شرط سخنگوي كميسيون تلفيق بودجه براي بررسي لايحه هزار صفحهاي
دولت لايحه برنامه ششم را بازپس گيرد
شرق: خبر رد لایحه برنامه ششم در مجلس از سوی كمیسیون اقتصادی بهتازگی مطرح شده است كه البته مطابق با پیشبینیهای كارشناسی نیز بود. از آنجا كه این لایحه بسیار دیرتر از زمان موعود به مجلس تقدیم شد احتمال رد آن و تمدید برنامه پنجم، پیشتر هم از سوی كارشناسان مستقل و هم از سوی مجلس مطرح شده بود. در یكی از آخرین اظهارنظرها محمدرضا پورابراهیمی، سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه در گفتوگوی خود با «شرق» خبر از رد این لایحه كه البته «برنامه» از سوی او خوانده نمیشود، داد و گفت: طرح دوفوریتی تمدید برنامه پنجم از سوی این كمیسیون به هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی رفته است. علت رد لایحه برنامه ششم چیست؟ رد این لایحه به یك مسئله برنمیگردد بلكه دلایل متعددی دارد. نخست آنكه پیشنهادی كه دولت در قالب لایحه برنامه ششم به مجلس ارائه داده است، برنامه نیست و آنچه در خود لایحه نوشته شده، «احكام مورد نیاز برای برنامه ششم» است و در این برنامه آورده كه برنامه در دولت تصویب خواهد شد. در واقع دولت قصد دارد مجوزهایی را از مجلس بگیرد و خود بعدها اقدام به تصویب برنامه كند. این اقدام در برنامهنویسی نوعی بدعت است كه دولت فعلی آن را باب كرده است. یعنی دولت قصد دارد صرفا در این مرحله مجوز از مجلس گرفته و سپس اقدام به نگارش برنامه بدون تأیید مجلس كند؟ دقیقا. در متن لایحه برنامه ششم اینطور آمده كه دولت، «برنامه» را خواهد نوشت كه نوعی بدعتگذاری است. اشكالهای دیگر واردشده بر این لایحه در كمیسیون اقتصادی چه بود؟ برنامه باید مبتنی بر رویكرد اسناد بالادستی باشد كه یكی از آنها سیاستهای برنامه ششم و سیاستهای ابلاغی رهبر است. اما اكنون احكامی كه در سیاستهای ابلاغی است، خیلی بیشتر از احكامی است كه دولت در قالب برنامه ششم ارائه كرده كه البته همخوانی ندارد و از جنسهای متفاوتی است. علاوه بر آنكه، این لایحه براساس اقتصاد مقاومتی نیز تنظیم نشده است، درحالیكه باید سیاستهای اقتصادی مقاومتی بهطور جدی در نظر گرفته میشد تا بر اساس آن، برنامههای خردتر از جمله بودجههای سالانه را با توجه به آن ارزیابی کنیم. مشكلی برای زمان بررسی این لایحه هم وجود داشت؟ بله. براساس قانون، زمان مورد نیاز برای بررسی لایحه برنامه ششم، یكسال پیش از پایان دوره برنامه قبلی در نظر گرفته شده است، اما دولت هفته قبل این لایحه را به مجلس تقدیم كرده و اصلا امكان و زمان كافی برای بررسی این لایحه كه یكی از سندهای مهم اقتصادی كشور به شمار میرود، از سوی مجلس وجود ندارد. علاوه بر آنكه چنین برنامه مهمی همزمان با سند برنامه بودجه سال 95 ارائه شده كه امكان بهصحنآمدن هر دو این سندها تا پایان عمر این مجلس وجود ندارد. افرادی كه اكنون در دولت حضور دارند خود زمانی در مجلس بودهاند و قطعا باید بدانند كه در این زمان اندك امكان بررسی این لایحه وجود ندارد. در واقع هم محدودیتهای كمی و هم كیفی برای این لایحه وجود داشت كه این جمعبندی از سوی كمیسیون اقتصادی مجلس صورت گرفت. بنا بر نظر كمیسیون اقتصادی این لایحه باید به دولت عودت داده شود و مجلس لایحه ششم را با این كمیت و كیفیت مورد بررسی قرار ندهد. با این اوصاف آیا امكان تمدید برنامه پنجم از سوی مجلس وجود دارد؟ كمیسیون اقتصادی طرح دوفوریتی تمدید برنامه پنجم را بر همین اساس به هیأترئیسه مجلس ارائه داده تا دولت لایحه برنامه ششم را برای سال آینده ارائه دهد و بررسی آن به مجلس بعدی موكول شود. این اقدام در دولت گذشته نیز سابقه داشته كه یك بار برنامه قبلی از سوی مجلس تمدید شده تا تدوین برنامه پنجم با دقت بیشتری انجام گیرد. آقای نوبخت دیروز گفتند كه برنامه ششم هزار صفحه است و تقدیم مجلس میشود. اگر چنین كند، تكلیف چیست؟ دولت نمیتواند در چند مرحله برنامه را به مجلس تقدیم كند. در آییننامه داخلی مجلس امكان پذیرش چنین پیشنهادی را ندارد و نمیتواند بگوید بخشی از لایحه را اكنون میدهد و بخشی دیگر را در آینده. در صورتی این اقدام ممكن است كه دولت، لایحه فعلی را بازپسگیرد و دوباره لایحه جدید را به مجلس ارائه دهد. از این اقدام گام به جلوی دولت استقبال خواهد شد، اما دولت بداند این اقدام تنها به اصلاح محتوا كمك خواهد كرد و زمانبندی بررسی لایحه برنامه ششم را تغییر نمیدهد و بررسی لایحه ششم به مجلس آینده موكول خواهد شد. احتمال تمدید برنامه پنجم به واسطه عدم برنامه ششم و امكان تصویب آن تا پایان امسال به قوت خود باقی است. آیا امكان تأیید این لایحه در كمیسیون تلفیق لایحه ششم وجود دارد؟ بله، این امكان وجود دارد. كمیسیون اقتصادی تنها نظر خود را داده و نظر نمایندگان در بخشهای دیگر در كمیسیون تلفیق دیده خواهد شد. بنابراین باید دید كمیسیون تلفیق چه نظری خواهد داشت و نظر این كمیسیون مبنای تصمیم خواهد بود و گزارش آن به صحن علنی مجلس خواهد امد و به رأی گذاشته میشود. با توجه به جو حاكم نظر بر چیست؟ به نظر من اگر دولت تنها مجوز برای احكام را از مجلس نمیخواست و قصد نداشت خود برنامه را تدوین كند، بهتر بود اما آقای نوبخت گویا گفته نظر دولت تدوین برنامه به تنهایی نبود و اگر این نظر دولت و تغییر رویه را بپذیریم؛ نظر مجلس بر بررسی لایحه اصلاحشده جدید خواهد بود كه با توجه به زمانبندیهای مجلس در دستور كار قرار خواهد گرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.