زمين بسيار زياد است. به گفته «هاوكينگ»، بشر تا آن زمان بايد به سيارات ديگر برود تا نابودي زمين باعث نابودي نژاد انسان نشود. اين كيهانشناس مشهور، جنگ هستهای، گرمشدن کره زمین و ویروسهایی را که با مهندسی ژنتیک طراحی و تولید ميشوند، مهمترين موارد تهديدكننده نسل بشر معرفي كرده است. در مورد اين طرز فكر و هشدارهاي هاوكينگ، ذكر چند نكته ضروري است. اول از همه اينكه او خود اذعان دارد كه بشر هنوز به فناوريهاي لازم براي خروج از زمين دست نيافته است، بهويژه خروج دستهجمعي بشر از زمين و اسكان در سيارهاي ديگر بهمنظور ادامه بقا. از طرف ديگر تاكنون هيچ سيارهاي در حوالي ما يافت نشده است كه مناسب زندگي باشد، حتي مريخ كه شبيهترين سياره به زمين و در مقياسهاي كيهاني، بسيار نزديك به زمين است، اصلا مناسب زندگي نيست. مريخ نه جو مناسبي براي تنفس دارد، نه مقدار كافي آب، (دستكم تاكنون منبع آب قابلاطميناني پيدا نشده است)، نه ميدان مغناطيسي خوبي دارد كه ساكنانش را از پرتوهاي مرگبار كيهاني حفظ كند و نه دمايش مناسب زندگي است. نوسانهاي دما در اين سياره بسيار زياد و براي بشر غيرقابلتحمل است. همه طرحهايي هم كه تاكنون براي زندگي در مريخ ارائه شدهاند، بسيار دور از ذهن، تخيلي و دستكم بسيار پرهزينهاند. علاوه بر همه اينها، شرط موفقيت برنامه اقامت در مريخ اين است كه گروهي از انسانها در زمين مرتب از اين برنامه پرهزينه پشتيباني كنند و اين يعني چنين برنامهاي خودكفا و مستقل نخواهد بود و در نتيجه دستيابي به هدف اصلي خود كه خروج از زمين است، ناموفق خواهد بود. اما از همه اينها گذشته، اصلا لزومي به خروج از زمين احساس نميشود. چه لزومي دارد كه بشر زيستگاه ايمن و آسوده خود را ترك كند و با هزينهاي بسيار هنگفت، بهسوي مقصدي شوم گام بردارد؟ وقتي كه به فهرست توجيههاي «هاوكينگ» براي لزوم خروج از زمين فكر ميكنيم به اين موارد برميخوريم: جنگ (و بهويژه جنگهاي بينالمللي و هستهاي و همچنين بهكارگيري سلاحهاي خودكار و روباتهاي جنگجو در ميدان نبرد)، انفجار جمعيت و كاهش منابع، گرمايش جهاني، تسلط هوش مصنوعي بر سرنوشت بشر، ويروسهاي مرگبار و... . اگر به اين فهرست دقت كنيم، ميبينيم که هيچكدام از اين موارد، مشكلات اجتنابناپذيري نيست بلكه بشر با سهلانگاري و بيمسئوليتي در قبال طبيعت و البته آينده خود، آنها را پديد آورده است. به بيان ديگر «هاوكينگ» به ما هشدار ميدهد كه اگر از اين روند دست برنداريم، راهي جز ترك زمين (كه البته غيرممكن است)، پيشرويمان باقي نميماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.