تأثير داخلي و خارجي اجراي برجام
سيدجلال ساداتيان . ديپلمات و استاد دانشگاه
همه اخبار حاکی از آن است که توافقات لازم برای اجرای بندبند برجام یعنی برنامه جامع اقدام مشترک که با قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد جنبه اجرائی در سطح بینالمللی یافته، انجام شده است. حسب اطلاعاتی که تاکنون به خارج از نشستها داده شده است این توافق بالغ بر 200 صفحه مطلب است که در سطح کارشناسی تهیه شده و به تأیید وزرای خارجه کشورهای عضو تیم مذاکرهکننده قرارگرفته و توافق شده است با اعلام آغاز اجرای برجام، روی خروجی سایت «وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا» و «اتحادیه اروپا» قرار گیرد. اگر برجام، اجرائی شود چه اثراتی در بعد داخلی و منطقهای و همچنین در سطح بینالمللی بر آن مترتب خواهد بود؟ در بعد داخلی انتظار میرود که با سهولت بیشتری مراودات تجاری و همکاریهای صنعتی و بینالمللی فیمابین ایران و کشورهایی که پس از اعلام توافقات برجام، هیأتهای خود را راهی ایران كردهاند صورت گیرد تا همکاریهای مختلف در ابعاد مربوط به توسعه صنایع انرژی و نفتی و پتروشیمیایی و ساختمان و اتومبیلسازی و... شکل گیرد که قاعدتا بر بازار سرمایه و اشتغال و ورود تکنولوژی و انجام تولیدات با کیفیت بالاتر و برتر که بتواند از قدرت صادراتی بیشتر برخوردار باشد اثر مثبت و تدریجی خود را آشکار خواهد کرد و در بعد بینالمللی ارتقای موقعیت و شرایط با ثبات بیشتر را در ابعاد مختلف سیاسی و اقتصادی و حتی فرهنگی ایران فراهم خواهد کرد. البته هر دوی این جنبهها نیاز به توضیحات بیشتر است که امید است در فرصتی دیگر یا توسط دیگر دوستان با جزئیات بیشتر به آنها پرداخته شود. از بعد منطقهای نیز به نظر میرسد موقعیت ایران را بهعنوان قدرت برتر منطقهای افزایش داده و موقعیت با ثبات کنونی و نفوذ فعلی ایران را که بدون ایفای نقش مثبت ایران در حلوفصل مسائل منطقهای، هیچ رخدادی به سرانجام مطلوب نمیرسد تثبیت میكند و هم از این روست که رژیم صهیونیستی و همچنین عربستان و تا حدودی ترکیه و قطر را نگران کرده است که چگونه بتوانند موقعیت خود را بازتعریف كرده، خود را با شرایط جدید وفق دهند؟ بنابراین بیشترین حرکات افراطی را از ناحیه عربستان شاهد هستیم تا با توسل به رسانههایی که با دلارهای نفتی سعودی تغذیه میشوند همچنین ایجاد اختلاف شیعه و سنی برای ایجاد وحدت در جامعه مسلمانان علیه ایران، فشارهای مضاعفی را بر ایران تحمیل كنند. تلاشهای آن کشور برای جلوگیری از موفقیت برجام «اظهر من الشمس» شد و رسوایی بیشتری برای حکام تازهبهقدرترسیده سعودی به بار آورد. ترکیه نیز نگرانی خود را پنهان نمیکند و فشارهایی را بر دولت آمریکا وارد کردهاند تا از حمایت بیشتر آنان برخوردار شوند، لیکن این دیپلماسی و حرکات معقول و پخته ایران بوده که با هرگونه افراطگرایی مقابله كرده و تاکنون بهخوبی پیش رفته است تا از نتایج مربوط به برجام و اثرات آن برخوردار شود و به نظر میرسد که همه شرایط برای برخورداری ایران از مواهب آن فراهم است و اعتماد غربیها اعم از اروپاییها و دولت ایالات متحده آمریکا جلب شده است تا همکاریهای لازم را با ایران داشته باشند؛ همکاریهایی که هم منافع ملی ایران را تأمین خواهد كرد و هم بر میزان امنیت ملی ایران خواهد افزود. قدری تأخیر در اعلام نتایج و توافقات اجرائی نمیتواند موجب نگرانی باشد، آنان که با استقامت توانستند اصل توافقات را به نتیجه برسانند، نگران این چند روز تأخیر نخواهند بود تا هیچ نکته مبهمی برای اجرای توافقات نداشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.