|

گفت‌و‌گو با سینا جعفریه

خانه‌اي براي هنر پاپ

عسل عباسیان : با افتتاح گالری ثالث در خیابان کریمخان‌زند، کلکسیون این پاتوق فرهنگی تکمیل می‌شود. مدت‌هاست کوچ گالری‌ها به مرکز شهر آغاز شده و این بار با افزایش 220 متر فضای گالری ثالث به مساحت گالری‌های کشور، مرکز پایتخت نبض هنرهای تجسمی را در دست می‌گیرد. سینا جعفریه، مدیر و مؤسس این گالری، سال‌هاست به ایده آن می‌اندیشد. شاید از همان 10، 12 سال پیش گوشه‌ای از طبقه دوم کتابفروشی ثالث فضایی به ارائه هنرهای تجسمی اختصاص داده شده بود. این بار در طبقه سوم همان ساختمان، فضایی گسترده به گالری ثالث اختصاص داده می‌شود. جعفریه جوان که فرزند محمدعلی جعفریه، مدیر نشر ثالث است، تحصیلات آکادمیکش را نیز در حوزه هنرهای تجسمی سپری کرده است. او لیسانس خود را در رشته گرافیک در لندن گرفته و فوق‌لیسانسش را نیز با موضوع تجارت بین‌الملل از دانشگاهی در پاریس اخذ کرده؛ البته در پایان‌نامه فوق‌لیسانسش ایده‌های مربوط همین گالری‌ای که امروز در آستانه بهره‌برداری است را بسط داده. جعفریه درباره این ایده‌ها می‌گوید: «تمرکز ما در گالری ثالث، پاپ‌آرت است. ما می‌خواهیم به دانشگاه‌ها برویم، در ژوژمان‌ها شرکت کنیم و با پرس و جو از استادان دانشگاه‌های شهرهای مختلف، هنرجوهای مستعد عرصه تجسمی را شناسایی کنیم. هدف اصلی ما در گالری ثالث استعدادیابی است، نه اینکه فروش برایمان مهم نباشد، به‌هرحال فروش هم مهم است چون به‌هرحال آرتیست روی ‌منِ گالری‌دار حساب می‌کند تا کارش فروخته شود و زندگی‌اش بچرخد، اما کشف استعداد اولویت ماست». جعفریه پس از چند سال حضور در عرصه هنرهای تجسمی به واسطه عکاسی و طراحی گرافیک، حدود یک سال است که برای آغاز به کار گالری ثالث با هنرمندان مختلف حرف می‌زند و از آنها سوالاتی می‌پرسد: «حدودا یک سال است که با آرتیست‌های مختلف حرف می‌زنم تا از آنها بپرسم شما از چه چیزهایی در گالری‌ها ناراضی هستید و چه چیزهایی اصولا برایتان اهمیت دارد؟ اغلب این هنرمندان از ادبیات بعضی از گالری‌دارها ناراضی بودند. چون با یک آرتیست نباید با همان ادبیاتی حرف زد که با یک مجموعه‌دار، که ممکن است یک بیزنس‌من باشد». اما هدف جعفریه، فراتر از کسب درآمد و مارکت است. او دورنمای گالری ثالث را چنین توصیف می‌کند: «دوست دارم به واسطه گالری ثالث یک جنبش هنری راه بیفتد. آخرین جنبش هنری‌ای که ما در ایران داشتیم، مربوط به مکتب سقاخانه است که به سی‌وچندسال پیش برمی‌گردد، این جنبش هم که تا آمد پا بگیرد خیلی از هنرمندان از ایران رفتند. هدف ما این است که هنرمندانی که فکرها و ایده‌هایشان به هم نزدیک است، گرد هم بیایند و یکدیگر را بشناسند. جنبشی راه بیفتد».جعفریه از فعالیت گالری ثالث در عرصه بین‌المللی نیز می‌گوید: «با تعدادی از گالری‌ها در انگلستان، فرانسه و امارات وارد مذاکره شدیم تا بتوانیم تبادل فرهنگی داشته باشیم. یعنی ما شرایطی فراهم کنیم تا هنرمند ایرانی بتواند هنرش را در گالری‌های آن طرف ارائه دهد، آنها هم هنرمندان کشور خودشان را به گالری ما بفرستند و ما آثارشان را نمایش دهیم».از نمونه آثاری که از هنرمندان خارجی در گالری ثالث، مدتی بعد به نمایش درمی‌آید، می‌توان به نمایشگاه ویکتور وازارلی اشاره کرد: «ما نمایشگاهی با همکاری سفارت فرانسه برگزار خواهیم کرد، نمایشگاهی از آثار ویکتور وازارلی گرافیست فرانسوی-مجارستانی که پدر اپتیکال‌آرت دنیاست. در این نمایشگاه که در سال 95 برگزار خواهد شد، 120 اثر با قیمتهای خیلی مناسب نمایش داده می‌شود؛ چون ایده وازارلی این بوده که هنر نباید بورژوا باشد و باید در دسترس مردم باشد». با توجه به اینکه تمرکز گالری ثالث روی کار جوان‌هاست، آیا طبق رسم تازه مد شده دیگر گالری‌ها، ورودی‌ای هم برای هنرمندان در نظر گرفته شده؟ جعفریه پاسخ می‌دهد: «ما اصلا از هنرمندان ورودی نخواهیم گرفت چون این کار اهانت به هنرمند و حتی اهانت به خود من به‌عنوان گالری‌دار است. من سالن عروسی ندارم که سالنم را اجاره دهم. وقتی من نمایشگاهی را برگزار می‌کنم، حتما این‌قدر به هنرمند اعتماد دارم و کارش برایم ارزشمند هست که هزینه‌های نمایشگاهش را تقبل کنم». جعفریه که می‌خواهد فضای مونوپلی شده گالری‌ها را درهم‌شکند و جریان‌سازی کند، از پروپاگاندای برخی گالری‌ها شکوه دارد و می‌گوید: «باز هم خوشبختانه در این عرصه افرادی همچون خانم سیحون و خانم گلستان بوده‌اند که گالری‌داری حرفه‌ای را بدعت نهادند و عده‌ای از گالری‌داران هم پیروشان شدند. نگاه کنید ببینید این دو نفر چند هنرمند به جامعه هنرهای تجسمی ایران معرفی کرده‌اند؟ این تحسین‌برانگیز است». گالری ثالث محدودیتی در مدیوم ندارد و افتتاحیه‌اش را در روزهای نخست زمستان با یک نمایشگاه گروهی پاپ آرت با عنوان What the pop? برگزار می‌کند. در این نمایشگاه 18 هنرمند با 25 اثر به گالری ثالث می‌آیند. جعفریه درباره دیگر نمایشگاه‌های این گالری نیز توضیح می‌دهد: «به‌زودی یک نمایشگاه گرافیتی خواهیم داشت که در آن آثار 20 هنرمند این حوزه را به نمایش خواهیم گذاشت. حتی آثار چند هنرمند ایرانی این حوزه که مهاجرت کرده‌اند را نیز نمایش می‌دهیم. در پی آن هستیم که با معاونت فرهنگی شهرداری منطقه شش رایزنی کنیم تا فضایی را زیر پل کریمخان در اختیار ما بگذارند که بتوانیم همزمان با برگزاری نمایشگاه در گالری، خلق اثر در خیابان هم داشته باشیم به‌این‌دلیل که گرافیتی یک هنر خیابانی است. پس از این نمایشگاه، نمایشگاهی از عکس‌های گلاره کیان زاد خواهیم داشت، که شامل صد پرتره فیلم «شیرین» عباس کیارستمی است. عواید کامل این نمایشگاه قطعا به یک خیریه در جنوب شهر تعلق خواهد گرفت. همچنین نمایشگاه انفرادی از نقاشی‌های مسعود کشمیری در قطعات بزرگ نیز خواهیم داشت». اما گالری ثالث قصد دارد جریان‌سازی کند و برای این جریان‌سازی هزینه می‌کند: «همه نمایشگاه‌های ما، جلسه نقد و بررسی خواهد داشت. ما نمی‌خواهیم فقط یک سری تابلو روی دیوار برود و بعد از دو هفته از دیوار برداشته شود. می‌خواهیم درباره کارهایی که به نمایش در می‌آید صحبت شود و آثار نقد شوند. البته ورک شاپ‌های کوتاه‌مدت ادبیات، سینما و تجسمی نیز خواهیم داشت». گالری ثالث فضای ویژه‌ای هم به ویدیو آرت اختصاص می‌دهد، جعفریه دراین‌باره می‌گوید: «ضعفی که در گالری‌های ما هست، نبود فضایی مخصوص برای ویدیو آرت است. ما در گالری ثالث که معماری‌اش را دوست خوب هنرمندم مهدی متین صادقی برعهده داشت، یک فضای اختصاصی برای ویدیو آرت طراحی کردیم، که متناسب با نمایشگاه‌هایمان، از ویدئوآرتیست‌ها هم دعوت خواهیم کرد تا بیایند و در کنار نمایشگاه‌ها، نمایش ویدئویی هم داشته باشیم». باید دید افتتاح گالری ثالث در راسته فرهنگی خیابان کریمخان، آن هم با ایده‌هایی که مدیریتش در سر دارد، در نخستین روزهای زمستان و سرما، دلگرمی اهالی هنر به‌خصوص هنرمندان عرصه تجسمی را رقم خواهد زد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.