ایرانیانی که ربوده میشوند
اخترمحمد ماکویی
جاده اسلامقلعه-هرات در ولایت هرات در مرز افغانستان و ایران و در مقابل نقطه مرزی دوغارون ایران قرار دارد. این جاده از راههای اصلی رفتوآمد بین دو کشور است و حجم درخورتوجهی از مبادلات تجاری بین ایران و افغانستان از مراکز گمرکی دوغارون و اسلامقلعه عبور میکند. خودروهایی که از این جاده عبور میکنند علاوه بر تبادل کالا با ایران، وظیفه انتقال کالاها از کشورهای مختلف به افغانستان را نیز دارند. بزرگترین مشکل این جاده ۱۲۴کیلومتری که قرار است بعد از آغاز ترانزیت کالا از مرز چابهار تبدیل به بزرگترین مجرای وارداتی-صادراتی افغانستان شود امنیت است که رانندههای این مسیر با آن مواجهاند. در این مسیر علاوه بر رانندههای افغان که روزانه بین دو کشور تردد میکنند؛ رانندههای ایرانی هم رانندگی میکنند. بیشتر رانندههای خودروهای باربری که وارد افغانستان میشوند ایرانی هستند. تاکنون هم چندین نفر از این رانندهها به وسیله آدمربایان ربوده شدهاند. این افراد گاهی با پرداخت مبلغ درخواستشده آزاد میشوند و گاهی هم کشته میشوند. «حفیظالله» و «بهمن جاویدنیا» دو رانندهای بودند که بهوسیله گروگانگیران کشته شدند. به گزارش خبرگزاری مهر؛ فروردین سال ۹۲ اولین راننده ایرانی در جاده هرات- اسلامقلعه ربوده شد. حفیظالله راننده خودرو باربری بود و افراد مسلح او را پس از ربودن، به جایی در اطراف شهر کهسان انتقال دادند. پیگیریهای پلیس نتیجهای نداد و با وجود اینکه خانواده این راننده باج سنگینی را پرداخت کردند، اما حفیظالله هیچوقت به خانه برنگشت. جسد بهمن جاویدنیا نیز که ۲۴ تیر همان سال به وسیله افراد مسلح در جاده اسلامقلعه به هرات ربوده شده بود، در ولسوالی (شهرستان) انجیل ولایت هرات پیدا شد. یک راننده دیگر ایرانی بهنام «رضا سمیعی» که از سوی گروهی مسلح گروگانگرفته شده بود نیز زمانی کشته شد که آدمربایان ابتدا ۷۰۰میلیون تومان از خانواده وی خواستند، اما به دریافت ۲۵۰میلیون تومان راضی شدند، ولی زمانیکه خانواده او قادر به تهیه این مقدار پول نشد، آدمربایان وی را کشتند. در یک سال گذشته نیز شش تا هفت نفر از رانندههای ایرانی در این مسیر ربوده شدهاند. آنگونه که روزنامه «هشت صبح» نوشته است؛ از میان اتباع ربودهشده ایرانی در یک سال اخیر، دستکم یک نفر آنان به وسیله پلیس و دو تا سه نفر از آنان با وساطت یا پرداخت پول از چنگ ربایندگان آزاد شدهاند. سه نفر از اتباع ایرانی درحالحاضر در هرات در دست آدمربایان به سر میبرند و دستکم دو تبعه ایرانی نیز در افغانستان مفقود شدهاند که تاکنون هیچ اثری از آنان به دست نیامده است. در سفر اخیر رئیس اجرائی افغانستان به ایران نیز این موضوع مطرح شد که معاون رئیسجمهور ایران در دیدار با عبدالله، رئیس اجرائی حکومت وحدت ملی نگرانی ایران درباره ربودهشدن اتباع آن کشور بهویژه در مسیر اتوبان هرات- اسلامقلعه را مطرح کرده است. اسحاق جهانگیری، معاون رئیسجمهور ایران از دکتر عبدالله درخواست کرده است در زمینه محافظت از جان اتباع ایرانی حین سفرشان به افغانستان تدابیری در نظرگرفته شود. پیش از این نیز بارها نگرانی از افزایش ناامنیها، بهویژه علیه اتباع ایرانی در شاهراه هرات- اسلامقلعه ابراز شده بود، اما این نخستین باری است که این موضوع مستقیم از جانب معاون رئیسجمهور ایران به رئیس اجرائی افغانستان گفته میشود. بنابر گزارشها رئیس اجرائی حکومت وحدت ملی افغانستان به اسحاق جهانگیری، معاون رئیسجمهور ایران گفت: «ناامنیهایی که علیه رانندههای ایرانی در افغانستان رخ داده، بخشی از حوادثی است که در افغانستان جریان دارد و شهروندان افغانستان نیز بیش از همه از ایندست رخدادها آسیب دیدهاند». در پی نگرانی مقامهای ایرانی از ناامنی در مسیر هرات- اسلامقلعه، بهتازگی هیأتی بهمنظور بررسی وضعیت امنیتی جاده مذکور وارد ولایت هرات شده است. در ترکیب این هیأت نمایندگان وزارتهای «کشور» و «ترانسپورت» افغانستان هستند که در این سفر با مقامات امنیتی در زمینه وضعیت جاده اسلامقلعه-هرات گفتوگو میکنند. عبدالرئوف احمدی، سخنگوی پلیس هرات میگوید: این هیأت از مقامهای امنیتی هرات خواست در راستای تأمین امنیت این جاده تلاش بیشتری کنند. وی افزود: پلیس هرات به هیأت اعزامی وعده داد تا با هماهنگی ریاست ترانسپورت (سازمان حملونقل) و سایر نهادهای امنیتی جلوی ناامنیهای احتمالی در این جاده گرفته شود. نقش پلیس هرات نیز در این بین بحثبرانگیز شده است. هشت صبح از قول منابع خود مینویسد: با وجود ادعاهای نهادهای امنیتی اما تاکنون هیچیک از اتباع ربودهشده ایرانی به وسیله پلیس و نهادهای امنیتی آزاد نشدهاند، اما منابع امنیتی در هرات ضمن رد این ادعا تأکید دارند در آخرین مورد، دو هفته قبل یک تبعه ایرانی را از چنگ آدمربایان آزاد کردهاند. در این اواخر فهرستی از ۱۰، ۱۱ نفر از عاملان این آدمرباییها از سوی مردم منطقه به نهادهای امنیتی ارائه شده و پلیس شماری از دستاندرکاران آدمربایان را نیز بازداشت کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.