پیشگویی بخش بینالملل تئاتر فجر
شاید بهتر باشد
سحر سلطانی
هرچند تا سه، چهار سال گذشته بخش بینالملل به لحاظ کمی و کیفی کمرمق و کمرونق ظاهر میشد، امسال انگار اتفاقات شایستهای در راه است و این پیشگویی با حضور 16 نمایش از 12 کشور دنیا در بخش «آثار تئاتر ملل» سی و چهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر قابل پیگیری است.در بین حاضران، نمایش «هملت» نوشته ویلیام شکسپیر و کارگردانی توماس اوستر مایر از آلمان را باید گزینه قابلتأملتر درنظر گرفت. شاید این به اعتبار جهانی توماس اوستر مایر برگردد که از چهرههایی است که تئاتر جهان او را میشناسد. این حضور بهدلیل کمرنگشدن حضور چهرههای بنام تئاتر جهان در چند سال گذشته قابل تحسین است چون در نبودن چهرهها بخش بینالملل به بخشی باریبههرجهت تبدیل شده بود.از دیگر اتفاقات ناب حضور نمایشی از ژاپن است به نام «بازی سایه» نوشته و کار تاتسویا هاسه گاوا که حضور تئاتر مشرقزمین را باید به فال نیک گرفت که در یک قرن اخیر مرکز ثقل و توجه تئاتر دنیا بوده است. در ایران ما هم بهتر از هر کسی بهرام بیضایی و بعد دکتر سهیلا نجم درباره تئاتر ژاپن قلمفرسایی کردهاند و نگاهمان را معطوف به حقایق نابی ساختهاند و در تئاتر صحنه هم همواره دکتر علی رفیعی این تأثیرپذیری از تئاتر شرق را به بهترین نحو ممکن برای تئاتر ایران رقم زده است.همچنین تئاترهای دیگری از اروپا هستند که نمیشود بهراحتی از کنارشان عبور کرد و باید به این نامها اشاره کرد: «انقلاب بدن» و «انتظار» (دو نمایش همراه- ویدیو آرت) به کارگردانی موخالد راسم از بلژیک، «خانهای در آسیا» نوشته الکس سرانو، پاپالاسیوس، فران دوردال محصول کمپانی سنور سرانو از اسپانیا، «فاجعه» نوشته الکس سرانو، پاپالاسیوس، دیگو آنیدو، مارتی سانچز فیبلا محصول کمپانی سنور سرانو از اسپانیا، همچنین سه نمایش «دگردیسی پروانهشدن»، «سربازها» و «سطح زنده» نوشته و کار صوفیا برسزی از مجارستان، «پریگری نوس» نوشته و کار جرزی زون از لهستان، «هدا گابلر» نوشته هنریک ایبسن و کارگردانی ماریانه رولاند از نروژ.همچنین حضور نمایش «من- مدهآ» نوشته اوریپید و کارگردانی سالومه یوگلیدزه از گرجستان میتواند نویدبخش حرکتی شایسته باشد، از این روی که تئاتر ایران نخست به دلیل حضور آخوندزاده در گرجستان تأثیرات اولیه را از آن دیار به ایران سوق داده است و این رویارویی میتواند قیاسی به اعتبار تجربه تاریخی در کشورمان باشد. عراق تئاتر ندارد؛ اما به دلیل دردهای مشترک و این روزهای اشغالشدهاش و تحمیل دردهای مضاعف از سوی تروریسم جهانی میتواند مورد توجه همه جهان و حتی ما که در همسایگیاش هستیم، باشد. نمایش «شیزوفرنی» نوشته و کار حسین یاسرالعبادی از عراق در تئاتر فجر میتواند با علامت سؤال مواجه شود که آیا رنگوبویی از این روزهای عراق دارد یا خیر؟! در این سالها باب شده است که کارگردانهای ایرانی با هنرمندان خارجی کارهای مشترکی را به تهران و تئاتر فجر آوردهاند؛ البته امسال سه کارگردان نامی در این قضیه گام نهادهاند. نمایشهای «رقص مرگ- بیلالا» محصول مشترک ایران و آلمان نوشته و کار یاسر خاسب، «سپیدمند» محصول مشترک ایران و ترکیه نوشته و کار قطبالدین صادقی و «سلطان مار» محصول مشترک ایران و آذربایجان نوشته بهرام بیضایی و کارگردانی خیرالله تقیانیپور میتوانند بسترساز اتفاقات بهتر بینالمللی و رشد چندجانبه تئاتر کشورمان باشد، اگر این مسیر بهدرستی تعریف و نمایان شده باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.