|

برای آلودگی هوا چه باید کرد؟

گیتی اعتماد . معمار و شهرساز

«بی‌اعتنایی بدترین نوع خشونت است» مانس اشپربر از وضعیت و میزان آلودگی هوای تهران سخن نمی‌گوییم چون آنچه عیان است چه حاجت به بیان است. اما از پیامدهای اجتماعی- اقتصادی آن باید گفت، شاید هنوز بسیاری از مردم و مسئولان بی‌خبرند.حال باید دید برای کاهش یا ازبین‌بردن کامل این معضل چه باید کرد؟ قبل از هر چیز باید بیدار شویم و از بی‌اعتنایی بپرهیزیم. در وهله اول باید به این باور برسیم که مسلما تنها به مسئولان و بخش عمومی نبايد اكتفا كرد و گرنه وضع از این هم بدتر خواهد شد. چند سال قبل یک طرح 10ساله برای کاهش آلودگی هوای تهران تدوین شد که هرگز اجرا نشد، درحالی‌که در همان زمان در کشور فقیر مکزیک (و نه در آمریکای شمالی و اروپا) طرحی مشابه و 10ساله تهیه و اجرا شد که حاصل آن چشمگیر بود. کوچک‌ترین کاری که بخش عمومی می‌توانست بکند (طبق گزارش مستند یک نهاد مردمی) صرف مبلغی برای نوسازی مینی‌بوس‌های تهران بود که تولید آلودگی آنها وحشتناک است. درحالی‌که هزینه ساخت یک اتوبان ده‌هابرابر این مبلغ شده است. پس باید مردم خودشان به فکر چاره باشند. البته این حرف به معنای رفع مسئولیت از مدیران شهری و مسئولان محیط‌زیست تهران نیست، یا نبود اعتراض و تقاضا و پیشنهاد برای اقدامی عاجل از طرف دولت و بخش عمومی. پیشنهادات کوتاه‌مدت برای همگان: استفاده از وسایل نقلیه عمومی در حد امکان، صرف‌نظرکردن از جابه‌جایی به صورت ماشین‌های تک‌سرنشین (هماهنگی با آشنایان برای طی مسیرهای مشترک)، کاهش دمای خانه‌ها و محل کار با پوشیدن لباس بیشتر به‌جای درجه حرارت بالا و در نتیجه کاهش مصرف سوخت، هماهنگی با همسایه‌ها برای بردن بچه‌ها به مدارس به صورت نوبتی، پرهیز از استفاده از ماشین‌های بزرگ و پرمصرف، عدم ساخت‌وساز ساختمان‌های مرتفع در نقاطی که مانع ورود باد (که مایه حیات برای کاهش آلودگی تهران بوده) به تهران می‌گردند مانند منطقه 22 و منطقه یک (لااقل معماران متعهد از این کار پرهیز کنند)، استفاده از فناوری در شکل ساختمان‌ها برای تبدیل نسیم به باد ملایم (کاری که در ژاپن صورت می‌گیرد)، استفاده از دوچرخه یا ماشین‌های کوچک برقی، کاشت هرچه بیشتر درخت و درختچه در هر جا که مناسب باشد، در جلو خانه‌ها و محل کار در پشت‌بام‌ها و بالکن‌ها، هرکس که توان مالی دارد (به‌عنوان بخشی از دین انسانی یا دینی) یک یا چند ماشین و موتور فرسوده را (که معمولا وسیله معاش یک خانواده کم‌درآمد است) از رده خارج و وسیله مناسب‌تری برای صاحب آن تأمین کند. شاید انجام بعضی از کارها برایمان مشکل باشد و از رفاه معمولی کمی دور شویم، اما به کودکان بی‌گناهی فکر کنیم که ناخواسته در این شهرها به دنیا آمده و زندگی می‌کنند و نمی‌توانند به درستی نفس بکشند و سلامتی آنها ممکن است در همه عمر مختل شود. به افرادی که به هر دلیل آسیب‌پذیرند و بی‌اعتنایی ما باعث مرگ و میر یا آسیب‌های جبران ناپذیر به آنها شود، به امید روزی که هزینه‌های جنگ در دنیا صرف محیط‌زیست و رفاه حداقل بشر شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.