اثبات برتری دیپلماسی بر زور
ترجمه شهرام زرندار
اوباما، رئیسجمهوری ایالات متحده آمریکا، روز یکشنبه گفته سیاستش در مورد برتری دیپلماسی بر اعمال زور درست بوده. این در حالی است که ایالات متحده و ایران قدمهای خطیری در رابطه با توافق هستهای تاریخی همچنین توافق بر سر آزادی زندانیان برداشتهاند. درحالیکه بسیاری از سناتورها در کنگره و برخی از متفقین ایالات متحده با توافق هستهای مخالفت کردهاند، دولت آمریکا در آخر هفتهای که گذشت، تحریمهای اقتصادی علیه ایران را لغو کرد. این کار پس از آن انجام شد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد ایران طبق توافق هستهای، محدودسازی برنامه هستهایاش را انجام داده است.
این حرکت سرآمد تلاشی یکساله از سوی دولت ایالات متحده برای متوقفکردن برنامه هستهای ایران بهصورت مسالمتآمیز بود. این وقایع در زمانی خطیر در رقابت انتخاباتی برای پست ریاستجمهوری ایالات متحده آمریکا در سال 2016 رخ میدهد و روز یکشنبه، جمهوریخواهان مستقیما آقای اوباما را نشانه رفتند. از سوی دیگر، دموکراتهایی مانند هیلاری کلینتون و سناتور برنارد سندرز از آقای اوباما تمجید کرده و گفتهاند توافق هستهای با ایران، ایالات متحده و جهان را جای امنتری کرده است. از سوی دیگر، آقای اوباما یکشنبه صبح در تریبون کاخ سفید گفته در رویکرد صبورانه او در مورد ایران، درست عمل کرده است. رئیسجمهوری ایالات متحده آمریکا در اشاراتی کوتاه گفت: «امروز روز خوبی است زیرا بار دیگر ما مشاهده میکنیم چه چیزها و کارهایی با دیپلماسی قوی آمریکایی ممکن است. این چیزها به ما یادآوری میکند هنگامی که با قدرت و خرد، با پشتکار و قاطعیت و حوصله و صبر، رهبری میکنیم، به چه دستاوردهایی میتوانیم برسیم. هنگامی که با هم کار میکنیم، آمریکاییها کارهای مهم و بزرگی انجام میدهند. ما میتوانیم این جهان را رهبری و هدایت کنیم. میتوانیم این جهان را برای فرزندانمان و نوههایمان و برای نسلهایی که از پی میآیند، امنتر کنیم». لغو تحریمها بخشی از یک توافق بینالمللی است که سال گذشته بین ایران، ایالات متحده و پنج قدرت بزرگ جهانی دیگر حاصل شد و آن هنگامی بود که ایران موافقت کرد برنامه هستهایاش را در ازای لغو تحریمهای شدید اقتصادی، محدود کند. به دنبال گواهی آژانس بینالمللی انرژی هستهای، ایران بلافاصله به حدود صد میلیارد دلار از داراییهای توقیفشده خود دست پیدا میکند. این داراییها در خارج از کشور در توقیف بودهاند. ایران همچنین از فرصتهای جدید نفتی، تجاری و مالی پس از لغو تحریمهای غرب، سودهای هنگفتی خواهد برد. یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی هستهای، شنبه گفته که این به معنای آن است که روابط بین ایران و آژانس اکنون وارد فاز جدیدی میشود. برای جامعه جهانی امروز روز بزرگی است. من به تمامی کسانی که در تحقق این روز کمک کردهاند، تبریک میگویم. حسن روحانی، رئیسجمهور ایران، گفته این قدم «ابزاری برای پیشرفت و توسعه کشور است». او همچنین گفته: ایالات متحده و ایران «پیشرفتی تاریخی» کردهاند. ادوارد رویس، رئیس کمیته امور خارجی مجلس، گفته این توافق به ایران اجازه میدهد بخش بزرگی از زیرساختارهای هستهایاش را حفظ کند. تِد کروز، سناتور از ایالات تگزاس که کاندیدای ریاستجمهوری از حزب جمهوریخواه هم هست، گفته: معاملات اخیر دولت اوباما با ایران، ضعف او در عرصه جهانی را تحتالشعاع قرار میدهد. تِد کروز در برنامه یکشنبه فاکسنیوز گفته: «این توافق و معامله مشکلآفرین است و الگویی را انعکاس میدهد که ما در دولت اوباما آن را دیدهایم، این توافق در امتداد مذاکرات اوباما برای انجام معاملات و تجارت است که امنیت ایالاتمتحده را به خطر میاندازد». او همچنین میگوید ایران 10 ملوان نیروی دریایی ایالاتمتحده آمریکا را اسیر کرد زیرا میدانست دولت اوباما هیچ کاری برای رهایی آنها نخواهد کرد. ملوانان نیروی دریایی ایالات متحده، تنها پس از 14 ساعت اسارت (اما فقط پس از آنکه ایران ویدئویی از آنها درحالیکه زانو زدهاند و دستانشان پشت سرشان قرار داشت، منتشر کرد) آزاد شدند. آقای اوباما نظر متضادی را ابراز کرد و گفت ایالات متحده و ایران قادر بودند بهسرعت بحران را حل کنند و آن دقیقا به خاطر این بود که دیپلماسی درمورد توافق هستهای هنوز زنده است. آقای اوباما گفته: «میخواهم اشاره کنم که بهواسطه کارکردن با ایران در مورد این توافق هستهای ما قادر شدیم به موضوعات دیگری هم بپردازیم. ما مستقیما با دولت ایران کار و رهایی ملوانان را در کمتر از 24 ساعت ممکن کردیم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.