این آغازی خوش نیست
«اسبها؛ سال پنجاهونه هجریشمسی»، نمایشنامهای است از محمد رحمانیان که اینروزها در نشر نیلا منتشر شده است. «اسبها؛...» اگرچه بهتازگی به چاپ رسیده، اما حدود دوازده سال پیش نوشته شده و در اردیبهشت و خرداد 1383 نیز در تالار اصلی تئاتر شهر اجرا شده. در بین نمایشنامههای رحمانیان برخی به واقعه کربلا مربوطاند که «اسبها...» یکی از آنهاست و «پل» و «روز حسین» دو نمایشنامه دیگر او با این موضوعاند. در نمایشنامه «اسبها...»، همانطور که از عنوانش هم پیداست، اسبها جایگاهی مهم دارند و شکلدهنده بخشی مهم از روایت اصلی نمایشنامه هستند. رحمانیان در این نمایشنامه سعی کرده از شیوه تذکرهنویسی و قصهنویسی قدیم برای نوشتن متن نمایش استفاده کند و مثلا در رفتوبرگشتهای روایت متن میتوان این تأثیر را دید. «اسبها...» حدود بیستوپنج پرسوناژ دارد که شامل آدمها و اسبها است و در نمایشنامه بر اساس اسطورهها و روایتهای کهن درباره اسبها، به زندگی آنها توجه شده است. ماجرای نمایشنامه «اسبها...» با زندگی خانوادهای شروع میشود که با بحران مواجه شدهاند و در ادامه نمایش با واقعه کربلا پیوند میخورد. در بخشی از روایت متن اسبها سخن میگویند و هر اسبی تکهای از روایت خود و سوارش را نقل میکند. در یکی از دیالوگهای متن از قول اسب علیاکبر آمده: «ملامتم نکنید! ملامتم نکنید که مرا افتخار همین بس که علیاکبر به میدان بردم... که او جنگاوری بود یکه که حیثیت مرگ را به بازی گرفت. مرا آموختند سوار مجروح به بارگاه رسانم، اما نیاموختند راه بارگاه کدام است. و من به اردوی دشمنان فرو رفتم با علیاکبر زخمین... و با هر ضربت که بر تنش مینشست، از خود میپرسیدم چه شد دم آخر راه از بیراه نشناختی؟ و پرسشم در باد گم شد...» «اسبها...» در مقایسه با تعدادی دیگر از نمایشنامههای رحمانیان و از جمله «پل»، زبانی پیچیدهتر دارد و البته ساختار و سبک «اسبها...» هم متفاوت از «پل» است. پیش از این تعدادی دیگر از نمایشنامهها و فیلمنامههای رحمانیان در انتشارات نیلا به چاپ رسیده بود که عبارتند از: «مصاحبه»، «امیر»، «مجلسنامه»، «شهادتخوانی قدمشاد مطرب در طهران»، «لباسی برای میهمانی/ نهر فیروزآباد»، «نمایشی برای تو/ ساعت بمباران»، «خروس/ اتاق گریم»، «در میانهی راه»، «کاتیوشا» و «ترانههای قدیمی». رحمانیان در بخشی از نمایشنامههایش به مذهب و تاریخ و اسطوره توجه داشته که «اسبها؛ سال 59 هجریشمسی» یکی از آنهاست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.