فساد و سوءمدیریت پاشنه آشیل نیروهای افغان
تعداد سربازان خارجی که در جنگهای منطقه «هلمند» کشته شدند بیشتر از هرجای دیگری در افغانستان است. بااینحال با گذشت تقریبا یکسال از خروج نیروهای ناتو از این منطقه به نظر میرسد هلمند همچنان با مخاطرات گستردهای روبهرو بوده و شبهنظامیان طالبان به دلیل رخنه فساد و سوءمدیریت در بین نیروهای افغانی میتوانند هرازچندگاهی بخشهایی از آن را به تصرف خود درآورند. منطقه «سنگین» یکی از جدیدترین مناطقی بود که به دست نیروهای طالبان افتاد و ضربه شدیدی را بر توان نیروهای افغانی بهخصوص بعد از خروج نیروهای خارجی زد. «سرور جان»، فرمانده گردان پلیس که در سطح وسیعی در عملیات «سنگین» و «مرجه» مشارکت داشت، میگوید: «نیروهای وابسته به او با کمترین تجهیزات به حال خود رها شده بودند و آنها باید با چنین وضعیتی با شبهنظامیان طالبان مقابله میکردند». او ادامه میدهد ما بارها از مرکز خواستیم به ما کمک کنند اما کسی جواب نداد. در آن شرایط زبان حال نیروهای ما این بود که وقتی به ما کمک نمیکنند، چرا ما باید کاری کنیم؟ به نظر میرسد این تکرار همان صحنهای است که در «قندوز» رخ داد. سپتامبر گذشته نیروهای طالبان نیروهای افغانی را که نیازمند یک روحیه جدید و سازماندهی قوی بودند، شکست دادند و بر شهر مسلط شدند. نیروهای موجود در هلمند نیز دو ماه با تجهیزات و مهمات ناکافی مبارزه میکردند. فساد موجب هدررفتن کمکها شد و پدیدهای به نام «سربازان فرضی» را به وجود آورد. سربازان فرضی به سربازانی گفته میشود که به دلایل مختلف از بدنه نیروها خارج شده اما همچنان آمارشان ارائه میشود تا بتوانند حقوقشان را به جیب بزنند. «عطاءالله افغان»، یکی از اعضای شورای منطقه هلمند، میگوید: «در یک گروهان، آمار رسمی افراد 400 نفر بود اما درواقع بیش از 150 نفر نبودند. نهادهای اطلاعاتی کمکاری میکنند و فساد حتی به صورت فروش سوخت یا به صورت سربازان فرضی و... به صورتی گسترده جریان دارد». هلمند از مدتها پیش مرکز نیروهای طالبان و یکی از بزرگترین منابع درآمد این گروه از تجارت مواد مخدر بوده است. «شکیبا هاشمی»، نماینده پارلمان از «قندهار» و عضو کمیته امنیتی پارلمان، میگوید: «شبکهای از رقیبان و دخالتهای بیجای سیاسی شرایطی را به وجود آورده که کنترل اوضاع را دشوارتر میکند». او میافزاید: «بهطورمثال رئیس پلیس به دلیل نفوذ یک شخص قوی تعیین میشد؛ چون استاندار منطقه فرد دیگری را تعیین کرده بود، فرمانده ارتش هم میخواست شخص دیگری به ریاست برسد. بین این نهادها همکاری و هماهنگی وجود ندارد، شما نمیدانید چه کسی مسئول است و وقتی کارها خراب میشود، هرکسی تقصیر را به گردن دیگری میاندازد». دولت وحدت ملی «اشرف غنی»، رئیسجمهوری افغانستان، هنوز پستهای خالی دارد و همین مسئله باعث شده تا سیاستمداران محلی تعیین کنند چه کسانی بر سر کار باشند. یکی از وزرای کابینه او که نمیخواهد نامش فاش شود، میگوید: «اگر شما به درخواستهای آنها توجه نکنید، برای شما مشکل درست میکنند». مسئولیت وقتی نیروهای ناتو از هلمند خارج شدند، این امید قوت گرفت که نیروهای افغانی با انتقال به دو اردوگاه بزرگ، جایگزین نیروهای خارجی شده و بهتنهایی قادر به مقابله با طالبان باشند. اما واقعیتها نشان داد که این افراطگرایان بودند که قدرت جدیدی از خود به نمایش گذاشتند. با وجودی که مسئولان ناتو از شجاعت سربازان افغانی ستایش کردند اما گزارشی که پنتاگون به کنگره آمریکا داد، حاکی از نقاط ضعف کلی و جزئی در بین نیروهای افغانی بود که میتواند مشکلات خطرناکی را به بار آورد. از آن گذشته در این گزارش آمده است، واحدهای ارتش به صورت پراکنده مستقر شدهاند و به جای انتقال صحنههای نبرد به اراضی تحتتصرف طالبان، نشستهاند تا دشمن فرارسد و بهاینترتیب ابتکارعمل را به دست دشمن سپردهاند. «معصوم استانک زی»، جانشین وزیر دفاع، میگوید: «جنگ در افغانستان «سخت» بود». اما به گفته او، مشکلاتی که بروز کرد در اثر انداختن مسئولیت امنیت از نیروهای خارجی به داخلی بود. او در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت که در سال 2014 همه با عجله و شتاب میگفتند باید مسئولیتها واگذار شود، حال یکسال بعد از آن ما میتوانیم بگوییم این مسئولیتها را برعهده گرفتهایم. حملات طالبان در هلمند نگرانیهای زیادی را به وجود آورده است، بهطوریکه بریتانیا نیروهایی اضافی فرستاد تا به هیأت مستشاری وابسته به ناتو در هلمند کمک کنند و بتوانند نیروهای محلی را برای مقابله با طالبان تقویت کنند. مقامات مسئول میگویند، گزارشها نشان میدهد که این نیروها هنوز در این استان هستند هرچند مأموریتشان مستشاری بوده و کمتر در نبردها شرکت میکنند. فرماندهان افغان بارها خواستار ارسال هلیکوپترهای جدید یا پشتیبانی هوایی و اطلاعاتی بودهاند. «محمد رسول زی»، سخنگوی «لشکر 215» که در هلمند مستقر است، در اینباره میگوید: «هماهنگی بین نیروها روزبهروز بهتر میشود اما جمعآوری اطلاعاتی هنوز ضعیف است». به گفته او، نیروهای ناتو با کمک حدود 60 بالن شناسایی در «سنگین» عملیات کردند و به آنها یاری رساندند تا تحرکات شبهنظامیان را زیر نظر داشته باشند. این در حالی است که عکس نیروهای افغانی تنها یک بالن شناسایی دارند و به هیچیک از درخواستهای آنها تاکنون پاسخی داده نشده است. منبع: رویترز عربی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.