|

روز شمار 22 ماه مذاكره نفس‌گير

مهر 92

بازگشت به ميز مذاكره

آغاز دور جديد مذاكرات هسته‌‌اي؛ بعد از شش ماه توقف مذاكرات به سرپرستي سعيد جليلي و برگزاري انتخابات رياست‌جمهوري در ايران. مذاكره هسته‌اي به وزارت ‌خارجه محول و دور جديد مذاكرات به سرپرستي محمدجواد ظريف آغاز شد. اولين دور مذاكرات در حاشيه مجمع عمومي سازمان ملل و با حضور وزراي خارجه ايران و كشورهاي 1+5 برگزار شد. در اين ديدار اولين دور مذاكره رودرروي وزير خارجه ايران و آمريكا بعد از سه دهه برگزار شد. پس از اين مذاكره در نيويورك، سه دور مذاكره در شهر ژنو انجام شد.

آذر 92

توافق موقت در ژنو

دستيابي به توافق ژنو بعد از سه دور مذاكره در ژنو؛ در اين توافق كوتاه‌مدت، ايران محدوديت‌هايي در دستاوردهاي هسته‌اي‌اش مثل تبديل اورانيوم غني‌شده 20 درصد به اكسيد و توقف غني‌سازي بيش از پنج درصد را قبول كرد. در ازاي اجراي اين محدوديت‌ها در ايران، برخي تحريم‌هاي ايران لغو شد، مثل تحريم صادرات پتروشيمي، طلا و صنايع هوايي. همچنين 1+5 متعهد شد تحريم جديد عليه ايران تصويب نكند. در اين مقطع، مذاكرات براي دستيابي به توافق جامع، به مدت شش ماه تمديد شد. اجراي تعهدات ايران و 1+5 از 20 دي 92 آغاز شد.

تيرماه 93

تمديد در وين

توافق جامع دور از دسترس به نظر مي‌آمد؛ نگارش متن توافق كه از شش دور قبل در وين آغاز شده ‌بود، به‌كندي پيش مي‌رفت و اختلاف‌ها پابرجا بود. كليات به نگارش درآمد و به جاي موارد اختلاف، پرانتز و نقطه‌چين گذاشته شد. رهبری تأكيد كردند نياز قطعي كشور به 190 هزار سو غني‌سازي است. مذاكرات شش ماه ديگر تمديد شد و اشتون و ظريف فقط به صدور بيانيه‌اي قناعت كردند. 2.8 میلیارد دلار دیگر از دارایی‌های ایران در مهلت تمدید آزاد شد. همچنين ايران متعهد شد 25 کیلوگرم اکسید اورانیوم 20درصدی به سوخت و سه تن اورانیوم غنی‌شده (دورریز) را به اورانیوم طبیعی تبديل كند.

آذر 93

ادامه چانه‌زني در وين

تمديد هفت‌ماهه مذاكرات؛ با اين تفكيك كه در چهار ماه به توافقي سياسي در كليات دست يابند و در سه ماه باقي‌مانده به توافق در جزئيات تمركز كنند. اختلاف‌ها همچنان پابرجا بود. دو دور مذاكره معاونان وزراي خارجه در ژنو و وين- آمانو براي هماهنگي با صالحي و اطلاع از روند انجام تعهدات هسته‌اي ايران به تهران سفر كرد. ديدار ظريف و اشتون در بروكسل- ديدارهاي متعدد بين وزرا در حاشيه مجمع عمومي سازمان ملل- يك دور هم در عمان، كري، ظريف و اشتون با هم ديدار كردند.

فروردين 94

گره‌گشايي در لوزان

دستيابي به تفاهم سياسي بر سر كليات توافق؛ در چهارماهه گذشته، مذاكرات متعددي انجام شد. معاونان و كارشناسان در وين و ژنو در تلاش بودند اختلافات بين طرفين را رفع كنند اما عمده مذاكرات بين طرف ايراني و آمريكايي بود- مذاكراتي در مونترو، بروكسل انجام شد و از 25 اسفند 93 تا 13 فروردين 94 دو دور مذاكره در لوزان انجام شد- ورود وزير انرژي آمريكا و رئيس سازمان انرژي اتمي ايران، به جريان مذاكرات هسته‌اي و انجام مذاكرات فني- در بيانيه پاياني اين مذاكرات بر سر بیانیه‌ای شامل خلاصه‌ای از مجموع راه‌حل‌های تفاهم‌ شد.

تير 94

توافق قرن در هتل كوبورگ

دستيابي به توافق بر سر برنامه جامع اقدام مشترك؛ بعد از 19 روز مذاكره فشرده بين ايران و 1+5 بالاخره توافق بر سر برنامه جامع اقدام مشترك در وين به دست آمد. وزراي خارجه 1+5 چندين‌بار به وين رفتند و دوباره بازگشتند اما جان كري و محمدجواد ظريف در هتل كوبورگ وين ماندند تا بالاخره به توافق دست پيدا كنند. برخي نوشتند ظريف، كري را محبوس كرده تا بالاخره توافق به دست آيد. در اين دور مذاكره، ركوردهاي جديدي از ساعات متمادي و روزهاي متمادي مذاكره زده شد. در فاصله فروردين تا تير، عمدتا معاونان و كارشناسان دو طرف در حال مذاكره و چكش‌كاري متن توافق بودند. علاوه بر نوشتن متن توافق، بر سر متن قطع‌نامه شوراي امنيت نيز كار مي‌شد. توافق بيش از صدصفحه‌اي 23 تيرماه اعلام شد. اتحاديه اروپا و آمريكا تحريم‌هاي هسته‌اي ايران را لغو كردند و ايران بازطراحي در قلب رآكتور اراك را پذيرفت. علاوه بر آن سايت فردو به يك مكان تحقيقاتي تبديل شد. يك هفته بعد قطع‌نامه 2231 در شوراي امنيت سازمان ملل، تمام قطع‌نامه‌هاي تحريمي پيشين عليه ايران را لغو كرد. اواسط آذرماه نيز شوراي حكام، با تصويب قطع‌نامه‌اي پرونده 12ساله پي‌ام‌دي (مطالعات ادعايي در برنامه هسته‌اي ايران) را مختومه اعلام كرد. از آن‌زمان تاكنون ايران و 1+5 به تعهدات خود عمل كرده‌اند تا اجراي برجام يعني لغو عملي تحريم‌هاي ايران فرا برسد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.