ماجرای رفع فیلتر یوتیوب
چندسالی است وبسایت یوتیوب در کشور فیلتر است و کاربران ایرانی برای دسترسی به محتویات این وبسایت، یا باید به روشهای نامتعارفی نظیر استفاده از آنچه «فیلترشکن» خوانده میشود روي بياورند یا به دنبال این محتویات در وبسایتها و منابع دیگر باشند؛ اما گویا برخی اخبار حاکی از آن است که به شکل موردی، امکان دسترسی به این وبسایت فراهم شود! «فیلترشکن» برقرار شده است. به گزارش «آیتابناک»، خبر بسیار کوتاه و از چند جهت، دارای ابهامات خاص خود است: دسترسی برخی کاربران ایرانی، از شب گذشته، به سایت خارجی یوتیوب ممکن شده، درحالیکه این سایت پیش از این در ایران فیلتر بود. جزئیات ماجرا نیز به همین اندازه کوتاه و درواقع در حکم کلیات است. در آخرین ساعات شب گذشته برخی کاربران ایرانی که از شرکتهای مختلف اینترنتی، سرویس دریافت میکنند، امکان دسترسی به سایت خارجی یوتیوب را پیدا کردند. همین امر منجر شده که از همان شب گذشته، برخی فعالان شبکههای اجتماعی در فیسبوک و توییتر، با اشاره به این موضوع، گمانهزنیهای عجیبوغریب کنند؛ ازجمله آنکه به دلیل اجرائیشدن برجام، شبکه یوتیوب نیز رفع فیلتر شده است. البته مانند همه «ترند»های دیگر در این شبکههای اجتماعی، ماجرای دسترسی به یوتیوب نیز از طنازیهای همیشگی برخی کاربران خوشذوق این شبکهها، مصون نماند. اما درحالیکه کاربران، موضوع دسترسی به یوتیوب را از شب گذشته مورد نظر قرار دادهاند، مسئله فقط به شب گذشته ختم نمیشود. پیش از این نیز در چند نوبت، بهویژه یکبار در هفته قبل، دسترسی به وبسایت یوتیوب برای برخی کاربران و IPها، بدون استفاده از هیچ واسطه و ابزاری فراهم شده بود. اما بعد از گذشت یک روز، دوباره آنچه هنگام واردکردن آدرس یوتیوب در مرورگر خود با آن مواجه میشدید، نه صفحه اول این شبکه، بلکه صفحه آشنای پیوندها بود. نکته دوم آنکه درحالیکه برخی کاربران، اکنون به وبسایت یوتیوب دسترسی آزادانه دارند، باقی کاربران گویا این بخت و اقبال نصیبشان نشده و همچنان صفحه پیوندها به آنها لبخند میزند. نکته جالبتر ماجرا این است که همین دسته دوم از کاربران اگر با ویدئوی Embed شده یا جایگذاریشده از یوتیوب در یک وبسایت دیگر مواجه شوند، بهسادگی و بدون فیلترشکن قادر به دیدن آن هستند. اما ماجرا درباره این دسترسیهای «کموبیش» به یوتیوب، که البته همه کاربران نیز به یک شکل آن را تجربه نمیکنند، چیست؟ خبرگزاری مهر دراینباره، از زبان کارشناسان نقل کرده است که سیستم فیلترینگ روی پهنای باند اینترنت که وارد کشور میشود، از طریق تجهیزات مختلفی صورت میگیرد و ممکن است در مقطعی به دلایل فنی، این تجهیزات با مشکلاتی همراه باشند و این موضوع، اتفاقی دسترسی برخی کاربران را به بعضی از سایتهای فیلتر شده، فراهم کند. همچنین محمدرضا فرنقیزاد، مدیرکل روابطعمومی وزارت ارتباطات، درهمینباره گفته است: وزارت ارتباطات در این زمینه نقشی نداشته و برنامهای مبنیبر رفع فیلتر از یوتیوب را در دستور کار ندارد و مسئول روابطعمومی شرکت ارتباطات زیرساخت نیز اعلام کرده: زیرساخت باید برای رفع فیلترکردن سایتها، نامه دریافت کند و برای رفع فیلتر یوتیوب، تاکنون نامهای دریافت نکرده است. البته اعلام شده که شرکت ارتباطات زیرساخت درحال بررسی دلایل این دسترسی موقتی به این وبسایت است. آنچه از حرف و سخن مسئولان مشخص میشود، این است که نباید امیدی به رفع فیلتر یوتیوب داشت و احتمالا خود مسئولان نیز از این شرایط پیشآمده خوشایند برای بسیاری از کاربران، اطلاع کافی و درستی در دست ندارند. این در حالی است که در این چند سال اخیر، شبکههای استریم مدیای داخلی، تلاش فراوانی برای پرکردن جای خالی یوتیوب در ایران کردهاند و این تلاشها با حمایتهای داخلی نهادهای مسئول نیز همراه بوده است؛ اما بیهیچ شکی میتوان گفت این شبکههای داخلی در حجم و کیفیت محتوا و امکانات، هنوز فاصله زیادی با یوتیوب -که شبکهای درحال استفاده در سطح جهانی است- دارند. قطعا با توجه به سرمایهگذاریهایی که برای تقویت این گونه از شبکههای داخلی میشود، نمیتوان انتظار داشت که یوتیوب، به این راحتی رفع فیلتر شود. حتی اگر بتوان درباره رفع فیلتر یوتیوب نظری داد، بهتر آن است که به فیلترینگ محتوایی نظر داشت؛ موضوعی که بهتازگی باب شده است، اما تا آن زمان همچنان باید به این دسترسیهای «کموبیش» ناشیشده از نقص فنی سیستم فیلترینگ در کشور دلخوش بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.