قطع رابطه با جیبوتی شایعه شبکههای مجازي يا واقعيت
از اعتماد مردم پاسداری کنیم
علیاکبر قاضیزاده
انتشار خبر قطع رابطه دیپلماتیک جیبوتی با ایران بهطور گسترده در رسانههای کشور درحالیکه این خبر یک شایعه و شوخی بوده، تنها یک نمونه از قدرت فناوریهای جدید رسانهای است. همه آنهایی که در زمینه روزنامهنگاری آنلاین فعالیت میکنند، عقیده دارند که اطلاعات موجود در اینترنت، شبکههای اجتماعی و نرمافزارهای موبایلی دو عیب کلی دارد: اولا ویرایششده نیست و ثانیا قابل اعتماد نیست؛ یعنی اولا فنون روزنامهنگاری و همچنین درستی ادبیات خبر در اطلاعات و اخبار اینترنت رعایت نمیشود و ثانیا از ویژگی صحت و سقم خبر
(accuracy) بیبهره هستند. در جریان انتشار خبر قطع رابطه جیبوتی با کشورمان، آنچه اتفاق افتاده همین است که کسی در یکی از همین شبکههای اجتماعی شوخیای کرده و خبرنگاران بدون بررسی منبع خبر آن را منتشر کردهاند. این خبر بهعلاوه شوخیهایی که درباره آن بهوجود آمد به موجی تبدیل شد که مردم و حتی سیاستمداران نیز در این موج هیجان که پر از اطلاعات غلط و شایعات بود، غرق شدند. اینکه مردم و سیاستمداران به مضمون مطبوعات و خبرگزاریها اعتماد میکنند، عجیب نیست، عجیب این است که خبرنگاران و همکاران مطبوعاتی از این اعتماد پاسداری نمیکنند. این وظیفه ماست که اطلاعات موثق را به مردم منتقل کنیم. در کلاسهای آموزش روزنامهنگاری یکی از اولین دروسی که به خبرنگاران داده میشود، دقت در انتخاب منابع خبری است؛ یعنی بررسی این موضوع توسط خبرنگار که چه منبعی خبر را منتشر کرده و آیا موثق هست یا نه. علاوهبراین سنتی 200ساله در روزنامهنگاری وجود دارد که «دبلچک» نامیده میشود. در این سنت هیچ خبری بدون اینکه دو منبع خبری موثق آن را تأیید کرده باشند، نباید منتشر شود. روزنامهنگاران ما متأسفانه رگ گردنشان به اینترنت وابسته شده و خیال میکنند هرآنچه در سایتها، شبکهها و موتورهای جستوجوگر بیابند، قابل انتشار است. اعتماد بیجا به منابع مشکوک، غیرمعتبر یا نامعلوم هستند و نتیجهای جز گسترش بیاعتمادی ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.