مذاکرات چهارجانبه صلح با طالبان در اسلامآباد برگزار شد
بر مدار صلح؟
مذاکره با طالبان هر بار در آستانه، شکست میخورد. گاهی به دلیل نادیدهگرفتن حاکمیت افغانستان از سوی آمریکا، زمانی به خاطر تشتت آرای طالبها و همین تابستان گذشته به دلیل اعلام خبر مرگ «ملامحمد عمر»، رهبر و بنیانگذار این گروه از سوی افغانستان. در آخرین تلاش برای احیای روندی که تاکنون بینتیجه مانده و یافتن راهحلی برای جنگ حدود 38ساله افغانستان، روز گذشته دیپلماتهای افغانستان، پاکستان، ایالاتمتحده و چین در اسلامآباد گردهم آمدند. دیدار روز گذشته نتیجه تلاشهای «اشرف غنی»، رئیسجمهوری افغانستان بود؛ تلاشهایی که از سپتامبر 2014 و بلافاصله پس از مراسم تحلیف او آغاز شد. دلایل بسیاری برای پیوستن شورشیان به گروه طالبان وجود دارد؛ از خشم ناشی از مداخله آمریکا گرفته تا تلفات غیرنظامیان، از بازداشت و شکنجه تا حفاظت از فعالیتهای سودآور جنایی. با این همه تحلیلگران زیادی بر این باورند که جهتدهنده اصلی درگیریها پاکستان است. به گفته این دست از ناظران، پاکستان از این گروهها برای اعمال فشار بر افغانستان استفاده میکند. مقامات افغانستان در سالهای گذشته بارها تاکید کردهاند که پاکستان با ایجاد پناهگاهی امن برای رهبران این گروه، با تدارکات، آموزش، استخدام و جمعآوری کمک از طالبان حمایت میکند اما مقامات پاکستان هر بار این ادعاها را رد کردهاند. با این همه ناظران بسیاری ادعای کابل را تأیید میکنند و بر این باورند که پاکستان حامی طالبان و برخی گروههای تروریستی دیگر است، اما اهمیت استراتژیک این کشور برای چین، ایالات متحده و عربستان سعودی تاکنون مانع تحریمهای بینالمللی علیه پاکستان شده است. در چنین شرایطی تنها یک راهحل سیاسی امکانپذیر است؛ راهحلی که اسلامآباد هم بخشی از آن باشد. از زمان مرگ ملاعمر حداقل یک گروه از طالبان جدا شده است و اگر طالبان را مجموعهای از چند گروه کوچکتر بدانیم، پذیرفتن این مسئله سخت میشود که دفتر سیاسی طالبان در دوحه که نمایندگان آمریکا درگیر مذاکره با آنها بودند، میتواند کارساز باشد. در این اوضاع تحلیلگران میگویند اولین گام افغانستان برای پشتسر گذاشتن طالبان باید اعتمادسازی بین کابل و اسلامآباد باشد. غنی با دیدار ماه نوامبر سال 2014 خود قدم در همین راه گذاشت و نتیجهاش دیدار چهارجانبه روز گذشته بود. «جاوید فیصل»، معاون سخنگوی «عبدالله عبدالله»، رئیس اجرائی افغانستان در این زمینه گفت: پاکستان فهرستی از اعضای طالبان که مایل به مذاکره هستند یا نیستند را ارائه میکند. به گفته فیصل، توافقنامه پس از این نشست، شامل «همکاریهای دوجانبه در راستای ازبینبردن تروریسم» خواهد بود. او ادامه داد «کسانی که علاقهمند به صلح هستند، میتوانند در این مذاکرات شرکت کنند و کسانی که مایل به ادامه مبارزه هستند از سوی پلتفرمهای مشترک ضدتروریسم هدف قرار میگیرند». برخی منابع از «سراجالدین حقانی»، معاون «ملااخترمحمد منصور»، رهبر طالبان، بهعنوان یکی از نمایندههای این گروه در دور تازه مذاکرات صلح نام برده بودند، اما روزنامه پاکستانی «اکسپرس تریبیون» در شماره روز یکشنبه خود به نقل از «رهبران طالبان» نوشته است که این خبر صحت ندارد. در همین حال به گفته برخی منابع، دولت افغانستان در تلاش است تا گفتوگوهای صلح با سرعت بیشتری انجام شود و تا پایان ماه ژانویه گروههای مسلحی که حاضر به شرکت در مذاکرات صلح هستند، از گروههای آشتیناپذیر تفکیک شوند. مأموریت رزمی ایالات متحده و ناتو در افغانستان یک سال پیش به پایان رسید، اما طالبان از آن زمان حملات خود را افزایش داده و اعضای این گروه در چند جبهه در حال مبارزه با نیروهای امنیتی محلی افغانستان هستند و انتظار میرود به خاطر حفظ قلمرو و نگهداشتن اهرم فشار خود در مذاکرات، مبارزه را ادامه دهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.