اشتغالزایی با کشاورزی ارگانیک
فاطمه پاسبان. کارشناس کشاورزی
توسعه کشاورزی ارگانیک علاوه بر سلامت محیط زیست و انسان و کاهش انتشار گازهای گلخانهای، منافع و آثار اجتماعی نیز به همراه دارد. به عبارتی این شیوه و روش تولید در بخش کشاورزی، نهتنها برای محیط زیست و انسان منافعی دارد، بلکه آثار اجتماعی نیز برای آن دیده شده است. یکی از این آثار اجتماعی، ایجاد فرصتهای شغلی برای نیروی کار کشور است. دولتهای جهان با حمایت و توسعه کشاورزی ارگانیک، منافع چندگانهای را برای نسلهای حاضر و آینده تضمین میکنند؛ سلامت زمین و انسان و ایجاد درآمد رفاه برای نیروی کار کشور. درحالحاضر آمار بانک جهانی نشان میدهد میانگین نرخ بیکاری در جهان در سال 2014 حدود 5.9 درصد است که این نرخ برای کشورهای مختلف متفاوت است. بهطوریکه بوسنیوهرزگوین با نرخ 27.9 درصد، یونان با 26.3 درصد، مقدونیه با 27.9 درصد دارای نرخ بیکاری بالا و کشورهایی مانند قطر با 0.3 درصد، کامبوج 0.4 درصد و تایلند 0.9 درصد دارای کمترین نرخ بیکاری هستند. در اطلاعات آماری بانک جهانی رقم 12.8 درصد نرخ بیکاری در سال 2014 برای ایران ثبت شده است. آمار نتایج طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار تابستان 1394 نشان میدهد میانگین نرخ بیکاری جمعیت 10ساله و بیشتر در ایران 10.9 درصد است. این رقم برای استانهای مختلف متفاوت است بهطوریکه اﺳﺘﺎن ﭼﻬﺎرﻣﺤﺎلوﺑﺨﺘﯿﺎری ﺑﺎ 16 درﺻﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻧﺮخ بیکاری را داﺷﺘﻪ و ﺑﻌﺪ از آن، اﺳﺘﺎن ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎه ﺑﺎ 15.2 درﺻﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. از سوی دﯾﮕﺮ ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮﯾﻦ ﻧﺮخ بیکاری ﺑﺎ 6.5 درﺻﺪ، ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ اﺳﺘﺎن ﮐﺮﻣﺎن اﺳﺖ و بعد از آن آذربایجان شرقی با 6.6 درصد قرار دارد. آمار نشان میدهد نرخ بیکاری بر حسب منطقه، متفاوت و به برنامه توسعه فرصتهای شغلی منطقهای نیاز است. علاوه بر این نرخ بیکاری در سنین 15 تا 24ساله حدود 25.7 درصد و در سنین 15 تا 29ساله حدود 23.4 درصد است. بیکاری و خصوصا بیکاری جوانان درحالحاضر دغدغه اکثر کشورهای جهان است که برای توسعه فرصتهای شغلی، زمینههای متفاوتی تجربه شده است که یکی از آنها کشاورزی ارگانیک است. کشاورزی ارگانیک به نیروی کار بیشتری نیاز دارد بهطوریکه نیروی کار موردنیاز برای کشاورزی ارگانیک بین 10 تا 20 درصد بیشتر از مزارع معمولی است. از سوی دیگر کشاورزی ارگانیک به خاطر تنوع کشت و برنامه گسترش کاشت در طول سال به منظور حفظ تنوع زیستی و ارتقای سلامت خاک، نیاز به نیروی کار بیشتری در طول سال دارد. مطالعهای که در سال 2006 صورت گرفته (M GREEN & R MAYNARD) نشان میدهد کشاورزی ارگانیک در انگلستان حدود 32 درصد در مزرعه نسبت به مزرعه معمولی و متداول، شغل ایجاد میکند. در این تحقیق به این نکته توجه شده است که اگر همه کشاورزان انگلستان، کشاورزی ارگانیک را انتخاب کنند، باعث ایجاد شغل جدید در حدود 93 هزار شغل میشوند. نیروی کار در کاشت محصولات زراعی و مراقبت از محصول، حدود 30 ساعت کار برای فرد ایجاد میکند. در تحقیق دیگر آمده است (Soil Asociation) که تولید ارگانیک تقریبا 50 درصد بیشتر در هر مزرعه شغل ایجاد کرده و بیش از 30 درصد شغل بیشتر در هر هکتار نسبت به مزارع متداول ایجاد میکند. از سوی دیگر کشاورزی ارگانیک، جذب افراد جوان و تحصیلکرده بیشتری را فراهم میکند؛ براي نمونه در انگلستان به طور میانگین کشاورزان ارگانیک حدود هفت سال جوانتر از کشاورزان متداول هستند. این موضوع یعنی ایجاد مشاغل در مناطق روستایی که اکثرا کشاورز هستند، از اهمیت ویژهای برخوردار است. گزارش غذا و کشاورزی فائو برای سال 2013 نشان میدهد میزان درآمد روستایی افراد فقیر حدود 1.25 دلار در روز است. این بدان معناست که اکثر مشاغل در روستا توانایی تأمین رفاه نسبی خانوار روستایی را ندارند و این واقعیت در کنار نرخ بیکاری و کمبود فرصتهای شغلی در روستا، الزام توجه به راهکارهای نوین توسعه فرصتهای شغلی که همگام با توسعه پایدار باشد را ضروری میکند. توسعه کشاورزی ارگانیک میتواند مشاغل گوناگونی را برای افزایش درآمد خانوارهای روستایی و جذب نیروی فعال و تحصیلکرده فراهم کند. از مرحله داشت، کاشت و برداشت محصول تا بازار و فروش محصول و خدمات وابسته همانند حملونقل، فروش نهادههای تولید، مشاوره و تحقیق و فراوری.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.