|

مردم و ویژگی‌های یک نماینده خوب

سایه اقتصاد، پایبندی به وعده‌ها

مهسا علي‌بيگي: تهران در مهی از سرب و غبار غرق شده است. مدارس چندروزی است که تعطیلند و قوانین ترافیکی شهر سختگیرانه‌تر از گذشته دنبال می‌شود. با ماسکی فیلتردار که چندان هم به تأثیرگذاربودنش اطمینان ندارم، راه افتادم توی شهر تا از مردم کوچه و بازار بپرسم: «معیارها و شاخص‌های کاندیدای اصلح برای دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی چیست؟» یا خودمانی‌تر گفته باشیم: «اگر بخواهید کسی را به‌عنوان نماینده‌تان به مجلس بفرستید، این فرد چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟» انتظارم این است که حداقل یکی از شهروندانی که مورد پرسش قرار می‌گیرند، به آلودگی هوا اشاره کنند و بگویند به کسی رأی خواهند داد که برنامه‌ای برای حل این معضل داشته باشد یا وعده تشدید نظارت بر نهادهای مسئول در این زمینه را بدهد. اما سیاست و اقتصاد همچنان مثل دو قطب نیرومند آهنربا که براده‌های کوچک آهن را به سمت خویش می‌کشند و جهت می‌دهند، پاسخ‌های شهروندان مورد پرسش در این گزارش را به سمت خود می‌کشانند. ساعت از پنج عصر گذشته است. در ایستگاه اتوبوس ابتدای خیابان قائم‌مقام، سراغ خانمی می‌روم که او هم مثل من نیمی از صورتش زیر ماسکی سفیدرنگ فرورفته است. منتظر اتوبوسی است که از میدان صنعت در شمال‌غرب تهران به هفت‌تیر در مرکز شهر، می‌رود. او که خودش را «بهرامی» معرفی می‌کند، قرار است پس از هفت‌تیر با مترو به منزلش در نقطه‌ای دورتر از مرکز برود. بهرامی 43ساله، منشی یک شرکت فروش تجهیزات دندان‌پزشکی و مادر دو فرزند است که نگرانی از آینده آنها باعث می‌شود در پاسخ‌هایش به پرسش «معیارهای انتخاب کاندیدای اصلح»، چندبار روی «بی‌کاری جوان‌ها» تأکید کند. او می‌گوید: «به کسی رأی می‌دهم که از حال مردم باخبر باشد. بداند مردم چه می‌خواهند و برای آنها برنامه داشته باشد. مخصوصا برای بی‌کاری جوان‌ها و از کاری که برای مردم انجام می‌دهد آگاه باشد». از او می‌پرسم منظورش از این «آگاهی»، علم و سواد است؟ او جواب می‌دهد: «نه، یعنی قولی ندهد یا برنامه‌ای نداشته باشد که بعدا بگوید شدنی نیست یا اشتباه از کار درآید. یک زمانی آمدند، مسکن مهر را راه انداختند، خیلی‌ها خانه‌دار شدند ولی الان دیگر هیچ‌کس حاضر نیست مسکن مهر بخرد. بچه‌های من می‌گویند مسکن مهر مصالحش خوب نیست و روی سرت خراب می‌شود و فلان و فلان». می‌گویم: «ولی مسکن مهر که طرح دولت بود نه مجلس». پاسخ می‌دهد: «همه‌شان عین هم هستند! یک قولی می‌دهند و بعد زیرش می‌زنند. الان مهم‌ترین مسئله به نظرم اشتغال است، چرا پسر لیسانس من باید بی‌کار باشد». می‌پرسم: «چه ویژگی‌های دیگری جز وعده‌های انتخاباتی یک نماینده و پایبندی او به آنها برایتان مهم است؟» می‌گوید: «نمی‌دانم». می‌گویم: «اخلاق، تحصیلات، سابقه، تجربه؟» بی‌حوصله جواب می‌دهد: «اخلاق برای من خیلی مهم نیست. تحصیلات هم هرچقدر بالاتر باشد معلوم است که بهتر است. سابقه و تجربه مهم است ولی کسی نباشد که قبلا دستش توی کار بوده باشد». می‌پرسم: «یعنی سوءسابقه نداشته باشد؟» می‌گوید: «بله، یعنی قبلا کاری برای مردم کرده باشد نه برای خودش». در پاسخ‌های خانم بهرامی نشانی از اصل 58 قانون اساسی کشور که بر وظیفه قانون‌گذاری نمایندگان تأکید می‌کند، نیست یا اصل 66 که یکی از مهم‌ترین وظایف نمایندگان را دفاع از قانون اساسی می‌داند. «زهره»، 24ساله، فارغ‌التحصیل علوم‌اجتماعی و پشت‌کنکوری است؛ کنکور ارشد. او و دوستش، «مریم» را در میدانی دیگر می‌بینم. او هم برنامه‌ها و وعده‌ها آن‌قدر برایش مهم نیست که ویژگی‌های سیاسی. زهره می‌گوید: «برای من اینکه نماینده اصلاح‌طلب باشد یا اصولگرا مهم است. البته در هر دو گروه خوب و بد هست. مثلا کسی مثل علی مطهری هم هست که اصولگراست ولی من حتما به او رأی می‌دهم». وقتی می‌پرسم چرا؟ جواب می‌دهد: «چون روی موضعی که دارد می‌ماند. پایبندی دارد به اعتقاداتش و شجاع است. درمجموع هرکسی که با مردم بازی نکند و روی کار و حرفی که فکر می‌کند درست است، پافشاری کند، حتی اگر به ضررش باشد، به نظر من فرد مناسبی برای رأی‌دادن است. این همان شجاعتی است که گفتم. ولی فکر نمی‌کنم این برای همه مردم ملاک باشد مخصوصا در شهرهای کوچک. در شهرهای کوچک ملاک میزان خدمت است مخصوصا در حوزه‌های عمرانی». از نظر مریم که دانشجوی فوق‌لیسانس مشاوره است، «تحصیلات» و «تخصص» نماینده فارغ از گرایش سیاسی‌اش، مهم است. او می‌گوید: «برای من هم این ویژگی‌ها مهم است ولی تحصیلات خیلی مهم‌تر است. البته تحصیلات فقط مدرک نیست. منظورم این است که فرد باسواد باشد، در حوزه‌ای که حرف می‌زند متخصص باشد و حرف‌هایی نزند که وقتی خبرش منتشر شد، آدم خجالت بکشد از اینکه این حرف‌ها را همه دنیا دارند می‌خوانند». مسیر بعدی‌ام میدان انقلاب است. از فروشنده مغازه‌ای در ابتدای خیابان کارگر جنوبی می‌خواهم به سؤالم پاسخ دهد و او وقت می‌خواهد تا کمی فکر کند و قول می‌دهد چند خط درباره این موضوع برایم بنویسد. از من می‌خواهد بروم و نیم‌ساعت دیگر برگردم و نوشته‌اش را بگیرم. در این فاصله سراغ آقای «مرزآبادی»، 38ساله و پدر یک دختر دبستانی می‌روم که مشغول تماشای پیشخوان کتاب یکی از مغازه‌های اطراف میدان است. او هم از وعده‌ها و برنامه‌های اقتصادی حرف می‌زند اما وقتی در برابر این پرسش من قرار می‌گیرد که «وظیفه اصلی نماینده، قانون‌گذاری و نظارت بر اجرای قانون است. در این زمینه به نظر شما نماینده چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟» می‌گوید: «ببینید، اگر نمایندگان دنبال حل مشکلات اقتصادی مردم باشند، نمی‌گذارند کسی مثل بابک زنجانی به وجود بیاید. الان کسی را در کشور داریم که بیشتر از بابک زنجانی قانون‌شکنی کرده باشد؟ نظارت بر قانون یعنی همین. او تأکید می‌کند: «همه اینها به‌خاطر این است که نماینده‌ها وقتی به قدرت می‌رسند تازه می‌خواهند بروند دنبال ثروت. باید به کسی رأی داد که ثابت کرده باشد اهل زدوبند و بخوربخور نیست». برمی‌گردم پیش آقای «سعادت»، فروشنده‌ای که قول داده بود، درباره ویژگی‌های نماینده اصلح برایم بنویسد. او کاغذی را به دستم می‌دهد که این جملات رویش نوشته شده است: «نمایندگان خبرگان در ابتدا ولایی، پشتیبان و حامی ولایت و در کنار رهبری و در راه رهبری باشند. اگر گوش به فرمان ولایت باشند یعنی حامی انقلاب اسلامی و امام و پاسدار خون شهیدانند. کسی باشد که دلسوز ملت، باتقوا، عادل، شجاع و مقاوم درمقابل هرگونه دخالت استعمار. تحت‌تأثیر هیچ‌گونه جناحی نباشد. از کسانی که قسم‌خورده برانداختن اصل ولایت و نظام جمهوری اسلامی هستند، نباشد. کسی نباشد که خون تمام شهدا را پایمال کند تا به اهداف شوم و ضدانقلابی خود برسد. دست در میان دستان آلوده‌شده به خون جوانان انقلاب نگذارد. در آخر ان‌شاءالله خداوند پرچم این انقلاب را توسط امام خامنه‌ای به دست پربرکت صاحبمان امام‌عصر(عج) برساند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.