|

قدر قله‌ای را که فتح کرده‌ایم بدانیم!

کریم ارغنده‌پور

چند روز پیش با یکی از دوستان جوان‌ترم صحبت می‌کردم. از دولت گلایه داشت. پاره‌ای اشکالاتی که می‌گفت، البته قابل انکار نبود، ولی او وضعیت سیاهی را تصویر می‌کرد که هیچ نقطه امیدی در آن نبود: از نابسامانی‌های مدیریتی گرفته تا فساد اداری و تا موانعی که ساختاری شده‌اند و راه گشایش آنها معلوم نیست. به او وضعیت هشت سال پیش از این دولت را یادآوری کردم و روندی که داشت طی می‌شد و معلوم نبود به کجا می‌رسد. آن را رد نمی‌کرد ولی می‌گفت انتظاری که از دولت جدید داشته، خیلی بیش از این بوده است. به او گفتم نمی‌توان اشکالات را نادیده گرفت، ولی تصور می‌کنم همان یک فقره «توافق هسته‌ای» در کارنامه دولت به‌قدری مهم و سرنوشت‌ساز و تاریخی است که نمره آن را به سطح قبولی می‌رساند. جمله‌ای گفت که انگیزه من برای این یادداشت شد. گفت: «روحانی وعده داده بود توافق هسته‌ای را ظرف همان سال اول ریاست‌جمهوری‌اش به ثمر برساند، درحالی‌که درنهایت بیش از دو سال طول کشید!». این سخن آه از نهاد من جاری کرد. چرا؟ چون او در این نوع رفتار و داوری تنها نیست. بسیاری از ما قضاوت‌هایمان در تحلیل وقایع پیرامون، مشابه همین است. از داشته‌های ارزشمندمان راضی نیستیم. وضعیت پرتهدیدی را که در آن بوده‌ایم، زود از یاد می‌بریم و قله بلندی را که به آن صعود کرده‌ایم، رفیع نمی‌شماریم! مشابه همین وضعیت در دوران چهار سال دوم اصلاحات هم به وجود آمد. پاره‌ای نارضایتی‌ها به‌ویژه در میان نسل جوان بدون درنظرگرفتن شرایط گذشته و حال و آینده اوج گرفت که منتج به مشارکت‌نکردن در انتخابات شورای شهر دوم و کم‌انگیزگی برای مشارکت در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ٨٤ شد. احمدی‌نژاد و پاره‌ای دلواپسان در این وضع بالا آمدند. به دوستم گفتم آیا انتظار معجزه دارد!؟ چون در واقعیت روندها یک‌شبه تغییر نمی‌کنند. کم‌کم احساس کردم خودش هم منطقی برای ادامه ندارد ولی ترجیح می‌دهد همچنان کامیابی‌های واقعی را در برابر مشکلاتی که هست، کم‌ارزش بداند. بگذریم! در روزهای گذشته با مصوبه شورای حکام سازمان انرژی اتمی عملا مانع اصلی بر سر راه اجرائی‌شدن توافق اتمی و رفع تحریم‌ها برداشته شده است. این اتفاق بزرگی است، چه ما واقعا قدردان باشیم یا نباشیم. تصویب لغو تحریم‌ها برخلاف رویه‌های تاریخی بوده و این همه به بهترین طریق ممکن کسب شده است. می‌دانم ما امروز در یک رکود اقتصادی سخت قرار داریم. قیمت نفت هم به کمترین حد خود حداقل در یک دهه گذشته رسیده است. به نظر می‌رسد آقای روحانی مقدمه رسیدن به رونق اقتصادی را در رفع تحریم‌ها ارزیابی کرده است. درباره کیفیت این ارزیابی باید منتظر نتایجش در سال‌های آینده نشست. چیزی که می‌توان گفت، این است قطعا رفع تحریم‌ها و بازشدن امکان سرمایه‌گذاری خارجی، اوضاع را بهتر از آنچه امروز هست، می‌کند. با وجود این، اثر رفع تحریم‌ها فقط در برون‌رفت از رکود اقتصادی نیست. مهم‌ترین اثرش در بهبود یا اصلاح تصویر ایران در مناسبات خارجی و امکان تعاملات بین‌المللی است. برون‌رفت از انزوا، اثبات اعتماد‌پذیری، اتکا به دیپلماسی و گفت‌وگو برای رفع تعارضات، تنهاماندن مخالفان زورگو و جنگ‌طلب، بالارفتن ضریب امنیت ملی و دفع خطرات ویران‌کننده و درنهایت بازکردن راه برای سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد چشم‌انداز شرایط بهتر برای زندگی دهک‌های فقیرتر، اینها همه پیامدهای دیپلماسی موفق دولت در دو سال و نیم گذشته است که نباید دست‌کم گرفته شوند. به نظر من، با توجه به واقعیات باید به تناسب زمانِ محدود دولت‌ها، انتظارات هم محدود و واقعی تعریف شود. با تصویر ایده‌آل‌ها نباید آن را تخریب کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.