|

خاطراتي از مهندس بازرگان

اصغر کورنگی. افسر بازنشسته شهربانی، رئیس سابق زندان قصر و معاون سابق شهربانی در دولت موقت

ضمن تشکر از انتشار مطلبی که در یادبود مهندس بازرگان منتشر کرده بودید، اینجانب نیز به مناسبت سمتی که در زندان قصر داشتم (رئیس زندان قصر) خاطرات زیادی از هم‌نشینی و هم‌صحبتی با بزرگوارانی چون مهندس بازرگان، آقای طالقانی و دکتر سحابی دارم که لازم دیدم خاطراتی در تکمیل مطلب روز گذشته شما اضافه کنم. ایشان، انسانی نوع‌دوست و صدیق و حق‌شناس بود. با جناب آقای مهندس بازرگان بعضی اوقات در زندان به صحبت می‌نشستم و اگر خدمت و کاری از دستم برمی‌آمد دریغ نمی‌کردم و حتی‌المقدور انجام می‌دادم. مثلا یادم هست فرزند ایشان عبدالعلی بازرگان قصد مسافرت به خارج داشت اما برایش مشکلی پیش آمده بود و ممانعت کرده بودند که من سعی کردم از طریق تیمسار ارفع این مشکل را حل کنم. من به آقای مهندس بازرگان از سال 1330 که مدیرعامل شرکت ملی نفت در جریان خلع از شرکت نفت سابق بودند، ارادت خاص داشتم و روش معقول و منطقی و انسانی ایشان را در آن روزگار از کمتر کسی دیده بودم. ایشان در زندان واقعا با یک روش و منش بسیار انسانی با دیگران رفتار می‌کردند که اغلب مأموران و افسران تحت‌تأثیر ایشان قرار گرفته بودند. آقای دکتر سحابی، جناب آقای مهندس بازرگان، آیت‌الله طالقانی ، دکتر سامی، مهندس عزت‌الله سحابی و دکتر شیبانی از جمله زندانیانی بودند که رفتارشان سبب احترام و محبت متقابل بود. در روزهای اعیاد مذهبی یا سایر مراسمی که در زندان برگزار می‌کردند، من شخصا شرکت می‌کردم. چندبار مسئولان بالای ساواک به زندان آمدند و از ایشان خواستند که شرحی بنویسند و تقاضای عفو کنند. ایشان با صراحت و شجاعت می‌گفتند شماها باید عذرخواهی کنید که بی‌جهت مزاحم ما شده‌اید. من چرا باید تقاضای عفو بکنم؟ یک‌بار نامه مفصلی در چند صفحه به شاه نوشتند. من آن نامه را خواندم، با کمال شجاعت و شهامت نوشته بودند چرا اجازه می‌دهید اشخاص نادرست و بدنام کارهای مهم مملکت را به دست گیرند. کسی که مدعی سلطنت شما نیست ولی شما برای اداره مملکت لااقل از افراد خوشنام و درستکار استفاده کنید. چه اصراری دارید که افراد نادرست و بدنام را که همه مردم از بدنامی و نادرستی آنها اطلاع دارند در کارهای مملکت بگذارید. نامه مفصل و مؤدبانه ولی محکم بود و نکات مهمی از نقاط ضعف مملکت را عنوان کرده بود. درمورد زندانیان سیاسی طبق قانون، شاه می‌توانست مدت محکومیت را ببخشد. در کمیسیون عفو و بخشودگی هم خود من گزارشی مبنی بر درخواست عفو آقایان تهیه کردم؛ ولی به من گفته شد باید تقاضای خود زندانی ضمیمه باشد ولی آقایان نهضت آزادی و سایران حاضر به نوشتن تقاضا نبودند. حتی تیمسار مقدم از ساواک با جناب آقای مهندس بازرگان ملاقات کرد و از ایشان خواسته بود شرحی بنویسد و تقاضای عفو کند، ایشان قبول نکرده بود. به قرار شایع گفته بودند دستگاه باید از اشتباه خود درباره ما عذرخواهی کند. آرامش و متانت جناب آقای مهندس بازرگان به علت اعتقادات محکم دینی و فضیلت و دانش محض ایشان بود. بنده واقعا بیش از آنچه تصور شود به این مرد بزرگ مدیون هستم. در دولت موقت ابتدا ریاست شهربانی کل را به بنده پیشنهاد کردند و من نپذیرفتم و بعد معاون شهربانی شدم، در همان زمان و حتی بعد از بازنشستگی از شهربانی (هم‌زمان با استعفای دولت موقت تقاضای بازنشستگی کردم)، هر موردی به ایشان ارجاع می‌دادم همواره ایشان با نهایت سعه صدر و بزرگواری دستور مساعدت می‌داد. گفتنی است که خاطرات کامل اینجانب از آن دوران و این عزیزان به‌زودی در قالب یک کتاب منتشر خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.