رئیس سازمان حفاظت محیط زیست:
با دستگاههای متخلف در آلودگی هوا مماشات نخواهیم کرد
شرق: روز گذشته سازمان حفاظت محیط زیست میزبان همایش روز ملی هوای پاک بود، این همایش در شرایطی برگزار شد که هوای تهران در شرایط ناسالم بود. بااینحال، این همایش طبق سنت هر ساله برگزار شد. در این مراسم معصومه ابتکار، معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در سخنانی گفت: «همه دستگاهها باید به اجرای تعهدات خود در کاهش آلودگی هوا پایبند باشند و با هیچ دستگاهی مماشات نخواهیم کرد». این بخش دیگری از صحبتهای او بود: «سازمان محیط زیست بهعنوان یک سازمان حاکمیتی، نسبت به وظایف خود باجدیت و دقت عمل میکند و برایناساس، پایش مستمر خطوط تولید خودرو، خروجی صنایع و سوخت توزیعی در کشور بهویژه کلانشهرها را با دقت و بدون مماشات دنبال میکند، چراکه بیش از 30 تا 35 میلیون شهروند تحتتأثیر آلودگی هوا قرار دارند که اگر این وضعیت کنترل نشود، هزینه سنگینی در زمینه بهداشت، درمان و مسائل اجتماعی در پی خواهد داشت». ابتکار همچنین با تبریک اجرای برجام، افزود: «با اجرای برجام، تحریمهای ظالمانه که مانند زنجیر سالهای متمادی شرایط اقتصادی کشور را دربر گرفته بود و موانع زیادی برای کشور ازجمله شاخصهای محیط زیست ایجاد کرد، از بین رفت. قطعا پس از پساتحریم مسائل مهمی در پیش خواهیم داشت البته این موضوع مسئولیت ما را سنگینتر میکند». معاون رئیسجمهوری ادامه داد: سازمان محیط زیست کارنامه عملکرد دستگاهها در زمینه کاهش آلودگی هوا را به دولت ارائه دادهاند و ابراز امیدواری کرد همه دستگاهها و ظایف خود را با سرعت و جدیت پیش ببرند، یکی از الزامات مهم دولت تدبیر و امید حفظ محیط زیست است، ازاینرو هر ماه یکبار مصوبهای در این زمینه تصویب میشود که این موضوع در بودجه 95 و برنامه ششم توسعه کاملا مشهود است؛ برهمیناساس برای اولینبار در برنامه ششم توسعه کشور، یک فصل فرابخشی محیط زیستی دیده شده و برایناساس هدفگذاریهای ملی، بینالمللی و اهداف توسعه پایدار در آن دیده شده است، در این مصوبه آلایندههای جدیدی مانند فورانها، فلزات سنگین و اکسیدهای ازت که شاخصهای بسیار مهمی در آلودگی هوا هستند، دیده شده است که طبق این مصوبه، به صنایع شش ماه فرصت داده شد تا استانداردها را اعمال کنند و بعد از آن، اجرای این استانداردها برای سنجش سازمان محیط زیست ملاک خواهند بود. وی تأکید کرد: «برنامهریزی سازمان در کل کشور این است که پایش صنایع را به حداکثر برسانیم و صنایع مصوبه دولت را رعایت کنند تا بتوانیم همگام با سرمایهگذاری در بخش صنعت، استانداردهای محیط زیست را رعایت و به توسعه پایدار برسیم». وی به اجرای برجام و برداشتهشدن برخی تحریمها اشاره کرد و گفت: این دوره جدید سرمایهگذاری در ایران خواهد بود که باید با ملاحظات زیستمحیطی و ارزیابی زیستمحیطی انجام شود و صنایعی که ضابطه محیط زیستی ندارند، قطعا اجازه حضور، سرمایهگذاری و فعالیت در ایران را نخواهیم داد که این در همه لوایح ارسالی به دولت پیشبینی شده است. ابتکار در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت: لایحه هوای پاک بعد از یک سال و نیم در مجلس امروز بهعنوان اصل 85 در دستور کار مجلس قرار گرفت که امیدواریم هرچه سریعتر تصویب شود تا قانون روزآمد و کارآمد برای کاهش آلودگی هوا در کشور داشته باشیم». دیگر سخنران این همایش سعید متصدی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، بود. او در سخنان خود اعلان کرد: «سیستم یکپارچه معاینه فنی که با همکاری وزارت کشور، راهنماییورانندگی، نیروی انتظامی، سازمان ملی استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست اجرا شد، تا 10 روز آینده افتتاح میشود». متصدی دراینباره اظهار کرد: «معاینه فنی خودروها از سال 75 تغییر نکرده بود اما امسال حدود مجاز معاینه فنی اصلاح و سیستم یکپارچه آن مراحل آزمایشی