اصلاحطلبان و شرط پیروزی
محمدهاشم مهیمنی . استاندار اسبق گلستان
در آستانه ثبتنام برای انتخابات مجلس دهم هستیم و بهزودی فضای کشور، انتخاباتی خواهد شد. نگاهی گذرا به دو انتخابات ریاستجمهوری سالهای 84، 92 و آنچه در این هشت سال به وقوع پیوست و نتایج گرانبار آن برای کشور، دو رویکرد را پیشِروی اصلاحطلبان قرار داده است؛ رویکرد مبتنی بر عقلانیت و هوشیاری و دیگری رویکرد مبتنی بر رقابت صرف و هیجان انتخاباتی. در سال 92، باوجود شرایط خاص کشور و ردصلاحیت آیتالله هاشمیرفسنجانی، با اتفاق نظر جبهه اصلاحات و تدبیر، هوشیاری و گذشت اصلاحطلبان، اتفاق بزرگ انتخاب آقای روحانی بهعنوان رئیسجمهور با رأی نزدیک به 19 میلیون به وقوع پیوست. درس بزرگ تدبیر و گذشت انتخاباتی، محصولش وجود دولتی شد که در اولین قدم، مسئله هستهای را در مسیر حلوفصل قرار داد. آن هوشیاری، این موفقیت و اقبال گسترده به اصلاحطلبان از گذشته- یعنی دوم خرداد- تا امروز شرایطی را به وجود آورده است که برخلاف انتظار، بخشهای زیادی از اقشار آسیبدیده جامعه نسبت به بهبود اقتصادی و رونق کسبوکار امیدوار هستند و این با وجود تلاش تندروها برای ناموفق جلوهدادن دولت است. صد البته فعالان، نخبگان و بخشهای زیادی از عموم مردم مایل هستند مجلس دهم نیز مجلسی همراه دولت روحانی باشد، از آن طرف اما تندروهایی که با حمایت دولت نهم و دهم کارنامهای ناموفق بر جای گذاشتند، در مواجهه با اقبال پایین مردم، بیش از آنکه به بهبود اوضاع و موفقیتهای دولت بیندیشند، بر پیروزی خود تمرکز دارند. اگرچه بخشی از اصولگرایان معتدل و میانهرو، کمکم از تندروهای آن جناح فاصله گرفتهاند، اما چند آسیب جدی این جبهه را تهدید میکند: اول، کارنامه ناموفق دولت احمدینژاد، دوم، مخالفت تندروهای این طیف با دولت تدبیر و امید و سوم، موفقیتهای پررنگ دولت روحانی در دو سال گذشته. بنابراین تنها امید اصولگرایان به تشتت اصلاحطلبان در نامزدی آنها در انتخابات است. با این مقدمه و توجه به نگاه و نظارت دستگاه نظارتی و اینکه با کمال تأسف در بخشهایی از کشور مجریان انتخاباتی یعنی فرمانداران از قدرت و قوا و تجربه لازم برخوردار نیستند، باوجود اقبال عمومی به اصلاحطلبان از نظر آرای عمومی، نمیتوان پیروزی آنان را با خوشبینی همراه دید.
آنچه مهم است، اینکه چگونه باید رفتار کرد تا شانس پیروزی اصلاحطلبان ممکن شود. ابتدا باید توجه کرد که انتخابات ریاستجمهوری اقدامی ملی و سراسری و فاقد حساسیتهای قومی، مذهبی و محلی است، ولی در انتخابات مجلس شورای اسلامی که متأثر از برخی شکافهای شهری، روستایی و حتی صنفی است، کار اصلاحطلبان سخت و پیچیده است. در این راستا سه اقدام مهم اصلاحطلبان ضامن پیروزی آنها خواهد بود.
