|

هیأت روسی در دیداری محرمانه با مقامات اسرائیل به گفت‌وگو نشست

مأموريت محرمانه در «تل‌آويو»

همین هفته گذشته بود که تصویب قطع‌نامه‌ای در شورای امنیت سازمان‌ملل، خبر از توافق قدرت‌های جهانی در لزوم برقراری مذاکرات مستقیم بین دولت «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه و گروه‌های شورشی و مخالف آن می‌داد؛ اجماعی که حالا شاید مخالفت آشکار تقریبا هیچ‌کدام از بازیگران اصلی منطقه‌ای را به همراه نداشته، اما بدون شک چنان حساسیت‌برانگیز است که فرستاده ویژه مسکو، این مهم‌ترین حامی دمشق را راهی پایتخت یکایک متحدان بالقوه آن کند تا بلکه با ارائه طرحی دقیق و ضمانت‌های لازم دیپلماتیک، چشم‌انداز خاتمه بحران سوریه را کمی به واقعیت نزدیک‌تر کند. دراین‌میان و در شرایطی که سفر «آلکساندر لاورنتیف»، فرستاده ویژه روسیه در امور سوریه، به پایتخت‌های عراق، اردن، مصر و امارات متحده عربی، به‌خوبی پوشش داده شده بود، گزارش روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» حکایت از آن دارد هیأت روس مأموریتی محرمانه‌تر نیز در دستور کار داشته است و آن چیزی نیست جز دیدار با مقامات اسرائیلی که خبر آن روز گذشته و پس از گذشت سه روز، به رسانه‌ها درز پیدا کرد. لاورنتیف و هیأت همراهش که نام «سرگی ورشینین»، دبیر بخش خاورمیانه وزارت امور خارجه روسیه، را در صدر خود می‌دید، در حالی روز پنجشنبه گذشته و به منظور حصول توافقی دیپلماتیک درباره چگونگی پایان‌دهی به بحران سوریه، به طور محرمانه با مقامات وزارت خارجه و معاونان نخست‌وزیر اسرائیل دیدار داشته‌اند که سکوت مقامات رسمی دو کشور درباره جزئیات این دیدار، بیش از هرچیز، نشان از منافع متضاد آنان در سوریه دارد. روزنامه هاآرتص به نقل از یکی از مقامات ارشد اسرائیل که نخواسته نامش فاش شود، مدعی شده طرف اسرائیلی در جریان دیدار با هیأت روسی خاطرنشان کرده تل‌آویو در صورت حصول هرگونه توافقی، همچنان باید از اختیارات لازم برای خنثی‌سازی هر گونه عملیات تروریستی برخوردار باشد که بناست از خاک سوریه، امنیت و موجودیت اسرائیل را هدف قرار دهد. «یوسی کوهن»، مشاور امنیت ملی اسرائیل، که احتمالا در چند روز آتی به ریاست سازمان اطلاعات موساد نیز منتصب خواهد شد، همچنین تأکید داشته اسرائیل همچنان به تلاش‌ها و تحرکات نظامی خود برای جلوگیری از انتقال تسلیحات به لبنان، ادامه خواهد داد. افزون بر این، طرف اسرائیلی خواستار آن شده تا هرگونه توافق‌نامه‌ای از سوی قدرت‌های جهانی درباره آینده سوریه، دمشق را ملزم کند تا به هر تدبیری، از انجام حملات مستقیم یا غیرمستقیم به خاک اسرائیل در قلمروی خود جلوگیری کند. این در حالی است که «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری روسیه، سه‌شنبه گذشته و در جریان مکالمه‌ای تلفنی به «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر اسرائیل، خاطرنشان کرده بود هیچ برنامه جایگزینی برای پایان‌دهی به جنگ سوریه جز آغاز فرایند مذاکرات بین سوری تحت نظارت سازمان‌ملل و همچنین ادامه حملات نظامی علیه مواضع تروریست‌های داعش و دیگر گروه‌های افراطی در منطقه وجود ندارد. این دو در حالی باری دیگر برپایی سازوکاری به منظور هماهنگ‌سازی راهبردها و عملیات ضدتروریستی را یکی از ارکان موفقیت قدرت‌های بین‌المللی در نابودی داعش دانسته‌اند که ماه نوامبر گذشته و در حاشیه نشست تغییرات اقلیمی پاریس نیز بر لزوم تعمیق و تقویت همکاری‌های نظامی بین دو کشور تأکید داشته‌اند؛ امری که با نظر به مناسبات درهم‌پیچیده و ائتلافات متعدد منطقه‌ای، شاید بیش از حد خوشبینانه می‌نماید. هنوز یک ماهی از درخواست دولت دمشق و آغاز عملیات نظامی مسکو در سوریه نگذشته بود که «عاموس یدلین»، رئیس مرکز مطالعات امنیت ملی و رئیس شاخه امنیت نظامی ارتش اسرائیل، با تنظیم گزارشی، به ارزیابی عواقب دخالت نظامی روسیه در میدان جنگ سوریه پرداخت. در این گزارش ادعا شده بود حضور نظامی روسیه در خاک سوریه، به خودی خود متضمن هیچ‌گونه تهدیدی برای امنیت ملی اسرائیل نخواهد بود، بلکه منشأ اصلی تهدید، تقویت محور حزب‌الله و ایران در صورت باقی‌ماندن اسد در قدرت است؛ تهدیدی که بنابر ادعای نویسنده، تل‌آویو را ناچار از آن‌ خواهد کرد تا با اتکا به همکاری‌های بین‌المللی، درصدد تضعیف هرچه بیشتر حکومت اسد و چه بسا سرنگونی آن برآید. این در حالی است که باوجود اجماع ظاهری بین‌المللی برای آغاز مذاکرات صلح در سوریه، شکاف بین دولت‌های حامی اسد و پشتیبان مخالفان روزبه‌روز بیشتر می‌شود. شاهد این مدعا نیز لغو سفر هیأت روسی به عربستان سعودی است که اگرچه بنا داشت در راستای دیدارهای منطقه‌ای خود، سری به ریاض نیز بزند، اما گویا پس از کشته‌شدن رهبر گروه شورشی «جیش‌الاسلام» در سوریه که از کمک‌های سرشار مالی خاندان سعود در مبارزه با دولت اسد بهره می‌برد، از تصمیم خود منصرف شده است. درنتیجه، آن‌طور که پیداست، طرف اسرائیلی اگر همین چند ماه پیش امید داشت تا از میان چهار سناریوی پیش‌بینی‌شده برای آینده سوریه، سوریه‌ای بدون اسد را نصیب ببرد، اکنون باید در بهترین حالت، به سوریه‌ای با حاکمیت اسد رضایت دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.