خود را میگذراند که با اجرای آن تا 9 درصد کاهش آلودگی هوا خواهیم داشت. با توجه به سیاستهای دولت که برای کاهش آلودگی هوا در پیش گرفتهایم، قطعا با اجرای دقیق و بهموقع آنها به هوایی سالم خواهیم رسید. برنامه کاهش آلودگی هوا در هشت کلانشهر در حال اجراست اما در چند سال گذشته برخی از بخشهای آن اجرائی نشد، برایناساس، دولت تدبیر و امید برنامهای جامع برای کاهش آلودگی هوا در سراسر کشور تهیه و تدوین کرده است که اجرای آن از اردیبهشت 93 آغاز شد». وی به اقدامات سازمان محیط زیست در راستای اجرای برنامه کاهش آلودگی هوا اشاره کرد و گفت: «برایناساس از ابتدای سال 94، خودروهای دیزلی فاقد فیلتر دوده، اجازه تردد ندارند و از شمارهگذاری خودروهای بدون استاندارد یورو4 جلوگیری میکنیم. همچنین از ابتدای مهر 95 تولید موتورسیکلتهای کاربراتوری در کشور متوقف میشود، یک موتورسیکلت کاربراتوری معادل پنج خودرو آلودگی تولید میکند برایناساس به سمت تولید موتورسیکلت و خودروهای برقی و هیبریدی پیش میرویم». معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست همچنین به توزیع بنزینهای آلوده در تهران اشاره کرد و گفت: «در سال 89، میزان بنزن هوای شهرها بهویژه تهران بالای PPB600 بود درحالیکه استاندارد آن PPB5 است که توانستیم با اقدامات انجامشده آن را به زیر PPB15 برسانیم. بنزن آلاینده صددرصد سرطانزاست و اگر از سونامی سرطان نام میبرند، علت عمده آن وجود بنزن در هواست». وی در بخش دیگر صحبتهای خود ادامه داد: «سههزار واحد صنعتی، عوارض آلایندگی پرداخت میکنند و این نتیجه کنترل و نظارت مستمر و دقیق سازمان محیط زیست است، نهتنها با صنایع آلاینده برخورد میکنیم؛ بلکه تسهیلاتی از صندوق ملی توسعه با هدف افزایش فناوری آنها نیز در اختیار آنان قرار میدهیم. تصویب برنامه اقتصاد کم کربن کشور، تهیه سند ملی گردوغبار و تهیه برنامه مشارکت داوطلبانه کشور در کاهش انتشار گازهای گلخانهای چهار درصد غیر مشروط و هشت درصد مشروط به برداشتن تحریمها از دیگر برنامههای سازمان محیط زیست است». در همین روز همچنین دو رویداد مهم محیط زیستی دیگر هم در کشور اتفاق افتاد. اولین مورد مصوبه مهم دولت درباره حد مجاز خروجی واحدهای صنعتی در آستانه روز هوای پاک بود. براساس خبری که پایگاه اطلاع رسانی دولت منتشر کرد «هیأت دولت حدود مجاز خروجی واحدهای صنعتی را که 20 سال پیش بهتصویب رسیده بود با هدف بهبود محیط زیست و کیفیت هوا مورد بازبینی و اصلاح قرار داد». در جلسه شب دوشنبه هیأت وزیران به ریاست حسن روحانی، اصلاحیه حدود مجاز خروجی واحدهای صنعتی بهتصویب رسید. عدم بازبینی و اصلاح حدود مجاز خروجی واحدهای صنعتی بر افزایش آلودگی هوا مؤثر بوده؛ ازاینرو در پی جلسات متعدد در سطوح مختلف کارشناسی و مدیریتی دولت، حدود مجاز جدید بهتصویب رسید تا روند کاهش آلودگیها نقش خود را ایفا کند. خبر دیگر نیز تشکیل کمیسیون ویژه مجلس برای تصویب خارج از نوبت لایحه هوای پاک و همگامی مجلس با دولت برای رفع آلودگی هوا بود. دراینباره نیز معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: «مجلس شورای اسلامی صبح روز دوشنبه براساس اصل 85 قانون اساسی با محولکردن بررسی لایحه هوای پاک به کمیسیون مشترکی که اعضای آن توسط هیأترئیسه مجلس مشخص خواهد شد، موافقت کرد». سیدمحمد مجابی افزود: براساس این اصل، درباره موضوعات مهم پس از آنکه مسیر بررسی لایحه در مجلس صورت پذیرد، اختیارات نمایندگان به اعضای یک کمیسیون واگذار میشود تا با تصویب لایحه، آن را به قانون تبدیل کنند. طبق گفته او «لایحه هوای پاک شهریورماه 1393 با توجه به اینکه پدیده آلودگی هوا درحالحاضر عمدهترین مسئله محیط زیستی کلانشهرهای کشور است و مطالبهگری جامعه شهروندی کشور، به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده است». لایحه هوای پاک در تعامل با کمیسیون تخصصی مربوطه یعنی کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی تهیه شده است. درنهایت پس از بررسیهای صورتگرفته، لایحه در دستورکار صحن علنی مجلس قرار گرفت. گفته میشود باوجود درخواست قید فوریت برای رسیدگی به این لایحه توسط نمایندگان، بهدلیل اینکه مجلس فعلی، ماههای پایانی خود را میگذراند و تعداد لوایح و طرحهای در دستورکار صحن علنی زیاد است، لایحه در نوبت طرح قرار نگرفت؛ بههمیندلیل با درخواست کمیسیون تخصصی مربوطه و نمایندگان دیگر برای اعمال اصل 85 قانون اساسی، رسیدگی به این لایحه در آستانه روز هوای پاک در دستورکار صحن علنی مجلس قرار گرفت و با رأی حدود 70 درصدی نمایندگان مجلس بهتصویب رسید. پرداختن به منابع متحرک، اخذ تدابیر جدید برای معاینه فنی خودروها و سوخت استاندارد بهویژه سوخت نیروگاهی ازجمله مزایای لایحه هوای پاک نسبت به موارد قبلی است که طبق مصوبه جدید مجلس، پس از تشکیل کمیسیون مشترک و بحث و بررسی لایحه در آن کمیسیون میتواند با اختیارات خود، قانون جامعی برای رفع مشکل آلودگی هوا بهتصویب برساند. نقدپذیر هستیم؛ اما تخریبپذیر نیستیم معصومه ابتکار در حاشیه همایش روز هوای پاک همچنین به پرسشهای خبرنگاران پاسخ داد و به حاشیهسازی برخی رسانهها برای کار سازمان اشاره کرد و افزود: «گاهی برنامههای مهمی در سازمان اجرا میشود؛ اما دیده شده که از سوی رسانه ملی و برخی رسانههای دیگر پخش و مندرج نمیشود، فقط در گوشهای موضوعی پیدا میکنند و همان را داستان میکنند». وی با بیان اینکه پرسش و نقد خیلی خوب است؛ اما گاهی تخریب هم هست، خطاب به برخی رسانهها گفت: «البته نگران نباشید، ما تخریبپذیر نیستیم؛ زیرا کار اجرائی بدون نقد نمیشود؛ اما رویکرد مهم است. البته از رسانهها تشکر میکنیم؛ زیرا ما باید از فردی درخواست کنیم و پول هنگفتی بدهیم که ایراد کار ما را بگوید تا آن را اصلاح کنیم؛ بنابراین از نقد استقبال میکنیم. مطالبهگری هم خوب است؛ اما گاهی اوقات تبدیل به رویکردی دیگر میشود». معاون رئیسجمهوری در بخش دیگر صحبتهای خود گفت: «مقابله با آلودگی هوا نیاز به یک برنامه طولانیمدت 10 تا 15 ساله دارد. سال 79 که برنامه کاهش آلودگی هوا در دولت خاتمی آغاز شد، اعلام کردیم برنامهای 10 تا 15 ساله است. مکزیکوسیتی و توکیو برای کاهش آلودگی هوا هرکدام 15 سال زمان بردند؛ البته بعد از این مدت به نقطه صفر میرسیم؛ چون برنامهای مستمر و همیشگی است؛ اما برای اینکه آن پاکسازی اولیه اتفاق بیفتد بین 10 تا 15 سال زمان نیاز است. شاخصها نشان میدهد از سال 79 تا 84 برنامهها بهخوبی اجرا شده است؛ اما یک دوره متوقف شد؛ بنابراین باید این دوره را از آن زمان کلی کم کنیم و اکنون 27 ماه است که دولت با جدیت کار را دنبال میکند». ابتکار همچنین درباره بودجه چندبرابری سازمان حفاظت محیط زیست گفت: «رویکرد بودجه سال 95 و برنامه ششم توسعه امیدوارکننده است، بودجه در قالب برنامه ششم دیده شد و این برنامه از سال آینده آغاز میشود. برنامه ششم نسبت به مسئله محیط زیست برنامه بسیار قویاي دارد. اولا موضوع محیط زیست در تمام برنامههای آن جاری است؛ یعنی هر فصلی از برنامه را باز کنید، برنامه محیط زیست دیده میشود و کاهش شدت انرژی، کاهش شدت انتشار گازهای گلخانهای، اصلاح الگوی مصرف آب، تأمین حقابههای زیستمحیطی، توجه به مسئله گردوغبار، توجه به موضوع احیای دریاچه ارومیه و تالابهای مهم کشور مانند هورالعظیم، هامون، بختگان، پریشان و گاوخونی در آن دیده شده است. علاوهبراین در برنامه ششم توسعه بحث احیای رودخانههایی مانند کارون، زایندهرود و تمام رودخانههایی که در سالهای قبل بهدلیل ورود بیرویه فاضلاب و پسماند به کانالهای آلودگی تبدیل شدهاند، دیده شده است». بهگفته وی رودخانه کشفرود در مشهد درحال احیاست و برنامه احیای رودخانههای استان گیلان مانند گهررود و زرجوب نیز تهیه شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.