سفارت عربستان سعودی پس از ربع قرن در بغداد بازگشایی خواهد شد
توفیق اجباری
25 سال پیش بود که حمله رژیم بعث عراق به کویت و هفت ماه اشغال خاک آن کشور به همراه شهر سعودی و مرزی الخفجی، نهتنها موجب تشکیل یکی از بزرگترین ائتلافهای نظامی بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم علیه بغداد شد، بلکه روابط دیپلماتیک عراق و عربستان سعودی را برای دستکم 14 سال بهطور کامل قطع کرد. حمله ایالات متحده به عراق و سقوط صدام حسین در سال 2004 تا حدودی گره از روابط دو کشور گشود، چنانکه طولی نکشید که عراق سفارت خود را در ریاض بازگشایی کرد؛ اقدامی که البته پاسخ متقابلی از سوی خاندان سعود به همراه نداشت. شرایط نامساعد امنیتی بغداد توجیه مناسبی در اختیار مقامات سعودی قرار داده بود تا سفارت خود در اردن را بهعنوان دفتر حفاظت از منافع خود در عراق معرفی کند. با تمام این اوصاف، آنطور که پیداست، خاندان سعود درست در بحبوحه جنگ خانمانسوز دیگری در عراق تصمیم گرفته تا نگرانیهای امنیتی را کناری گذاشته و درهای سفارت خود در بغداد را از نو بگشاید. شاهد این مدعا نیز ورود معاون سفیر عربستان در رأس هیأتی 35نفره از کارکنان و دیپلماتهای سعودی به فرودگاه بغداد در روز سهشنبه بود که مورد استقبال رسمی مقامات وزارت خارجه عراق قرار گرفتند. این درحالی است که بناست «ثامر بن سبهان السبهان» وابسته نظامی سابق سفارت عربستان در لبنان که از ماه ژوئن گذشته بهعنوان سفیر غیرمقیم آن کشور در عراق سوگند یاد کرده، امروز وارد بغداد شود. گزارشها همچنین در حالی از احتمال گشایش کنسولگری عربستان در اربیل، پایتخت دولت اقلیم خودمختار کردستان عراق حکایت دارند که «عبدالباری زیباری» معاون دبیر کمیته روابط خارجه پارلمان عراق، روز گذشته اعلام داشت سفارت عربستان در دو روز آینده با برگزاری مراسمی بهطور رسمی بازگشایی خواهد شد. این مقام عراقی همچنین در شرایطی بازگشایی سفارت عربستان در بغداد که البته از مدتها پیش موضوع مذاکرات دو طرف بوده را با اعلام خبر تشکیل ائتلاف نظامی اسلامی ضدتروریسم به رهبری ریاض نامرتبط ندانسته که سبهان، اولین سفیر اعزامی سعودی به بغداد در ربع قرن گذشته، در بیانیهای دستور ملک سلمان، پادشاه سعودي مبنی بر بازگشایی سفارتخانه را شاهدی بر عزم و اشتیاق او برای تقویت دوباره روابط درهمشکسته دو کشور و مردمان آن دانسته است؛ روابطی که در ماههای اخیر و در پی ادعای برخی مقامات عراقی بر همدستی ریاض با تروریستهای داعش و کمکهای مالی و نظامی آن کشور بهشدت به سردی گراییده بود. سفیر جدید عربستان در عراق خاطرنشان کرده هیأت دیپلماتیک اعزامی حامل پیام صلح، دوستی، توسعه و برادری بوده و تلاش خواهد کرد تا با هرچه نزدیکترکردن آرا و رفع تفرقه و دودستگیهای موجود، مردم عراق را در غلبه بر افراطگرایی و تروریسمی که مانند طاعون دامان آنان را فرا گرفته، یاری کند؛ مأموریتی که به زعم او، مستلزم تعهد دولت عراق در تأمین امنیت ساختمان و کارکنان سفارتخانه، چه در بغداد و چه در اربیل خواهد بود. ائتلاف پشت ائتلاف اما عراق این روزها فقط میزبان نمایندگان رهبر ائتلاف اسلامی ضدتروریسم نیست. «اشتون کارتر» وزیر دفاع ایالاتمتحده نیز روز گذشته وارد بغداد شد تا درباره چشمانداز پیشاروی ائتلافی دیگر، یعنی ائتلاف بینالمللی ضدداعش به رهبری آمریکا، به بحث و گفتوگو بنشیند. مخاطب او البته نه مقامات عراقی، بلکه فرماندهان نظامی ارتش ایالات متحده خواهند بود که بناست حول دو موضوع تصمیمگیری کنند. «نصیر نوری محمد» سخنگوی وزارت دفاع عراق روز گذشته با اعلام این خبر که وزیر دفاع ایالات متحده هنوز دیداری با همتای عراقی خود نداشته، سفر کارتر را نه اتفاقی غیرمنتظره، بلکه در راستای روال معمول دیدار وزیر دفاع با رهبران نظامی آمریکا دانسته که احتمالا حول دو موضوع تجهیز، تسلیح و پشتیبانی ارتش عراق توسط نیروهای ائتلاف و همچنین چگونگی حل بحران موجود در روابط آن کشور با ترکیه خواهد چرخید. نزدیک به دو هفته پیش بود که ورود بدون مجوز 150 سرباز و 25 تانک ارتش ترکیه به خاک عراق و اردوگاه بعشیقه در استان شمالی نینوا، از سوی بغداد به تجاوز به تمامیت ارضی آن کشور تعبیر شد؛ اتهامی که بهشدت از سوی آنکارا رد شد. مقامات ترکیه اعلام کردند اعزام نیروهای نظامی به خاک عراق با هماهنگی مقامات عراقی و دولت اقلیم خودمختار کردستان و به منظور حفاظت از آن دست مربیان نظامی صورت گرفته که از ماهها پیش در حال آموزش شبهنظامیان محلی و پیشمرگههای کرد عراقی برای آغاز عملیات آزادسازی موصل هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.