|

مهم‌ترین شخصیت‌ نظامی پاکستان وارد کابل شد

تکرار مکررات

فریبا پژوه: روز گذشته ژنرال «راحیل شریف»، رئیس ستاد نیروی زمینی ارتش پاکستان و یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های نظامی این کشور برای گفت‌وگو با مقامات افغانستان وارد کابل شد. به نظر می‌رسد هدف سفر راحیل به افغانستان تلاش برای ازسرگیری روند گفت‌وگوها میان نیروهای گروه طالبان و دولت افغانستان برای رسیدن به آتش‌بس و صلح باشد. در تابستان امسال و در حاشیه نشست قلب آسیا که در اسلام‌آباد برگزار شد، مقام‌های چهار کشور به توافق رسیدند روند مذاکرات صلح که پس از اعلام مرگ «ملامحمد عمر» به تعویق افتاده بود، دوباره آغاز شود و سفر این ژنرال پاکستانی پس از نشست چهارجانبه مقام‌های عالی‌رتبه پاکستان، افغانستان، چین و آمریکا انجام شده است. به نظر می‌رسد رهبران افغان به ازسرگرفته‌شدن مذاکرات صلح با طالبان خوشبین هستند، اما بسیاری از رسانه‌های افغانستان و افکار عمومی به سفر ژنرال راحیل و آغاز مذاکرات صلح چندان خوشبین نیستند. «امرالله صالح»، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان یکی از منتقدان حضور این ژنرال پاکستانی در کابل است. رسانه‌های پاکستانی گزارش دادند پیش از سفر راحیل شریف، «اشرف غنی»، رئیس‌جمهور افغانستان در تماسی با «نواز شریف» نخست‌وزیر پاکستان، دربارۀ مشکلات منطقه و همکاری‌ها میان دو کشور بحث و گفت‌وگو کرده‌ است. همچنین رئیس‌جمهور افغانستان وعده داده بود که گفت‌وگوهای صلح به‌زودی انجام می‌شود. پاکستان در چند ماه گذشته اعلام کرده بود قصد دارد در انجام دور دوم مذاکرات صلح افغانستان و طالبان نقش داشته باشد، اما دراین‌میان نمی‌توان از نقش مهم چین و ایالات متحده آمریکا چشم پوشید. در چند سال گذشته پاکستان نشان داده همواره سعی می‌کند با افزایش فشارهای بین‌المللی، خود را از زیر فشار رها کند. این کشور پس از به‌رسمیت‌شناختن حکومت طالبان در افغانستان، با چرخشی چشمگیر به ائتلاف بین‌المللی علیه طالبان پیوست. همچنین پاکستان بارها اعلام کرده بود اطلاعی از سرنوشت «اسامه بن‌لادن»، رهبر سابق گروه «القاعده» ندارد؛ درحالی‌که سرانجام بن‌لادن در شهر «ابیت آباد» پاکستان، کشته شد. این ماجرا درباره ملامحمد عمر، رهبر سابق طالبان نیز تکرار شد. شاید این‌بار هم فشارهای بین‌المللی و همچنین فشار افکار عمومی در پاکستان و افغانستان باعث شده اسلام‌آباد برای برگزاری دور دوم مذاکرات صلح وارد عمل شود.راحیل شریف در چند هفته گذشته و پیش از سفر به کابل، بدون دعوت به آمریکا رفت. محور اصلی مذاکرات او در ایالات متحده، مسئله تروریسم و نقش پاکستان در کنترل گروه‌های تروریستی در منطقه بود. پاکستان نشان داده است هم می‌تواند گروه‌های تروریستی را ایجاد کند و هم به طرز مؤثری با آن مبارزه و آن را مهار کند. امروز نیز اگرچه سفر مقامات پاکستانی به کابل می‌تواند دریچه‌ای رو به صلح در افغانستان باشد، اما با توجه به شرایط منطقه به نظر می‌رسد، این روند به آهستگی پیش برود. در این میان سفر ناگهانی «نارندرا مودی»، نخست‌وزیر هند به پاکستان و کم‌رنگ‌شدن اختلافات میان دو کشور می‌تواند در روند صلح در افغانستان تأثیرگذار باشد. از سوی دیگر، افغانستان برای مذاکره با طالبان با مشکلاتی مواجه است؛ این گروه پس از مرگ ملامحمد عمر به چهار دسته به رهبری «ملااخترمنصور»، «ملارسول آخند»، «ملا عبدالقیوم ذاکر» و «سراج‌الدین حقانی» تقسیم شده است. حکومت افغانستان باید بداند با کدام‌یک از این گروه‌ها گفت‌وگو خواهد کرد و چه تضمینی وجود دارد که هر کدام از این گروه‌ها که در مذاکرات حضور ندارند، در مذاکرات صلح اخلال ایجاد نکنند. همچنین وضعیت فعالیت نیروهای داعش نیز در افغانستان تأمل‌برانگیز است. آغاز فعالیت رسانه‌ای این گروه در قالب شبکه رادیویی «صدای خلافت» می‌تواند زمینه عضوگیری این گروه را در افغانستان تشدید کند. بااین‌همه به نظر می‌رسد با توجه به همسایگی دو کشور و تغییرناپذیری جغرافیا بهتر است افغانستان و پاکستان در نهایت به تفاهماتی هر چند اندک، دست پیدا کنند. از زمان روی‌کارآمدن حکومت وحدت ملی و بهبود نسبی روابط کابل و اسلام‌آباد، دولت افغانستان انتظار داشت این بهبود روابط به کشاندن گروه طالبان به پشت میز گفت‌وگو کمک کند، اما تحولات سریع روابط روبه‌گسترش دو کشور چندان دوام نداشت. هرچند فتح باب مذاکرات بین دو کشور حتی اگر در چارچوب مذاکره برای مذاکره بعدی باشد، می‌تواند باعث گفت‌وگو میان دو کشور همسایه شود. دستاورد این گفت‌وگو شاید این باشد که افغانستان کمتر از گذشته شاهد آنچه در ولایات «قندوز» و «هلمند» روی داد، باشد و شهرهای این کشور با کاهش حملات انتخاری مواجه شود. بی‌شک این مسئله بدون همکاری نیروهای بین‌المللی در افغانستان، سازمان ملل و قدرت‌های منطقه‌ای مانند هند و روسیه و ایران، محقق نخواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.