همسويي ايران و آمريكا در جنگ ارزي
محسن قادری- تحليلگر بازارهاي ارز و طلا
این روزها اخبار خبرگزاریها مملو است از مطالبی پیرامون جنگ ارزی در اقتصاد جهان. در یک سال اخیر بارها درباره جنگ ارزی بانکهای مرکزی شنیدهایم. جنگ ارزی درواقع کاهش ارزش پول ملی توسط بانکهای مرکزی با هدف تقویت صادرات و خروج از رکود است. در این سالها اغلب بانکهای مرکزی به این امر مبادرت کرده و میکنند؛ سردمدار آنها نیز بانک مرکزی چین است. در این بین پول کشورهایی نظیر استرالیا که تولیدکننده مواد اولیه (کومودیتی) هستند، بیش از پیش نیز تضعیف شده است. نکته قابلتوجه در این بین، تلاش بانک مرکزی ایران برای جلوگیری از تضعیف پول ملی ایران یعنی ریال است، بهطوریکه با وجود یکچهارمشدن قیمت نفت در این چند سال، برابری ریال به دلار به قیمتهای سال 91 هم نرسیده است. گرچه باور اینکه بودجه دولت ایران در حد 25 درصد به نفت وابسته است بسی سخت است، اما با قبول همین سخن، همین یک عامل (قیمت نفت) نیز به اندازه کافی بر برابری ریال به دلار در ایران تأثیر نگذاشته است. نکته شایانتوجه دیگر بدهیهای سنگین دولت به بانکها، شرکتها، پیمانکاران و بقیه است که دولت را مجبور به انتشار انواع و اقسام اوراق بدهی با نرخهای بسیار بالا کرده است. نرخهای بیستوچنددرصدی استقراض دولت در آخر به ایجاد تورم در کشور منجر میشود. این عوامل و بسیاری دیگر موجب میشود ارزش ریال به صورت مصنوعی بالا بماند و به شکل بحرانهای ارزی سالهای 90 و 91 به یکباره خود را به صورت انفجاری نشان دهد. روشهایی که برای کنترل قیمت ارز دیده میشود، نظیر روشهایی است که بانک مرکزی در دوره ریاست آقای بهمنی انجام میداد: 1- تزریق یکباره و شدید دلار به بازار از یک طرف. 2- تکذیب افزایش قیمت دلار از سوی دیگر. 3- عجیبتر از همه اصرار بر درج قیمت زیر سه هزارو 400 تومان برای هر دلار در سایتها، درحالیکه دلار در حدود سه هزارو 700 تومان برای هر دلار معامله میشود (احتمالا برای خدشهدارنشدن سخن معاون محترم رئیسجمهور که چندصباحی پیش گفته بودند دلار بالای سه هزارو 400 تومان معامله نمیشود). در آخر اینکه درحالیکه اینروزها فقط فدرال رزرو در جهت افزایش ارزش دلار در برابر دیگر ارزها، قدم برمیدارد، اهداف بانک مرکزی ایران برای جلوگیری از تضعیف ریال هرچه باشد، توجیهی برای آسیب بلندمدتی که این امر ایجاد میکند، نخواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.