توزیع داروهای آرژانتینی به نام داروهای تولید داخل
بهرهمندی واردات از مزیتها و حمایتهای تولید
سیروس زینلی. رئیس انجمن بیوتکنولوژی ایران
1- بیش از 15 سال است که کشور ما در زمینه داروهای بیوتکنولوژی یا زیستفناوری سرمایهگذاری کرده است و در این مدت نیز قدمهای مثبتی در این زمینه برداشته و با سرعت قابلقبولی در این مسیر به حرکت خود ادامه میدهد. ضروری است از این دستاورد و توان ایجادشده، به هر قیمتی صیانت و از این صنعت حمایت کنیم. بخشی از توان ایجادشده (همچنانکه مسئولان نیز به آن اقرار دارند)، به بحث زیستفناوری دارویی برمیگردد. 2- یکی از نگرانیهای امروز ما، بحث ادامه واردات محصولات زیستفناوری دارویی به کشور است. انتظار داریم کشور از دستاوردهایی که دانشمندان ایرانی در زمینه تولید داروهای زیستفناوری داشتهاند، حمایت کند. بخشی از این حمایت به اینگونه است که از واردات محصولات زیستفناوری دارویی به کشور که نمونه مشابه آن وجود داشته و موردتأیید وزارت بهداشت است، جلوگیری کند. دولت با این اقدام عملا از تولید داخل حمایت میکند. 3- هنگامی که دولت از محصولات تولید داخل حمایت میکند، سود حاصل از این حمایت نهتنها نصیب تولیدکننده داخلی میشود، بلکه در گردش مالی و اقتصادی کشور نیز تأثیر خواهد داشت و باعث ایجاد دانش بومی و کارآفرینی میشود. بهطورکلی میتوان گفت رشد مستقیم یک شرکت یا صنعت، درنهایت موجبات رشد کشور را فراهم میکند و توان ایجادشده از این حمایت درنهایت به سرریز این دانش (که انتقال تکنولوژی و صادرات است)، منجر خواهد شد. اما وقتی واردات صورت میگیرد، این واردات به هیچ عنوان این دستاوردها را در کشور موجب نخواهد شد چراکه اولا گرانتر است، ثانیا موجب هیچ نوع کارآفرینی در کشور نمیشود، ثالثا صنعتی را در کشور ایجاد نمیکند و درنهایت با خروج مقدار زیادی ارز، به ضرر کشور منجر خواهد شد. 4- آنچه از واردات بدتر است، واردات به بهانه تولید است. متأسفانه برخی شرکتهای واردکننده داروهای بیوتکنولوژی زیر پوشش تولید دارو از تسهیلات دولتی شرکتهای دانشبنیان استفاده میکنند و با این اقدام، سازمان غذا و دارو و دولت را فریب میدهند. بهعنوان مثال شرکتی وجود دارد که سالیان سال است وزارتخانه را فریب داده و به بهانه تولید، واردات انجام داده و از حمایتهای تولیدی بهره میبرد. از آنجا که به دلیل واردات باید عوارض گمرکی خاصی را بپردازد، به بهانه تولید، دارو را بدون پرداخت عوارض گمرکی واقعی وارد میکند، اگر سوبسیدی به تولید دارو نیز پرداخت شود، از آن استفاده میکند، به بهانه تولید، از وامهای بانکی استفاده میکند و از معافیتهای مالیاتی بهرهمند میشود. (چراکه دولت بر اساس قانون شرکتهای دانشبنیان، به شرکتهای دانشبنیانی که تولید داخل دارند، معافیت مالیاتی و معافیتهای گمرکی خاصی میدهد.) از آنجا که این شرکت، تولیدی را در داخل انجام نمیدهد، حق بهرهمندی از هیچیک از امتیازات نامبردهشده در بالا را ندارد، اما به بهانه تولید، دارو را وارد کرده و به این ترتیب سیستم و دولت را فریب میدهد. درواقع این شرکتهای «تولیدنما» از معافیتهای مالیاتی، تسهیلات گمرکی، وام و... بهره میگیرند و ادامه این روند، سبب ازبینرفتن شرکتهای نوپای دانشبنیانی خواهد شد که تولیدات واقعی داروهای بیوتکنولوژیک دارند. 5- امروز شاهدیم که داروهای آرژانتینیای به نام داروهای تولید داخل در بازار توزیع میشود که در هیچجای دنیا، مجوز تجویز را کسب نکردهاند. درحالیکه تعداد محصولات زیستفناوری در کشور کمتر از 20 قلم است، شرکتهای تولیدنما به بهانه تولید دارو، سه قلم از این داروها را از کشور آرژانتین به ایران وارد و واردات 9 قلم داروی دیگر را هدفگذاری کردهاند. اما نکته قابلتأمل اینکه درحالحاضر مشابه این داروهای بیوتکنولوژیک نهتنها در کشور تولید که صادر هم میشوند و مراقبتنکردن از این توان ملی و جلوگیری از واردات آنها توسط شرکتهای وارداتی، میتواند صدمات جبرانناپذیری به شرکتهای تولیدکننده داخلی وارد کند. ازجمله این داروها که تنها منافع عدهای خاص را تأمین میکند، میتوان به داروهای «منوکلونال آنتیبادی» (که در درمان بیماران مبتلا به دردهای رماتیسمی، سرطان و سایر بیماریهای خاص کاربرد دارد) اشاره کرد که از حاشیه سود بیشتری برخوردار است. هرچند شرکتهای تولیدنما، ادعای تولید داروهای بیوتکنولوژی در کشور را دارند، اما با بررسیهای انجامشده و با توجه به حجم، تعداد و تنوع تولیدات آنها، مشخص شده کارخانه آنها واقعی نبوده و تنها پوششی است بر فعالیت واردات دارو از کشور آرژانتین. بارها از مسئولان درخواست کردهایم با تشکیل یک کمیته حقیقتیاب، به بررسی دقیق این موضوع بپردازد که متأسفانه هربار موضوع مسکوت مانده است. 6- در پایان، ذکر این نکته ضروری است که توزیع داروهای آرژانتینی به نام داروهای تولید داخل، علاوه بر لطمه به شرکتهای داخلی تولیدکننده داروهای بیوتکنولوژی، سبب میشود به دلیل پایینبودن کیفیت این داروها، اعتماد پزشکان به داروهای تولید داخل از بین برود. در پایان ذکر این نکته ضروری است که بر اساس تفاهم سندیکای تولیدکنندگان دارو با سازمان غذا و دارو، مقرر شده است شرکتهایی که فرایند تولید آنان در خارج از کشور انجام میشود، بههیچوجه جزء شرکتهای تولیدکننده محسوب نشوند که دلیل این اقدام، شناسایی تولیدکنندگان واقعی بوده است، با وجود این، برخی شرکتها تحت عنوان تولید، به واردات دارو مبادرت میکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.