1- هوشیاری: اگرچه تعدد نامزدهای اصلاحطلب با عیار اصلاحطلبی متفاوت در گذشته و حال برای شروع و ورود به انتخابات در ذات خود فاقد اشکال است، اما ثبتنامهای متعددی که منجر به تشتت و تقسیم آرا شود، عاملی برای شکست خواهد بود؛ با این فرض که جناح مقابل از این تعدد استقبال میکند و ممکن است ورود به عرصه را برای اصلاحطلبان تا تأیید صلاحیت نیز پیش ببرد. حساسیت و هیجان و بعضا تصور نامزدهای از راهرسیده مزید بر علت شده و خطر و امکان شکست را برای اصلاحطلبان افزایش میدهد. پس شرط اصلاحطلبی حکم میکند با درایت و هوشیاری همگان پا به عرصه انتخابات بگذاریم و دقت کنیم شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان در کشور نقشی تعیینکننده و تمامکننده داشته باشد، سهمخواهی قومی و قبیلهای و حتی سیاسی در جبهه اصلاحات در این مقطع حساس آسیب جدی به اصلاحطلبان وارد خواهد کرد. در همین راستا در سطح استانها و شهرستانها که کار پیچیدهتر و سختتر است، شوراهای اصلاحطلبان استان و شهرستان باید قویتر و جدیتر وارد شده و نامزدهایی که متعلق به جبهه اصلاحطلبان هستند، این هوشیاری و تیزبینی را به خرج دهند و تحتتأثیر هیجانات روزهای آخر انتخابات قرار نگیرند. از طرف دیگر، در بازی و برگزاری انتخابات باید توجه به رقیب هم داشت که ممکن است در یک حرکت موازی و در بحث صلاحیتها، نقش فعال و حسابشدهای را ایفا کند. 2- تلاش و تأثیرگذاری: کسانی که در کشور به حل معضلات و گرفتاریهای مردم توجه دارند، باید بدانند تغییر شرایط به فعالیت همگان بستگی دارد. میزان تلاش فعالان اجتماعی و سیاسی و ایفای نقش آحاد جامعه در تغییر اوضاع تأثیر بسزایی خواهد داشت. فعالان اجتماعی و سیاسی بیش از آنکه به نامزد مورد علاقه خود توجه داشته باشند، باید به مشارکت گسترده مردم عنایت کنند و بدانند که پیروزی اصلاحطلبان با مشارکت حداکثری مردم و امیدواری آنها میسر است. بنابراین در هر صورت، امکان مانور جدید در رأیدادن به نامزدهای مورد اجماع بايد حفظ شود و البته در پایان کار انتخابات و منتهی به روز رأیگیری، امکان رأیآوری نامزدهایی که محصول اجماع هستند، از بین نرود. 3- گذشت: انتخابات در جامعه مدنی محصول فعالیت و تعامل احزاب فراگیر است تا سامانه مشارکت مردم از نهادهای مدنی و بهویژه احزاب سیاسی شکل بگیرد. اما بهدلیل ناپایداری و محدودیت احزاب در کشور ما، ممکن نیست با تلاش و فعالیتهای حزبی در طول زمان مردم را با اهداف و برنامههای احزاب و نامزدهایشان آشنا کرد. در شرایط اینچنینی، چارهای نیست جز اینکه به رأی و اجماع بزرگان اصلاحات تن داد و اگر غیر از این باشد، تشتت نامزدها و تعدد سلیقهها و پیچیدگی کار، سردرگمی فراوان در جبهه اصلاحات به همراه خواهد داشت. خویشتنداری، گذشت و ترجیح منافع ملی بر محلی و قومی قبل از هرچیز، درک و فهم لازم را طلب میکند و گذشت میخواهد که در سطح ملی سختتر نیز است. کاری که دکتر عارف صورت داد در سطح محلی قاعدتا باید آسانتر باشد، پس فراموش نکنیم خدمت به مردم با نگاه اصلاحطلبی نیازمند شجاعت، گذشت و قواعدی است که شانس پیشرفت کشور و پیروزی اصلاحطلبان را با دستان مهربان و گذشت فروان، تلاش بهموقع و هوشیاری لازم رقم میزند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.