|

کتابک، پنجره‌ای به جهان خواندن

محمدهادی محمدی

کتابک، پنجره‌ای به جهان خواندن؛ نهادی که هشت‌سال پیش از این پایه گذاشته شد تا راهنما و چراغی باشد برای کسانی که می‌خواهند ادبیات و فرهنگ کودک را بشناسند و بهترین کتاب‌ها را برای کودکان خود برگزینند. کتاب کودک و نوجوان در ایران تاریخ دارد. زمانی در سال‌های 1330 تا 1350 نهادهای در پیوند با کتاب کودک و نوجوان مانند شورای کتاب کودک و کانون پرورش فکری پایه گذاشته شدند. ناشران خصوصی و دولتی از جمله کانون، کتاب کودک و نوجوان منتشر کردند و کسانی در شورای کتاب کودک به ارزیابی این کتاب‌ها پرداختند. کتابخانه‌های کودک در سرتاسر ایران راه‌اندازی شدند و کم‌کم نهاد ادبیات کودکان ایران شکل گرفت. برای بیش از 40 سال شورای کتاب کودک هرساله فهرستی از کتاب‌های مناسب را منتشر می‌کرد که اهل فرهنگ در حوزه محدودی به آن دسترسی داشتند و این فهرست به بسیاری از جاها نمی‌رسید، چون انتشار آن هزینه‌بر بود و از توان شورا بیرون، تا آن را به گستردگی منتشر کند. تا اینکه از سال 1370 به‌بعد اندک‌اندک جهان مجازی رشد کرد و کارکردهایی بی‌مانند از خود نشان داد. اینترنت و وب دست‌به‌دست هم، راه و جایی شدند برای ذخیره اطلاعات و دسترسی آسان به آن. ایران هم جدای از دیگر کشورها نبود و به این قافله پیوست. اگرچه در کیفیت و در کمیت هیچ‌گاه نتوانستیم نه اینترنت پرسرعت در اختیار داشته باشیم و نه فضای وب فارسی، چنان‌که آرزو داشتیم سرشار از دانش و اطلاعات باارزش شود. به‌هرحال از دهه 1380 داشتن یک وب‌سایت رسمی برای هر مؤسسه یا نهادی ضروری بود و در همین دوره کم‌کم پایگاه‌های اطلاعاتی یا بانک‌های اطلاعاتی شکل گرفتند. مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در همین دوره بانک اطلاعات ادبیات کودکان را به نام ایرانک راه‌اندازی کرد که تاکنون هم تنها مرجع در این زمینه است. در کنار این کارها اما شناساندن آسان کتاب‌های باکیفیت و مناسب، مراکز فرهنگی و نهادهای هنر و ادبیات کودکان به بخش بزرگی از جامعه ایران هنوز یک رؤیا بود تا اینکه در سال 1385 برپایه پیشنهاد مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، بنیان‌گذاران خانه کتابدار و به‌ویژه مهندس ایوب موحدی‌پور که همواره دل در گرو بالندگی فرهنگ ایران دارد، پشتیبانی مالی از طرح راه‌اندازی نهاد کتابک را پذیرفتند و کلید این کار فرهنگ‌ساز زده شد. پس از دو سال برنامه‌ریزی و طراحی، کتابک از سال 1387 در فضای وب قرار گرفت و از آن زمان تاکنون تنها پایگاه کیفی دسترسی به خبرهای فرهنگی حوزه کودک، ترویج کتاب و کتاب‌خوانی در ایران است و هرروز نیز از روز پیش گسترده‌تر می‌شود.

اکنون پایگاه اطلاع‌رسانی و ترویج خواندن کتابک در میان داده‌های خود ‌هزار کتاب باکیفیت را معرفی کرده است که هرکسی در هرجای ایران و جهان می‌تواند به شناسنامه و معرفی این کتاب‌ها دسترسی داشته باشد. در کنار آن شخصیت‌های ادبیات کودکان ایران و جهان، نهادهای ادبیات کودکان ایران و جهان در این پایگاه معرفی شده‌اند و مطالب و مقاله‌های سودمند درباره ترویج کتاب و کتاب‌خوانی میان نسل جوان در آن وجود دارد و همچنین خبرهای ترویجی در حوزه فرهنگ و ادبیات کودکان در این پایگاه منتشر می‌شود. بنابراین در زادروز کتابک که در ماه بهمن است می‌توانیم بگوییم کتابک از ‌هزاره‌هاست و اکنون به ‌هزاره‌ها پیوست. این پنجره برای آگاهی و روشنی‌بخشی به نسل کودک و نوجوان در هرکجای ایران و کشورهایی مانند افغانستان و همه فارسی‌زبان‌ها در سرتاسر جهان راه‌اندازی شده است. پس خانواده‌ها، آموزگاران و همه آنها که دل در گرو پیشرفت فرهنگ دارید، این پنجره را بگشایید، کودکان و نوجوانان ما به غذا و هوای تازه برای مغز و جان خود نیاز دارند. کتابک راهنمایی است برای رسیدن کتاب‌های باکیفیت به کودکان و نوجوانان.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.