|

سخنرانی سالانه اوباما در کنگره آمریکا ایراد شد

آخرین پرده

باراک اوباما چیزی برای ازدست‌دادن نداشت، آخرین سخنرانی سالانه‌اش در کنگره آمریکا بود، آخرین پرده تئاتر ریاست‌جمهوری که او هفت سال بازیگر نقش اولش بود. برای او نه انتخابات ریاست‌جمهوری و میان‌دوره‌ای دیگری در کار است و نه نبردی طاقت‌فرسا با کنگره‌ای با اکثریت جمهوری‌خواه. آمریکا حالا بیش از آنکه به عملکرد اوباما توجه کند، چشمش به‌دنبال جانشینان احتمالی اوست که با حرکتی حلزون‌وار در راه رسیدن به کاخ سفید‌ هستند. او در بخشی از سخنرانی‌اش، توامان ناتوان و قدرتمند، بدون آنکه اشاره‌ای به مقصر ماجرا کند چنین گفت: «دریافت‌کنندگان کوپن غذا موجب بحران مالی نشده‌اند بلکه بی‌مبالاتی وال‌استریت مقصر این بحران است». سخنرانی متعادل او از شعارهایی حول محور برابری و پیشرفت تشکیل می‌شد؛ همان عناصری که شایسته یک رئیس‌جمهور لیبرال است و همراه با چاشنی بلوف درباره برتری نظامی آمریکا که مخصوص یک فرمانده ارشد کل قواست. او از مردمی که به آنها کمک کرده و تروریست‌هایی که کشته، سخن گفت تا به اینجا برسد که «ایالات متحده آمریکا قوی‌ترین کشور روی زمین است». اوباما چیزی برای ازدست‌دادن نداشت، اما او به رئیس‌جمهوری محتاط، بادقت و هم‌زمان بی‌پروا شهره است و تمام تلاشش را کرد که به‌راحتی این صفت‌ها را از دست ندهد. او در سخنانی که مشخصا «دونالد ترامپ»، کاندیدای پیشتاز جمهوری‌خواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و مواضع نژادپرستانه او را نشانه می‌رفت، گفت: «توهین سیاست‌مداران به مسلمانان ما را امن‌تر نمی‌کند». او از مردم آمریکا خواست هر سیاستی که مردم را به‌خاطر نژاد یا مذهب‌شان هدف قرار می‌دهد، رد کنند. این بخش از سخنرانی اوباما با کف‌زدن‌های طولانی‌مدت مخاطبان مواجه شد؛ هم جمهوری‌خواهان و هم دموکرات‌ها. بااین‌همه همان‌طور که انتظار می‌رفت این سخنان به مذاق ترامپ خوش نیامد و این سیاست‌مدار تاجرپیشه در توییتی اینچنین واکنش نشان داد: «سخنرانی اوباما واقعا کسل‌کننده بود و تماشای آن بسیار سخت». رئیس‌جمهوری آمریکا در ادامه سخنرانی خود مراقبت از امنیت مردم آمریکا و از میان‌بردن شبکه‌های تروریستی را اولویت شماره یک خواند و گفت: شبکه‌های تروریستی القاعده و داعش، «تهدیدی مستقیم» برای آمریکا و جهان هستند. او گفت که اگر کنگره درباره جنگ علیه تروریسم مصمم است، باید اجازه دهد از نیروی نظامی علیه گروه داعش استفاده شود. بااین‌حال اوباما تأکید کرد نیروهای آمریکایی بدون اقدام کنگره نیز با داعش مبارزه خواهند کرد و به این گروه «همان درسی را خواهد داد که پیش از این به القاعده و رهبر آن اسامه‌بن‌لادن داده است». رئیس‌جمهور آمریکا دوره کنونی را «دورانی خطرناک» نامید. او گفت، به‌عنوان فردی که اشراف اطلاعاتی دارد، بر این نظر است که جهان امروز دوران خطرناکی را سپری می‌کند. به گفته رئیس‌جمهور آمریکا، جهان امروزی نه از سوی «قدرت‌های بزرگ شیطانی» بلکه از سوی رژیم‌های درحال شکست تهدید می‌شود. خاورمیانه در مسیر و روند گذاری قرار گرفته که یک نسل طول خواهد کشید. اقتصاد چین در حال تغییر است و نظام بین‌المللی که پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شده با واقعیت‌های جدیدی روبه‌روست و باید بازسازی شود. رئیس‌جمهور آمریکا در مورد حل‌وفصل مناقشه‌ هسته‌ای با ایران گفت: «ما ائتلافی جهانی توأم با تحریم‌ها و دیپلماسی اصولی ایجاد کردیم تا از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای جلوگیری کنیم». اوباما افزود: «ایران در برنامه هسته‌ای خود عقب‌نشینی کرده و ذخایر اورانیوم خود را خارج کرده است». سخنرانی سالانه اوباما در آخرین سال ریاست‌جمهوری‌اش در حالی ایراد شد که هنوز هم بعد از شش سال مسائلی همچنان حل‌نشده باقی مانده‌اند، یا به این دلیل که او راهی برای رفع آنها نداشته یا به دلیلی ساده‌تر اراده‌ای برای حل آن وجود نداشته است. هنوز زندان «گوانتانامو» باز است و رئیس‌جمهوری مترقی آمریکا با ابراز تأسف می‌گوید که توان بستن آن را نداشته است. با این همه اوباما در مقایسه با روزهای آغازین قدرت‌گرفتنش تغییرات زیادی کرده، موهایش خاکستری‌تر شده و آرمان‌گرایی‌اش هم کمرنگ شده، اما او همچنین مصمم است که روی آینده‌ای امیدوارکننده متمرکز شود. آخرین کلماتی که او احتمالا برای آخرین‌بار برای مخاطبی چنین گسترده به زبان آورد، یادآور سخنرانی‌های او در اولین دور ریاست‌جمهوری‌اش بود: «این آمریکایی است که من می‌شناسم. این کشوری است که عاشقش هستیم. تیزبین. سخاوتمند. خوشبین درباره اینکه حقیقتی غیرمسلح و عشقی بی‌قیدوشرط حرف آخر را می‌زند. این چیزی است که مرا درباره آینده امیدوار می‌کند. به خاطر شما. به شما باور دارم». سخنرانی اوباما به باور بسیاری خلاف همیشه به یاد‌ماندنی نبود، نه دشمنی جدید ساخت و نه دوستی نو. با این همه اوباما تاریخ‌ساز است؛ حضورش به‌خودی‌خود تاریخی است. این آخرین سخنرانی سالانه اولین رئیس‌جمهوری سیاه‌پوست آمریکا بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.