كري در ديدار با جبير:
آمریکا در پی راهی برای حل تنش ایران و عربستان است
شرق: مناقشات اخیر میان تهران و ریاض بعد از اعدام شیخ نمر در عربستان و هجوم برخی از معترضان خودسر در ایران به سفارتخانه این کشور شروع شد و با قطع روابط دیپلماتیک عربستان و برخی از متحدانش با ایران ادامه پیدا کرد. مناسبات دو کشور در حالی به اینجا رسیده است که دولت یازدهم از ابتدای رویکارآمدن، بارها تلاش کرده بود با ارسال پالسهای مثبت به سوی برقراری روابط منطقهای مناسب بهخصوص با عربستان پیش رود، اما اظهارنظرهای وزیر خارجه جوان سعودی در همه این مدت مانع از بهنتیجهرسیدن این رویکرد ایران بود. علاوه بر این مانعتراشیها و سنگاندازیهای عربستان در مسیر مذاکرات هستهای ایران و اعضای 1+5 بهقدری آشکار بود که محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، در یادداشت اخیر خود برای روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز نیز به آن اشاره کرد، یادداشتی که کنایههای مربوط به آن در توییتر وزرای خارجه ایران و عربستان نمود پیدا کرد. بههرترتیب اکنون بعد از حمله به سفارتخانه این کشور، عربستان و برخی دیگر از کشورهای هوادار آن روابط خود را با ایران قطع کردهاند اما این همه ماجرا نیست چراکه این دو کشور در حوزههای مختلفی از جمله حلوفصل مسئله سوریه با هم اختلافنظر دارند؛ بنابراین تشدید اختلافات میتواند به ضرر جامعه جهانی تمام شود. حسین امیرعبداللهیان، معاون عربی و آفریقای وزیر امور خارجه، هفته گذشته تأکید کرده بود ایران بر مواضع قبلی خود درباره سوریه مبنی بر ضرورت یافتن یک راهحل سیاسی تأکید دارد. عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان، نیز با اشاره به اینکه کشورش در مواضع خود تغییر ایجاد نمیکند، ابراز امیدواری کرده بود ایرانیها تغییر روش ندهند. روشن است که موضوع به این سادگیها حل نمیشود و از این پس بازیگران بینالمللی حاضر در مذاکرات سوریه نقش قابلتوجهی خواهند داشت. آمریکا یکی از این بازیگران است که هفته گذشته در مواجهه با تنشهای اخیر در منطقه، از ایران و عربستان خواسته بود درباره تصمیمشان برای قطع روابط تجدیدنظر کنند. وزارت خارجه این کشور در بیانیهای خواهان کاهش تنشها شده و این وضعیت را برای مذاکرات صلح سوریه مضر ارزیابی کرده بود اما اکنون جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در دیدار با عادلالجبیر، وزیر خارجه عربستان، گفته است واشنگتن در کنار دوستانش میایستد. به گفته او، آمریکا همچنین خواستار دیدن کارایی دیپلماسی و به دنبال آن است که ببیند آیا بدون ایجاد درگیری بیشتر، راهی برای حل برخی از این مشکلات وجود دارد یا خیر. آن طور که «مارک تونر»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، ساعاتی پیش از این دیدار عنوان کرده بود هدف، بازسازی اعتماد میان دو کشور بوده است. آن دو در این دیدار که روز پنجشنبه در لندن صورت گرفت، حول مسائل منطقه از جمله ایران، یمن و سوریه گفتوگو و پس از آن تأکید کردند که با وجود تنشهای اخیر و سیاست آمریکا نسبت به ایران، روابط واشنگتن و ریاض همچنان مستحکم است.وزیر خارجه آمریکا بدون نامبردن از ایران، گفت: «ما همچنین چالشهایی را که پادشاهی سعودی و سایر کشورها در منطقه در ارتباط با مداخله در امور داخلی خود احساس میکنند، درک میکنیم و میخواهیم ببینیم راهی برای حرکت به جلو، برای حل برخی از این مشکلات بدون رفتن به سوی مناقشه بزرگتر پیدا میشود، چراکه آخرین چیزی که ما در این منطقه به آن نیاز نداریم، مناقشه بیشتر است». کری همچنین گفت: «میدانم که پادشاهی عربستان هم با این نظر موافق است. اما آنها مایلاند بعضی کارهای سادهای انجام شود که به جلوگیری از چنین مناقشهای کمک میکند. هرچند آمریکا در پی یافتن راهی دیپلماتیک برای حل تنش موجود میان ایران و عربستان است، ولی واشنگتن در این تقابل در کنار دوستانش ایستاده است». این اظهارات کری در شرایطی عنوان شده است که ایران در آستانه اجرائیشدن برجام، در هفته گذشته تا مرز ایجاد تنشهای جدید با آمریکا پیش رفت. اگرچه ورود ملوانان آمریکایی به خاطر اشکال در ناوبری به آبهای ایران با تماسهای وزرای خارجه دو کشور مدیریت و در کمتر از 24 ساعت حل شد اما اظهارات کری در دیدار با عادل الجبیر نشان میدهد ایران برای حفظ اثرگذاری خود در منطقه و بهثمررسیدن برجام باید به همان رویکردی که در مذاکرات هستهای دنبال میکرد، ادامه دهد و در تقابل با دیگر بازیگران منطقهای و بینالمللی قرار نگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.