لزوم اجتناب از بازنشر خبرهاي نادرست
شبكهاي براي دورهمبودن
محمدرضا سيديان
سالها بود كه كار تنظيم و انتشار اخبار، بر عهده متخصصان اين رشته يعني خبرنگاران و روزنامهنگاران بود، اما با فراگيرشدن رسانههاي ديجيتال (كه كار انتشار اخبار را به لحاظ سختافزاري بهشدت آسان كرده بود)، بسياري از افراد تصميم گرفتند بختشان را در اين زمينه بيازمايند. ازراهرسيدن شبكههاي اجتماعي و بهويژه شبكههاي اجتماعي موبايلي، كار انتشار خبر را از اين هم آسانتر كرد. در ابتداي كار متأسفانه برخي افرادي كه خود را صاحبنظر حوزه رسانه ميپنداشتند، از وضعيت پديدآمده به شدت استقبال كردند و هركسي را كه يك موبايل هوشمند داشت، خبرنگار ناميدند و به اين ترتيب واژه شهروند-خبرنگار باب شد. كارشناسان مدعي شدند دوران سلطنت روزنامهنگاران سنتي به پايان رسيده است و بايد تخت سلطنت را به تازهواردان (كه به ابزارهاي جديدي مجهزند)، واگذار كنند. از زماني كه شبكههاي اجتماعي و بهويژه شبكههای اجتماعي موبايلي فراگير شد، هركس سعي كرد در اين عرصهها خودي نشان دهد و چه بهتر كه اين كار را در قالب انتشار خبرهاي علمي انجام دهد كه شأن اجتماعي هم دارد، اما از زماني كه اين شهروندان عرضه خبر را آغاز كردند، صفحههاي رسانهها پر شد از اخبار مغشوش. با آسانشدن دسترسي به شبكههاي اجتماعي، همان نظارت نيمبندي هم كه بر عرضه و انتشار خبرهاي علمي وجود داشت، از بين رفت. امروز هركسي كه يك موبايل داشته باشد، با توهم «شهروند- خبرنگار» هر خبري را منتشر ميكند، قابليت و امكاني كه فناوري روز، به سادهترين وجه و كمترين هزينه در اختيارش قرار داده است. نقد اصلي ما به تلاش شهروندان براي انتشار محتوا در رسانههاي اجتماعي نیست بلکه استقبال بيقيد و شرط كارشناسان رسانه از اين پديده است. آساني دسترسي به رسانه و فعاليت برخي افراد دراين حوزه و پيشكشي عنوان «شهروند- خبرنگار» مانند اين است كه چون گوشي پزشكي ارزان است و هركس ميتواند آن را بخرد، به هركس كه يك گوشي پزشكي دارد، بگوييم «شهروند-پزشك» يا چون تهيه آچار آسان است، بگوييم «هر شهروند يك مكانيك» و... . واقعيت اين است كه خبرنگاري و بهويژه انتشار خبرهاي علمي، كاري بهشدت تخصصي است. اگر بپذيريم كه خبرنگار علم، هم بايد با رسانه آشنا باشد و هم با ساختار علم و پژوهشهاي علمي (كه خود دريايي بيكران است)، ميتوان دريافت اگر كسي بدون تجربه و تحصيلات لازم، در اين زمينه گام بردارد، بيشك دچار مشكلات فراوان از جمله انتشار اخبار مغشوش و پرغلط خواهد شد، پديدهاي كه امروزه بهوفور در نشريات امروز شاهد آن هستيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.