اینطوری خیالم راحتتر است
مرضیه رسولی
پنج، شش نفر در اتاق انتظار مطب نشسته بودند که نوبتشان شود و دکتر صدایشان کند. کسی وارد شد و کنارشان نشست؛ احتمالا بیمار تازهای بود که باید بعد از همه آدمهای حاضر میرفت تو. صدای زنگی شنیده شد. با صدای زنگ، غیر از تازهوارد بود، همه بلند شدند و چند ثانیه ایستادند و دوباره نشستند.
تازهوارد به اطرافش و به آدمهای ایستاده نگاه کرد و علت را نفهمید. حدود یک دقیقه گذشت که دوباره صدای زنگ آمد و منتظران همان واکنش را نشان دادند و تازهوارد همچنان متعجب بود. این عمل تکرار شد و سر زنگ چهارم یا پنجم بود که بالاخره مقاومت تازهوارد شکسته شد و او هم به همراه بقیه با صدای زنگ سرپا ایستاد. احتمالا به خرد جمعی و اینکه حتما دلیلی پشت این کار هست، اعتماد کرد. شاید اگر همچنان مقاومت میکرد، از بقیه جدا میافتاد و معذب میشد و اینطور به نظر میرسید که دارد از امری سرپیچی میکند. به علاوه مگر با بلندشدنش چه اتفاقی میافتاد که بخواهد تن ندهد. منتظران یکی یکی داخل اتاق دکتر میرفتند و کارشان انجام میشد و عمل برپا و برجا با صدای زنگ بیرون اتاق ادامه داشت. تازهوارد دیگری اضافه شد و او هم مثل مراجعهکننده قبلی، هاج و واج بود و بالاخره تن داد و همراه بقیه، برپا برجا کرد. دیگر از آدمهایی که قبل از مراجعان اخیر داخل اتاق انتظار بودند، خبری نبود و همه رفته بودند؛ اما حرکت مثل آیینی که سینهبهسینه منتقل شده، ادامه یافت و مراجعان بعدی را هم مبتلا کرد. این شرح ویدئویی بود که در فیسبوک دیدم و توضیحش ساده است: یک نفر بدون اینکه به کار خود فکر کند و دنبال دلیل منطقی برای انجامش بگردد، دنبالهرو بقیه میشود و همین که بقیه هم این کار را انجام میدهند، برایش کفایت میکند؛ چون اگر بخواهد قبل از هر کاری به دلیلش فکر کند، از بقیه و از جهان عقب میافتد. اگر کسی از آن تازهوارد بپرسد چرا با شنیدن صدای زنگ بلند میشوی، میگوید چون همه بلند میشوند و این جوابی آشناست و بارها در موقعیتهای مختلف شنیدهایم و ضربالمثل «چرخ را که از اول اختراع نمیکنند» هم همیشه برای کمک آماده است. در مواردی که حتی کمترین درگیری اخلاقی را داشتهاند این اتفاق افتاده. مطمئنا بعضیها فقط به این جواب بسنده نمیکنند و برای کارشان دلیل میآورند و اینچنین، کاری تئوریزه میشود و پذیرفتهتر و موجهتر از پیش به حیاتش ادامه میدهد و اگر بخواهیم راه دور برویم و شورش را دربیاوریم میگوییم آنقدر به حیاتش ادامه میدهد که تبدیل به داده زیستی میشود که همراه ژنها و بدون دخالت بشر انتقال مییابد و اینطوری زندگی ما با انجام کارهای بیدلیل و پوچ انباشته میشود. آدم با خودش دنبال اتفاقهای مشابه دیگر میگردد و بیشمار مصداق پیدا میکند و به خود میگوید همهچیز مسری است، مگر اینکه سیستم دفاعی قوی داشته باشی و حواست برای یک لحظه هم پرت نشود. یکی نوشته بود در تاکسی تا یکی کرایه را از جیبش درمیآورد و به راننده میدهد، همه دست به جیب میشوند که کرایه را بدهند؛ چون کرایهدادن هم مسری است یا اینکه عادتهای بیشماری را در خانوادهها میبینی که علت انجامش خیلی نحیفتر از بزرگی کار است. کارها بزرگ و مستمرند و دلایل گذرا و کوچک. روی مبل رومبلی، روی فرش روفرشی، روی یخچال رویخچالی و روی روکش صندلی ماشین یک روکش دیگر میکشند و در مورد متأخرتر حتی روی غذا هم روکش سلفونی میگذارند و بهداشت را دلیل کار خود ذکر میکنند؛ درحالیکه هیچ آماری در دست نیست که بگوید آنان که روی غذاها و شیرینیها سلفون نکشیدهاند عمر کوتاهتر و زندگی ناسالمتری نسبت به رعایتکنندگان داشتهاند یا کودکی که روی مبلِ بدون روکش بازی کرده تعداد دفعات بیشتر از کودکی که تمام اموراتش روی مبل روکشدار و روفرشی گذشته، به بیماری مبتلا شده، در جواب میگویند: «اینطوری خیالم راحتتره». آدمهای معترض هم کم نیستند؛ اما بهنسبت در اقلیتاند. در این مورد آخر، بعضی شاکیاند از اینکه والدین و رئیس خانه، کلا برای میهمانهایشان زندگی میکنند، همهچیز را در غلاف نگه میدارند و فقط وقتی میهمان بیاید، چشمشان به فرش و مبل خودشان روشن میشود. روی اعتراضشان هم پافشاری میکنند؛ اما حوصله جنگ طولانی ندارند و احتمالا به خودشان میگویند: «حالا اونقدرا هم اهمیتی نداره».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.