میدان تقسیم؛ پیادهراه سنگفرش
بعید است ایرانی باشید و به استانبول رفته باشید و میدان تقسیم را ندیده باشید. این میدان که بسیار بزرگتر از یک میدان است و البته قابلیتهای بیشتری هم دارد، در سالهای اخیر تغییرات فراوانی را تجربه کرده است. بخشی از این تغییرات در راستای تبدیل این میدان و خیابان استقلال منتهی به این میدان، به پیادهراه بوده است. این موجب شده است که میدان تقسیم به محلی برای تجمع مردم و البته گردشگرانی بدل شود که از استانبول مدرن دیدن میکنند. تاریخچه این میدان به قرن هجدهم و زمان سلطانمحمد اول بازمیگردد، بااینحال شکل امروزی آن حاصل اقداماتی است که در سه، چهارسال اخیر انجام شده است. درواقع تبدیل این میدان به فضایی مختص عابران پیاده از نوامبر سال ۲۰۱۲ آغاز شد. میدان تقسیم طی این سالها به یکی از شلوغترین نقاط استانبول تبدیل شده بود و به سیاق دیگر مناطق شلوغ شهرهای مدرن، ترافیک در آن معمول بود. براساس آنچه در پروژه پیادهسازی میدان انجام شد، حرکت ماشینها در میدان از طریق زیرگذرها و تونلها صورت میگیرد و سطح میدان فقط مختص پیادهها خواهد بود. با اتمام این پروژه، استانبول دارای دومین میدان بزرگ جهان شده است. یعنی فضایی برابر با ۹۲هزار مترمربع. درحالحاضر میدان تیانآنمن چین بزرگترین میدان شهری دنیاست. میدان تقسیم به نمادی برای استانبول امروزی بدل شده است. میانه این میدان ایستگاه مترو قرار دارد و در اطراف آن هتلها و رستورانهای متعدد جای گرفتهاند، این است که تقسیم، مقصدی مطلوب هم برای گردشگران و هم محلیهاست. سطح این میدان با سنگفرش پوشیده شده است. تقسیم البته واژهای عربی است برای این میدان ترک. درواقع این میدان در ابتدا مرکزی برای تقسیم آب بوده است و این وجه تسمیه میدان است. در سال 1732، سلطانمحمد اول دستور داد سازهای سنگی ساخته شود تا آبی را که از جنگلهای بلگراد میرسد، جمعآوری و از این نقطه به دیگر نقاط شهر توزیع کنند. این سازه سنگی آغازی بود برای میدانی که امروز بهعنوان میدان تقسیم میشناسیم. درست است که «تکسیم میدانی» را در زبان انگلیسی به میدان تقسیم ترجمه میکنند اما درواقع میدان به معنای یک فضای باز بسیار بزرگ است و به نظر میرسد حالا که تقسیم به دومین میدان بزرگ دنیا بدل شده، این واقعیت بیش از گذشته به چشم میخورد. فضای میدان تقسیم به شکل مربعمستطیلی است که در میانه خود جمعیت را دربر میگیرد. البته حالا در میانه آن سازهای سنگی برای تقسیم آب به چشم نمیخورد اما یکی از ایستگاههای مترو استانبول در مرکز آن قرار دارد. به فاصله تنها صدمتر از این ایستگاه هم ایستگاههای اتوبوس شهری و تاکسی مستقر شدهاند. این یعنی با وجودی که میدان پیادهراه است، دسترسی به این میدان برای عابران بهسادگی امکانپذیر است. میدان تقسیم با نقاط تاریخی مشخصی احاطه شده است. ساختمان برجستهای که در یکی از رأسهای میدان قرار دارد، مرکز فرهنگی آتاتورک است. دیگر نقطه تاریخی مهم، هتل مرمر است. در کناره میدان نیز فضای سبزی قرار دارد. یادبود جمهوریت که توسط پیکرتراش مشهور ایتالیایی، پیئترو کانونیکا، ساخته شده و در سال ۱۹۲۸ میلادی رونمایی شد نیز در میدان تقسیم و در ابتدای خیابان استقلال واقع شده است. یادبود جمهوریت، ادای احترامی است به تشکیل جمهوری ترکیه در سال ۱۹۲۳ میلادی که در نتیجه جنگ استقلال به دست آمد. این بنا همچنین محل دورزدن ترامواهایی است که از قدیم در این خیابان مسافران را جابهجا میکردهاند و اکنون تبدیل به تنها وسیله حملونقل در خیابان استقلال شدهاند که عمدتا توسط توریستها و گردشگران مورد استفاده قرار میگیرند. اما چیزی که میدان تقسیم را به یکی از مهمترین مراکز در استانبول بدل کرده، قابلیت این میدان برای جمعشدن مردم در کنار هم است هرچند در سالهای اخیر ناآرامیها و اعتراضهای مردمی ترکها در این نقطه برای دولت دردسرساز هم بوده است. درهرحال میدان تقسیم تبدیل به محلی برای اجتماع، برگزاری اعیاد، کنسرتها و... شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.