خشونت آشکار و پنهان دنیای رانندگی زنان
کامل حسینی: رانندگی زنان امر جدیدی نیست و از جمله مواردی است که با بیشترشدن روزبهروز خودروها و نیازها و تغییر نگرشها و همچنین گسترش جوامع، به امری پذیرفتنی تبدیل شده است. اما این تمامی ماجرا نیست اگرچه قضیه پذیرش رسم مقبولشده «رانندگی زنان» یک روی معتبر سکه است، روی دیگرش همراه با بیاعتباری است؛ وجه بهظاهر جزئی اما در باطن غمانگیز و بزرگ ماجرا جای دیگری است. رانندگی زنان مانند بعضی از پدیدهها و فعالیتهای دیگر زنان در عرصه اجتماعی با چالشهایی روبهرو است که این چالشها در جوامع سنتی تا جوامع درحالتوسعه و حتی در جوامع توسعهیافته وجود دارد اما بسته به میزان درک جوامع و نوع فرهنگها به یک میزان دیده نمیشود. جوامعی وجود دارند که در آن زنان بهطورکلی از رانندگی محروم هستند که این موضوع موردنظر ما نیست بلکه جوامعی موردقضاوت ماست که رانندگی زنان تا حدودی پذیرفته شده است اما هنوز با چالشهایی روبهرو است که بعضی از این چالشها و معضلات، آشکار و بعضی دیگر پنهان هستند. البته این دیدگاه تا حدودی در طول تاریخ و بیشتر جوامع وجود داشته است و همانطور که بیان شد بهمرور زمان در ناخودآگاه ذهن جمعی مردم، سبب منع زنان از تجربه بعضی امور شده است. یا این ناخودآگاه شکلگرفته در افکار و زندگی جوامع حتی خود زنان بهگونهای رسوخ کرده است که پاککردن آن از حافظه و روان انسانها زمانبر است و هنوز همین طرز تفکر و دیدگاه روانی به طور پنهانی رفتار ما را با رانندگی زنان تا حدودی شکل میدهد. این طرز نگرش سبب بروز انواع خشونت و تمسخر و ناسزا و ناسازگاریهایی میشود که زنان در بعضی جوامع با آن دستبهگریبانند. در خیابانها و در جادههای بیرون شهر با تمسخرها و انواع خشونتها مواجهاند. بنابراین دو عامل مهم در تمسخر و خشونت و سرکوبی زنان هنگام رانندگی به شرح زیر هستند: اول اینکه؛ همانطور که بیان شد گروهی از مردان (نه همه) به سبب همان پسمانده دنیای مردسالاری در روح و روانشان، ممکن است نتوانند خود را کنترل کنند و نوعی حسادت در آنها گل میکند و سبب بروز بعضی خشونتها یا آزار و اذیت رانندگان زن از راههای مختلف میشود. این قضیه ممکن است در نگاه اول دیدگاهی غیرمعقول به نظر برسد اما وقتی به درون افراد مراجعه شود، حقیقت آن اثبات میشود، حقیقتی که حتی خود مردان تأثیر آن را انکار میکنند، غافل از اینکه به طور پنهانی و از طریق نفوذ ذهن ناخودآگاه سبب بروز بیشتر ناسازگاری نسبت به رانندگان زن میشود. دومین مورد منشأ دیگری دارد؛ یعنی همان برتری قدرت بدنی و خشنبودن روحیه مردان در بعضی امور روزمره. گروهی از مردان شوربختانه هنگام رانندگی اگر با موردی ناخوشایند روبهرو شوند، گاهی به توهین و تهدید و انواع ناسزاها دست میزنند؛ بدیهی است که اگر طرف مقابل راننده زن باشد، آنها راحتتر و بدون ترس (ترس از برخورد شدیدتر و خشونت فیزیکی دیگر) او را مورد آزار ناسزا و تمسخر قرار میدهند. البته نوعی دیگر از آزاردادن رانندگان زن وجود دارد که پنهان و آتش زیر خاکستر است اما در زمانهای خاصی سر بر میآورد؛ برای مثال هنگام پیشامدی مانند تصادف در سطح شهر با ذکر سخنانی بیاساس مانند اینکه «زنان نمیتوانند راننده باشند» یا «زن باید خونه بنشینه و آشپزی کنه» و دیگری هم میگوید «عربستان کار خوبی میکنه که نمیگذاره زنان...» روحیه و اعتمادبهنفس زن را لکهدار میکنند و به جای پرداختن به حقیقت و انگشتنهادن بر مقصر ماجرا، او را شدیدا ملامت میکنند تا اندکی عطش روحیه مردسالارانه را فروکش کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.