|

«رولت روسی» در جنگ یمن کجاست؟

محمدعلی عسگری: این روزها که برخی تحلیلگران ما صحبت از «رولت روسی» کرده و از ورود مقتدرانه روسیه به بحران سوریه می‌گویند، ناخودآگاه این سؤال در ذهن تداعی می‌شود که آیا یمنی‌ها نیز می‌توانند توقع یک ضرب‌شست از روسیه را داشته باشند؟ اهمیت طرح این سؤال شاید بیشتر به این دلیل است که مسکو با صدور بیانیه‌ای خواستار توقف فوری جنگ در یمن شد! وزارت خارجه روسیه با صدور بیانیه‌ای گفت: «ادامه درگیری‌ها در یمن باوجود ازسرگیری مذاکرات صلح، به کشته‌شدن غیرنظامیان منجر می‌شود، برای همین ما باید بار دیگر از دو طرف بخواهیم که فوری تمامی درگیری‌ها را متوقف کرده و مشکلاتشان را بر سر میز مذاکرات حل کنند». اما چنانکه از سیاق کلام این بیانیه برمی‌آید و در ادامه نیز خواهیم دید، به نظر نمی‌رسد مسکو قصد دخالت جدی در بحران یمن داشته باشد و صدور چنین بیانیه‌هایی نیز مانند گذشته صرفا برای حفظ یا خرید آبرو بوده است. نگاهی به 10 ماه جنگ در یمن و به‌ویژه بازبینی نقش روسیه در این بحران نیز تا حدودی همین واقعیت تلخ را پیش چشم می‌آورد. برای مثال همین چند روز پیش بود که «علی عبدالله‌صالح»، رئیس‌جمهوری سابق یمن (و متحد قدیمی اتحاد جماهیر شوروی سابق)، با ارسال پیامی از مسکو خواست جلوی عربستان را بگیرد یا دست‌کم «نیروهای طرفدار او را به موشک‌های حرارتی و هدایت‌شونده و ضدهوایی و همچنین خودرو زرهی و موشک‌های زمین‌به‌دریا مجهز کند»، اما مسکو در پاسخ به این درخواست سکوتی سنگین پیشه کرد. یا چند ماه پیش زمانی که یک هیأت وابسته به حوثی‌ها با ‌هزار آرزو به مسکو سفر کردند تا حداقل مسکو دست نوازشی بر سر آنها بکشد و بعد از چند ماه جنگ و بمباران آنها را هم به عنوان یک بازیگر مؤثر در عرصه یمن به رسمیت بشناسد، باز هم دیدیم مسکو با سکوتی سرد آنها را بدرقه کرد. مهم‌ترین اقدام روسیه اما در جریان جنگ یمن رأی عجیب این کشور به قطع‌نامه 2216 شورای امنیت سازمان ملل متحد بود که فریاد خیلی‌ها را درآورد و باعث شد مسکو به داشتن سیاست یک‌بام‌ودوهوا متهم شود، زیرا درحالی‌که 14 عضو این شورا به آن رأی مثبت داده بودند و روسیه در یک موقعیت استثنایی می‌توانست در جایگاه مخالف بنشیند، به این قطع‌نامه رأی ممتنع داد. «ویتالی چورکین»، نماینده روسیه در سازمان ملل، در توجیه این عمل به‌صراحت گفت: «از آنجا که این قطع‌نامه شامل همه دغدغه‌های جامعه جهانی نبود، ما به آن رأی ممتنع دادیم!» جالب اینکه این قطع‌نامه دست‌پخت کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس بود و هنوز هم مانند شمشیر داموکلس بر سر یمنی‌ها آویخته شده است. در این قطع‌نامه از گروه‌های مختلف به‌ویژه حوثی‌ها خواسته شد فوری نیروهای خود را از مناطقی که تصرف کرده‌اند، خارج کنند. همچنین در این قطع‌نامه افرادی مانند «احمد علی عبدالله‌صالح» و «عبدالملک الحوثی»، رهبر حوثی‌ها، در لیست سیاه سازمان ملل متحد قرار می‌گرفتند و اموال‌شان مسدود می‌شد. ریاض به‌محض تصویب این قطع‌نامه مدعی شد: «تصویب این قطع‌نامه مهر تأییدی بر حمله نظامی ریاض و متحدانش به یمن (بخوانید حوثی‌ها) است». روشن است که در اینجا هدف دفاع از یک شخص یا گروه خاص نیست، بلکه بیشتر انگشت‌گذاشتن بر همان «رولت روسی» است که این روزها هرچه در جریان «بحران سوریه» پررنگ‌تر شده، در جریان «بحران یمن» رنگ می‌بازد. وقتی جنگ یمن را در یک کفه ترازو و جنگ سوریه را در کفه دیگر آن می‌گذاریم، نمی‌توانیم از چنگ این پرسش گزنده فرار کنیم که پس آن رولت روسی کجاست؟ آیا کشته‌شدن صدها ‌هزار نفر در یمن و آواره‌شدن‌ میلیون‌ها انسان و ویران‌کردن یک کشور، نمی‌تواند بخش کوچکی از همه آن «دغدغه‌های جامعه جهانی» در نگاه مقامات مسکو باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.