|

آموزش‌وپرورش و آزمودنِ آزموده‌ها!

محمدرضا نیک‌نژاد، آموزگار

مرضیه گرد رئیس سازمان مدارس غیردولتی وزارت آموزش‌وپرورش با بیان اینکه با وجود مدارس تاپ در بین مدارس غیردولتی، میانگین نمرات در برخی از این مدارس بسیار پایین است و براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، مدارسی که میانگین نمرات آنها قابل‌قبول نباشد، از سال آینده تعطیل می‌شوند، بر لزوم ارتقای کیفیت مدارس غیردولتی تأکید کرد و گفت: مشتریان مدارس غیردولتی به‌دنبال کیفیت هستند و اگر این کیفیت را ببینند قطعا این مدارس را رها نخواهند کرد». (روزنامه «شرق» 26/9/94) در گفته‌های خانم گرد نکته‌ای بیش از هرچیز به چشم می‌آید که دارای سویه‌های آموزشی آسیب‌زاست. ایشان خبر از تعطیلی مدرسه‌های غیردولتی‌ای می‌دهد که دارای میانگین نمره‌ای پایین‌ هستند! سیاست کمی‌نگر در مدرسه‌های دولتی نیز به شکل دیگری- مانند سفارش به نمره‌دادن برای بالابردن شمار قبولی و معدل دانش‌آموزان و... - انجام می‌شود اما طرح آن به‌ شکل رسمی بی‌گمان تازگی دارد. گرچه اجرای این تصمیم در کشور تازگی دارد اما نمونه‌های تجربه‌شده‌ای در جهان برای آن یافت می‌شود که خوشبختانه یا بدبختانه کامیابی‌های چشم‌گیری در آنها دیده نشده است - اگر نخواهیم واژه شکست را به‌کار بریم! «دایان راویچ»، آموزش‌شناس و منتقد آموزشی آمریکا، در یادداشتی به نام «چرا من ذهنم را درباره اصلاح مدرسه تغییر دادم» در وال‌استریت‌ژورنال به نقد سیاست آموزشی دولت آمریکا در همین زمینه، یعنی تعطیلی مدرسه‌ها به‌خاطر معدل پایین، می‌پردازد. این تصمیم بخشی از برنامه «NCLB» (هیچ بچه‌ای از آموزش جا نماند) است که از دوران بوش پسر تصویب و اجرا شد و مهم‌ترین بخش آن برگزاری آزمون‌های استانداردشده در ایالت‌ها و مقایسه آنها با یکدیگر بود. دایان راویچ می‌گوید: «گرچه این هدف [ بالابردن مهارت‌های خواندن و حساب‌کردن] در کل، به‌عنوان یک آرمان به رسمیت شناخته شد، اما اگر هر گروه از مدرسه‌ها پیشرفت درخوری در این زمینه‌ها نمی‌داشتند با مجازات‌های سختی روبه‌رو می‌شدند که سخت‌ترین آنها بسته‌شدن مدرسه بود. تا سال 2008، 35 درصد مدرسه‌های دولتی به‌عنوان «مدرسه‌های شکست‌خورده» اعلام شدند و هر سال به شماری از آنها که به نظر رو به رشد بودند، مهلت کوتاهی داده می‌شد. فشار فرادستان آموزشی بر مدرسه‌ها برای بالابردن معدل و درصد قبولی- به‌عنوان تنها شاخص‌های ارزیابی یادگیری در کشور- سبب شده است که مدیران مدرسه‌ها با پایین‌آوردن استانداردهای آزمون و ساده‌سازی آن از یک‌سو و سفارش‌ها و فشارهای همیشگی به آموزگاران از دیگرسو، حتی در شاخص‌های سنتی آموزش نیز دست برده و آنها را دست‌مایه‌ای برای نشان‌دادن کامیابی‌های آموزشی توخالی خویش قرار داده‌اند. گرچه در کشور آماری شفاف، از افت آموزشی در دست نیست اما گمانی هم نیست که چنین رویه‌هایی - به‌ویژه تصمیم تازه- مدرسه‌های غیردولتی را بیش از گذشته و برای گریز از بسته‌شدن مدرسه‌شان وا‌دارد تا گزارش‌های نادرستی به فرادستان ارائه دهند و این می‌تواند بیش از گذشته به آموزش در کشور آسیب رساند. خانم گرد باید یادآور شد که آزموده را آزمودن‌خطاست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.