گالری «آرت لانژ» برگزار میکند
نمایشگاه هنری دورریختنیها
شرق: برگزارکنندگان نمایشگاه «بازیافت خلاق» میگویند فصل مشترک آثاری که قرار است در این رویداد به نمایش گذاشته شوند، استفاده از مواد دورریختنی و برآمده از فرهنگ ایرانی هستند. نشست مطبوعاتی مربوط به نمایشگاه Upcycled یا بازیافت خلاق صبح دیروز، چهارم دی از سوی گالری آرتلانژ برگزار شد. این نمایشگاه که ایده آن از سوی این گالری مطرح و هنرمندان از سوی بهداد لاهوتی انتخاب شدهاند، قرار است اوایل بهمن سال جاری برپا شود و به چرخه بازیافت مواد ارتباط دارد. محمدرضا شاهرخینژاد، مسئول گردآوری کتاب این نمایشگاه در ابتدای نشست گفت: «وقتی با بهداد لاهوتی در مورد اینکه بازیافت خلاق چیست، صحبت میکردیم متوجه شدیم آثار برخی از دوستانی را که میشناسیم به این مفهوم نزدیک است؛ درحالیکه ممکن است خود آنها متوجه چنین موضوعی نباشند. وقتی با مریم گودرزی هم در این مورد حرف زدیم به این نتیجه رسیدیم که منظور ما از این موضوع با هم فرق دارد اما یک فصل مشترک دارد و آن بازیافت خلاق یک مفهوم است که هنرمند با یکسری مواد دورریختنی کار کند». او افزود: «ما پیش از این شاهد بودهایم که هنرمندان با موادی کار میکنند که به طبیعت برمیگردد؛ اما در این نمایشگاه، هنرمندان از موادی استفاده کردهاند که ممکن است به طبیعت برگردد اما نکته مهم این است که این مواد مازاد یک اتفاق هستند و سازندگان آن خیلی به محیطزیست فکر نکردهاند، درحالیکه محیطزیست هم در کارشان هست». بهداد لاهوتی هم در مورد آثاری که در زمینه بازیافت مواد ساخته شدهاند، گفت: «معمولا آثار بازیافتی زیادی نداشتهایم و اگر هم بوده بیشتر شعاری بوده است، اما این نمایشگاه ریشهایتر است و به موضوعاتی میپردازد که به بازیافت فرهنگ میپردازد». مریم گودرزی، پژوهشگر هنر هم در توضیح بیشتر آثار این نمایشگاه عنوان کرد: «آنچه درباره بازیافت داشتهایم بیشتر نمادین بوده است اما این نمایشگاه به این مسئله میپردازد که کمتر مصرف کن و درست استفاده کن. این کارها یکنوع تطبیق بومشناسی ایران هم هستند و میخواهد از دل فلسفه ایرانی بیرون آیند. شاید از این جهت خیلی دنبالهرو «بازیافت خلاق» نباشند». شاهرخینژاد در تکمیل این موضوع ادامه داد: «در کار مرتضی زاهدی عروسکها به طبیعت برنمیگردند، اما جمعآوری اشیا و آشناییزدایی از ارکان کار اوست که آن را با بازیافت خلاق متفاوت میکند. آنچه در اروپا میبینیم بیشتر به دستآوردن اشیایی از محیط پیرامون است که مصرفی هستند. این موضوع وارد کشور ما هم شده است منتها چون ما در سرزمین پهناوری زندگی میکنیم پس محیطزیست آنقدر برایمان مهم نشده است. ما در تهران آنقدر زباله نمیبینیم، درحالی که در اروپا به دلیل کوچکتربودن وسعت، محیطزیست بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. در این نمایشگاه نگاه افراد در وهله اول محیطزیست نیست؛ مثلا اثر لاهوتی میتواند بازیافت فرهنگ باشد، اثر گلشیری بازیافت زندگی و مرگ و آشناییزدایی از یک شئ در کار زاهدی میتواند تفسیر شود. بههرحال فصل مشترک همه آنها استفاده از مواد دورریختنی است». نوید جامعی و پویان شفائی هم از پژوهشگران این پروژه بودند. شفائی در بخشی از این نشست اظهار کرد که بازیافت شامل دو بخش است: «بخشی از آن خردکردن شئ و بخش دیگر تغییر شکلدادن آن است که بازیافت خلاق مربوط به بخش دوم است». به گفته او در بازیافت و بازیافت خلاق، ذات مواد کاربردی معنایی ندارد؛ مثل تکههای عروسک و تخیل هنرمند است که به این مواد اضافه میشود تا بازیافت بخشی از یک اثر هنری معاصر شود. مرتضی زاهدی، یکی از هنرمندان شرکتکننده در این نمایشگاه هم در مورد اثرش گفت: «من از پنج سال قبل از پلاستیک استفاده میکنم و اسباببازی لایه رویی کارهایم است. من تصویرگری کتاب کودک انجام میدادم و تخیل بهعنوان یک امر ثانویه در مواجهه با یک تصویر برایم مهم بود. بر همین اساس اسباببازیهایی را که یکبار از سوی کودکان منهدم شده بود، هوشمندانه بازیافت کردم. به این شکل من دیگر تصویرساز (illustrator) نیستم بلکه سازنده تصویر (image maker) هستم که خوانش من براساس روایت نیست. وقتی مردم اسباببازیها را میبینند، فکر میکنند در آفرینش این زبالهها نقش نداشتهاند و همین وضعیت است که بازیافت را به بازیافت خلاق تبدیل میکند». در ادامه این نشست بر ایرانیبودن آثار نمایشگاه تأکید شد و شفائی عنوان کرد که این نمایشگاه تقلیدی از آثار خارجی نیست و برآمده از فرهنگ ایرانی است. شاهرخینژاد نیز در توضیح دلیل ایرانیبودن نمایشگاه عنوان کرد: «این آثار پاپ آرت یا کیچ آرت نیستند و هیچکدام از هنرمندان دنبال عناصر ظاهری ایرانی نبودهاند. هنرمندان این نمایشگاه به جای استفاده از عناصر سمبولیک از نشانههایی استفاده میکنند که شما را به جای دیگری اشاره میدهد. وقتی در مورد ایرانیبودن آنها صحبت میکنیم باید بگوییم آنها استعاری نیستند بلکه اشارهای یا indexical هستند».مجتبی امینی، محمود بخشی، محمد بهابادی، سارا روحیصفت، مرتضی زاهدی، امیرعلی قاسمی، باربد گلشیری، رضا لواسانی، بهداد لاهوتی، محمود محرومی و پیمان هوشمندزاده از هنرمندان شرکتکننده در این نمایشگاه هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.